540 yanıt, 4 model, 31 marka: Türkiye kozmetik pazarının ilk AI görünürlük fotoğrafı

Dikey: Kozmetik, cilt bakımı, makyaj ve kişisel bakım: Türkiye Yöntem: 540 yanıt üzerinden tek seferlik bir çalışma: dört büyük dil modeli (Gemini, ChatGPT, Claude, Grok), her birine Türkçe 27 soru beşer kez soruldu Veri toplama tarihi: 24–25 Mayıs 2026

Anahtar terimler: AI görünürlüğü, AI Görünürlük Skoru, kozmetik markaları, Türkiye kozmetik pazarı, Türk (yerli) kozmetik markaları, LLM marka önerileri, ChatGPT/Gemini/Claude/Grok marka önerisi, Generative Engine Optimization (GEO).

Bu rapor, tüketicilerin AI asistanlarına sorduğu gerçek Türkçe soruları yeniden üretir ve dört büyük dil modelinin her kozmetik markasını ne sıklıkla, hangi sırada ve kaç farklı modelde bahsettiğini ölçer. Bu, tek bir zaman noktasında yapılan bir çalışmadır ve 10. Bölüm’deki sınırlılıklar çerçevesinde okunmalıdır.

Bu rapor nasıl okunmalı: görünürlük kalite değildir

Bu rapor tek bir şeyi ölçer: İnsanlar Türkiye’de kozmetik hakkında soru sorduğunda, bir markanın AI asistanları tarafından ne sıklıkla, ne kadar öne çıkarılarak ve kaç farklı asistanda bahsedildiği. Yüksek bir skor, bu sistemlerin şu anda bir marka hakkında çok fazla bilgiye sahip olduğunu ve markayı kolayca öne çıkardığını gösterir; markanın daha iyi, daha güvenli, daha sağlıklı veya daha etkili olduğu anlamına gelmez. Düşük bir skor ya da sıfır, bir markanın şu anda bu sistemlerde daha az görünür olduğu anlamına gelir; markanın daha düşük nitelikli olduğu anlamına gelmez. AI görünürlüğü, bilgi erişilebilirliğini ve keşfedilebilirliği yansıtır; ürün kalitesini değil. Okuyucular ve tüketiciler, bir AI önerisini — ya da bu raporu — bir markanın “iyi” veya “kötü” olduğuna dair nihai bir hüküm olarak değerlendirmemelidir. Bu çalışma, herhangi bir önerinin doğruluğunu, kalitesini veya duygu tonunu ölçmez.

1. Genel Özet

Tek cümlelik özet: Türkiye kozmetik pazarında AI görünürlüğü az sayıda markada yoğunlaşıyor; lider marka The Purest Solutions, tüm yanıtların yarısından fazlasında ve dört modelin tamamında görünürken, makyaj ve dermokozmetik segmentleri farklı markalar tarafından temsil ediliyor.

• The Purest Solutions açık ara lider. 540 yanıtın %54,4’ünde yer aldı, dört modelin tamamında göründü ve 96,3 Görünürlük Skoruyla tabloyu zirvede tamamlıyor. İkinci sıradaki Golden Rose’a (85,6) net bir açık var.
• İlk beşin tamamı köklü, yaygın bilinen markalar. Golden Rose (85,6), Flormar (78,6), Pastel (75,3) ve Farmasi (68,3) ilk beşi tamamlıyor; hepsi dört modelde de görünüyor.
• 31 Türk markası sıralamaya girmeye hak kazandı. Takip edilen 138 markadan (100 Türk, 38 yabancı) yalnızca 31’i %5 bahsedilme eşiğini geçti. Sıralamaya giren markaların ortalama skoru 52,2 , yani liste orta sıralardan sonra hızla seyrekleşiyor.
• Modeller aynı pazarı farklı görüyor. Grok en geniş repertuvara sahip (~yanıt başına 9,7 farklı Türk markası); Claude en dar olan (~5,7). Daha da çarpıcısı: Farmasi’yi en çok öne çıkaran tek model Claude.
• Web araması liderleri değiştiriyor. Kaynak gösteren (web aramasına dayalı) yanıtlarda The Purest Solutions lider; kaynak göstermeyen, modelin kendi hafızasına dayanan yanıtlarda ise Farmasi zirveye çıkıyor. Bu, “yeni nesil dijital markalar ile yerleşik hafıza markaları” ayrımını ortaya koyuyor. (Not: hafıza segmenti küçük, 58 yanıt, bu yüzden bu bulgu kesin değil, yönlendiricidir.)
• Açık pazar Türk ve yabancı markalar arasında dengeli. Menşei açısından tarafsız 5 soru genelinde bahsedilmeler %50,9 yabancı / %49,1 Türk şeklinde dağılıyor; buna rağmen ilk dört bireysel markanın tamamı Türk (Flormar, Pastel, Golden Rose, The Purest Solutions). Yabancı markalar dermokozmetik rafında daha görünür. (Bu ayrım küçük bir tabana dayanıyor, 5 soru, 100 yanıt ve edisyonlar boyunca izlenecek bir sinyal olarak okunmalı.)
• Kategoriler farklı markalar tarafından temsil ediliyor. Makyaj keşfinde Pastel/Flormar/Golden Rose; temiz/vegan niteliklerde The Purest Solutions; cilt/saç bakımı kullanım senaryolarında Dermoskin/Cosmed/Maruderm/Bioxcin öne çıkıyor.
• Kaynaklar parçalı. Modellerin alıntıladığı kaynakların yaklaşık %46’sı yüzlerce küçük siteden oluşan bir uzun kuyruk; bunu e-ticaret/perakende (%15,9) ve editoryal güzellik medyası izliyor. En çok atıf alan bireysel alan adları: oggusto.com, hopi.com.tr, dermoeczanem.com.

Neden önemli? Tüketiciler ürün keşfini arama motorlarından AI asistanlarına kaydırıyor. Bir markanın bu asistanların yanıtlarında yer alıp almaması, başlı başına bir keşif kanalına dönüşüyor. Bu rapor, Türkiye kozmetik pazarı için bu yeni “görünürlük rafının” ilk fotoğrafını (baz çizgisi) sunuyor: hangi markalar öne çıkıyor, modeller neden ayrışıyor ve bir marka kendi konumunu nasıl okumalı. Hatırlatma: Aşağıdaki sayılar görünürlüğü ve bilgi erişilebilirliğini tanımlar, hangi markaların en iyi olduğunu değil.

2. Metodoloji

Tek cümlelik özet: Dört büyük dil modeline 27 Türkçe soru beşer kez (sistem prompt’u olmadan) soruldu ve 540 yanıt üretildi; markalar otomatik çıkarım ve insan doğrulamasıyla belirlendi, ardından üç bileşenli (45/30/25) skorla sıralandı.

2.1 Kapsam ve modeller

Çalışma, dört büyük dil modelini aynı sorularla doğrudan API üzerinden sorguladı. Her model, sağlayıcısının resmi API’si aracılığıyla çağrıldı; tüm modeller yalnızca kullanıcı sorusunu aldı, sistem prompt’u kullanılmadı, sıcaklık (temperature) elle ayarlanmadı (sağlayıcı varsayılanı) ve bölge/yerel ayar parametresi tanımlanmadı. Sorular Türkçe olduğu için modeller Türkiye pazarını yalnızca dilden çıkarsıyor; açık bir yerel ayar bilinçli olarak verilmedi.

Ölçek: 27 soru × 5 tekrar × 4 model = 540 yanıt, tamamı tamamlandı. Tek çalışma, 24–25 Mayıs 2026. Takip edilen markalar: 138 (100 Türk, 38 yabancı). Tüm yanıtlar genelinde, 540 yanıtın 521’inde 4.111 marka bahsedilmesi kaydedildi.

2.2 Web araması yapılandırması

Web araması dört modelin tamamına etkin bir araç olarak sunuldu; ancak her model, belirli bir soruyu yanıtlarken bunu kullanıp kullanmayacağına kendisi karar verdi. Arama ne zorunlu kılındı ne de devre dışı bırakıldı. Dolayısıyla modeller arasındaki “web araması kullanım oranı” farkları, dışsal bir kısıt değil, her modelin kendi davranışını yansıtır.

Bir yanıtın web aramasına mı yoksa modelin kendi bilgisine mi dayandığı, sağlayıcının herhangi bir atıf/kaynak döndürüp döndürmediğine bakılarak belirlendi: bir atıf döndüyse “web araması”; dönmediyse “kendi bilgisi.” Bu, modelin iç sürecinin doğrudan kanıtı değil, makul bir vekil göstergedir.

2.3 Sorular

27 soru; gerçek arama sorgularından, anahtar kelime araştırmasından ve kullanıcı araştırmasından oluşturuldu ve üç davranışsal kategoriye eşit dağıtıldı (her biri 9):

• find (keşif): “en iyi / popüler / öne çıkan markalar” türünden genel öneri soruları.
• attribute (nitelik): belirli özelliklere göre sorular; vegan, hayvan dostu, uygun fiyatlı, doğal içerikli, kaliteli vb.
• use_case (kullanım senaryosu): ihtiyaç odaklı sorular; yağlı/hassas/kuru/olgun cilt, akne, erkek bakımı, yağlı saç vb.

27 sorunun 22’si “kısıtlı” (açıkça Türk/yerli markalar isteniyor) ve 5’i “açık” (menşe kısıtı olmaksızın Türkiye’de bulunabilen en iyi/en çok satan markaları soruyor). Türk-yabancı karşılaştırması yalnızca bu 5 “açık pazar” sorusuna (100 yanıt) dayanır, menşe kısıtı olmayan tek soru grubu, dolayısıyla adil karşılaştırma için tek temel.

2.4 Marka çıkarımı ve doğrulama

Markalar iki aşamada çıkarıldı. (1) Otomatik çıkarım: yanıtlarda vurgulanan marka adları ve yapılandırılmış API kaynaklarındaki marka etiketleri toplandı; yazım/biçim varyantları tek bir kanonik ada birleştirildi. (2) İnsan doğrulaması: otomatik aday listesi ekip tarafından elle gözden geçirildi; gerçek markalar onaylandı, marka olmayanlar (içerik/kategori/arayüz kelimeleri, içerikler, perakendeciler) ayıklandı, takma adlar birleştirildi ve her marka Türk/yabancı olarak etiketlendi. Nihai sözlük: 138 marka.

Menşe sınıflandırma kuralı. Bir marka, Türkiye’de kurulmuş ve merkezi Türkiye’de ise Türk; yabancı menşeli ise, Türkiye’de üretilse veya yaygın satılsa bile, yabancı olarak etiketlenir. Sınırdaki durumlar (Türk kökenli olup sonradan yabancı sahiplere geçen markalar veya Türkiye’de büyük operasyonu olan yabancı markalar) vaka bazında karara bağlandı ve doğası gereği tartışmalıdır; bu uç durumlar 10. Bölüm’de not edildi.

Tanımlar.

• Bahsedilme (Mention): Bir markanın adı (veya doğrulanmış bir takma adı) yanıt metninde geçiyorsa, o yanıt için bir kez sayılır (kaç kez geçtiğine bakılmaz). Yanıt başına ikili: bahsedildi / bahsedilmedi.
• Konum (bahsedilme sırası): Bir markanın tek bir yanıttaki ilk görünme sırası (1 = ilk anılan marka). Düşük olması daha iyidir.
• MRR (ortalama karşılıklı sıra): 1/sıra değerinin ortalaması (ilk = 1,0; ikinci = 0,5; üçüncü = 0,33…). Liste uzunluğundan bağımsız bir konum metriği.
• Kapsama (kapsayan model sayısı): Markayı en az bir kez bahseden model sayısı (0–4).

2.5 AI Görünürlük Skoru (0–100)

AI Görünürlük Skoru, normalize edilmiş üç bileşenin ağırlıklı bir karışımıdır:

Skor = 0,45 × Bahsedilme + 0,30 × Konum + 0,25 × Kapsama

Her bileşen, sıralamaya giren lider marka = 100 olacak şekilde ölçeklenir, ardından ağırlıklarla birleştirilir. Skor; bir markanın sıklığını, konumunu ve erişimini harmanlar.

Bu ağırlıklar neden? Bahsedilme sıklığı en fazla ağırlığı taşır çünkü hiç anılmak görünürlüğün birincil sinyalidir; konum ikincidir çünkü yanıtın başında anılan bir markanın okuyucuya ulaşma olasılığı daha yüksektir; kapsama üçüncüdür çünkü birden fazla modelde görünmek, modele özgü olmayan daha sağlam bir varlığa işaret eder. Ağırlıklar bilinçli bir editoryal tercihtir. Liderlik tablosunun zirvesinde aralar makul yeniden ağırlıklandırmalara karşı dayanıklı olacak kadar büyüktür; sıkışık orta sıralarda ise küçük skor farkları (bir-iki puan) abartılmamalıdır.

Sıralamaya giriş (≥%5 kuralı): Yalnızca 540 yanıtın en az %5’inde bahsedilen Türk markaları sıralanır (31 marka). Bu eşik, birkaç yanıtta tesadüfen ilk sırada görünen nadir markaların konum bileşenini şişirmesini engeller. 138 markanın tamamı için filtrelenmemiş metrikler talep üzerine erişilebilir veri setinde mevcuttur (bkz. 11. Bölüm).

2.6 Tarafsızlık ve öz-dışlama

Herhangi bir çıkar çatışmasını önlemek için, analiz öncesinde Herm.io’nun kendi alan adlarına yapılan tüm atıflar veri setinden çıkarıldı. Bir Herm.io sayfasına atıfta bulunan her AI yanıtının o atıfı kaldırıldı; böylece şirketin kendi içeriği ne en çok atıf alan alan adları arasında görünebildi ne de kaynak türü dağılımını veya herhangi bir markanın görünürlük rakamlarını etkileyebildi. Herm.io bu raporun yayıncısıdır; kendi ayak izini dışlamak, şirketin kendisini ölçmemesini, kendisine atıfta bulunmamasını ve kendisinden fayda sağlamamasını güvence altına alır.

3. Genel Görünürlük Liderlik Tablosu

Tek cümlelik özet: The Purest Solutions tartışmasız 10,7 puanlık bir farkla lider; ilk on, köklü makyaj markalarıyla orta segment dermokozmetik markalarını harmanlıyor ve 31 markalık liste hızla uzun kuyruğa iniyor.

Aşağıdaki tablo, %5 eşiğini geçen 31 Türk markasının tamamını AI Görünürlük Skoruna göre sıralıyor. Hatırlatma: bu, marka kalitesini değil görünürlüğü sıralar.

Sıralamaya giren 31 markanın ortalama skoru: 52,2.

3.1 Katman anlatısı

Açık ara lider (96,3). The Purest Solutions hem bahsedilme (100/100 bileşen) hem de kapsama bileşenini en üst düzeye çıkarıyor; konum bileşeni de çok güçlü (87,8). Tüm yanıtların %54’ünde görünüyor — iki yanıttan fazlasında. İkinciliğe olan 10,7 puanlık fark, listenin başka hiçbir yerinde görülmeyen bir kopuş.

Köklü makyaj markaları (2–5. sıralar). Golden Rose, Flormar, Pastel ve Farmasi — Türkiye’nin yerleşik renkli kozmetik markaları. Çarpıcı bir ayrıntı: Golden Rose’un konum bileşeni 100 (yani anıldığında genellikle en üst sıralarda anılıyor), ama toplam bahsedilme sıklığı liderden düşük olduğu için ikinci sırada. Pastel ise yüksek bahsedilmeye (%38,7) ama daha zayıf bir konuma (ort. 4,0) sahip ve dördüncü oluyor.

Dermokozmetik orta segment (6–11. sıralar). Dermoskin, Cosmed, Maruderm, Gülsha, Rosece ve Bioxcin — cilt bakımı ve eczane kozmetiğinin omurgası. Bioxcin özellikle dikkat çekici: düşük bahsedilme oranına (%11,8) rağmen 11. sırada, çünkü anıldığında çok yukarıda görünüyor (konum bileşeni 75,8) — niş ama yüksek görünürlüklü bir konumlanma.

Uzun kuyruk (12–31. sıralar). Skorlar burada 53,6’dan 23,6’ya düşüyor. Çoğu marka hâlâ dört modelde de görünüyor (kapsama 100), ama hem bahsedilme hem konum bileşenleri geriliyor. En altta, Beaulis (3 model) ve Bionnex (2 model) en düşük sırada çünkü kapsama bileşenleri de düşüyor. Buradaki düşük sıra, AI sistemlerine şu anki düşük görünürlüğü ifade eder — marka kalitesinin düşüklüğünü değil — ve pek çok yetkin marka %5 eşiğinin tamamen altında kalıyor.

4. Modeller Arasındaki Farklar

Tek cümlelik özet: Dört model aynı pazarı farklı genişliklerde ve farklı liderlerle görüyor; Grok en geniş listeyi sunarken Claude hem en dar listeyi veriyor hem de Farmasi’yi 1 numaraya çıkaran tek model.

4.1 Model bazında davranış özeti

Her model 135 yanıt üretti. Web araması kullanımı belirgin biçimde değişiyor: Grok her yanıtta arama yaptı (%100), Claude ise yanıtlarının yaklaşık dörtte birinde hiç arama yapmadı (%74,8). Bu fark dışarıdan dayatılmadı; her model kendisi karar verdi.

Repertuvar genişliğinde Grok açıkça önde: ortalama yanıt başına 9,7 farklı Türk markası ve toplam 79 farklı Türk markası. Claude en muhafazakâr liste yapıcı: yanıt başına 5,7 Türk markası, toplam 58. Yabancı marka çeşitliliğinde Claude (31) ve ChatGPT (29) önde — yani Claude daha küçük ama daha küresel bir karışım veriyor.

4.2 Her modelin ilk 8 markası

Aşağıdaki tablolar, her modelin 135 yanıtı genelinde en çok bahsettiği 8 Türk markasını verir (oran = markayı bahseden yanıtların yüzdesi).

Gemini: keşif odaklı, dermokozmetik ağırlıklı:

ChatGPT: dengeli makyaj + dermokozmetik, yüksek bahsedilme oranları:

Claude: farklı bir lider: 1 numarada Farmasi:

Grok: en geniş ve en niş-dostu liste:

4.3 Ayrışmaların hikâyesi

İki bulgu öne çıkıyor. Birincisi, Claude’un farklı lideri. Dört modelin üçü The Purest Solutions’ı zirveye koyarken, Claude’da lider Farmasi (%54,1); The Purest Solutions ise yalnızca dördüncü (%40,0). Olası neden, Claude’un en düşük web arama oranına (%74,8) sahip olması: kendi hafızasına daha sık yaslanıyor ve hafızaya dayalı yanıtlarda Farmasi zirveye çıkıyor (bkz. 5. Bölüm).

İkincisi, Grok’un genişliği niş markaları yükseltiyor. Grok’un ilk 8’i, diğer modellerde geride kalan markaları çok yüksek oranlarda içeriyor — Rosece (%52,6), Gülsha (%51,9) ve Misbahçe (%41,5). Grok her yanıtta arama yaptığı ve ortalama ~9,7 marka listelediği için, uzun kuyruk markalarının yakalanma olasılığı bu modelde belirgin biçimde artıyor. Pratik okuma: bir markanın nerede görünür olduğu, hangi modelin sorulduğuna güçlü biçimde bağlı.

5. Web Araması mı, Model Hafızası mı?

Tek cümlelik özet: Web’e dayalı yanıtlar yeni nesil dijital markaları (özellikle The Purest Solutions) yükseltiyor; modelin kendi hafızasından gelen yanıtlar ise yerleşik hafıza markalarını (her şeyden önce Farmasi) öne çıkarıyor — ancak hafıza segmenti küçük ve bu örüntü ileride doğrulanmalı.

540 yanıt iki segmente ayrıldı: atıf taşıyan web araması yanıtları (482 yanıt) ve atıf taşımayan kendi bilgisi yanıtları (58 yanıt). İki segmentteki Türk markası bahsedilme oranları, hangi markaların “arama yoluyla” hangilerinin “hafıza yoluyla” yüzeye çıktığını gösteriyor. Kendi bilgisi segmenti küçük olduğundan (58 yanıt), o sütundaki rakamlar kesin değil yönlendiricidir.

5.1 Liderler yer değiştiriyor

Fark çok keskin. Web araması yanıtlarında The Purest Solutions net lider (%60,2). Ama kendi bilgisi segmentinde aynı marka %6,9’a düşüyor (58 yanıttan yalnızca 4’ü) ve zirveyi Farmasi (%44,8) alıyor. Bu örüntü, 4. Bölüm’deki Claude bulgusuyla tutarlı: Claude en az aramaya bağlı model olduğu için, hafıza ağırlıklı bir dünyada Farmasi doğal olarak onun lideri hâline geliyor — nitekim Farmasi’yi 1 numara yapan tek model Claude. Yalnızca 58 hafıza tabanlı yanıtla kesin oranlar geniş bir belirsizlik taşır; çıkarılacak sonuç etkinin yönüdür, kesin yüzdeler değil.

5.2 “Yerleşik” ve “yeni nesil” markalar

Bu ayrım, markaların nasıl görünür hâle geldiğine dair faydalı bir okuma sunuyor:

• Yeni nesil / dijital doğumlu markalar (arama tarafından kayrılıyor): The Purest Solutions gibi markalar güncel web içeriğinde (e-ticaret listelemeleri, güzellik medyası, kendi siteleri) güçlü bir ayak izine sahip. Arama açıkken bu markalar öne fırlıyor.
• Yerleşik / hafıza markaları (hafıza tarafından kayrılıyor): Farmasi, Atelier Rebul ve Eyüp Sabri Tuncer gibi köklü, yüksek bilinirlikli markalar modellerin eğitim verisinde güçlü biçimde temsil ediliyor; bu yüzden arama olmadan da hatırlanıyorlar.

Bunun düşündürdüğü: web’e dayalı yanıtlar çoğunluğu (482/540) oluşturduğu için, güncel ve iyi yapılandırılmış bir web varlığı AI görünürlüğüyle yakından ilişkili. Modellerin hafızaya geri döndüğü azınlık senaryolarda ise yerleşik marka bilinirliği daha fazla ağırlık taşıyor gibi görünüyor. Bu, veride gözlemlenen bir ilişkidir, kanıtlanmış bir neden-sonuç değil.

6. Kategori Sahipliği

Tek cümlelik özet: Tek bir “kazanan” yok: makyaj keşfine Pastel/Flormar/Golden Rose, nitelik/temiz sorularına The Purest Solutions, cilt/saç bakımı kullanım senaryolarına ise dermokozmetik markaları (Dermoskin, Cosmed, Maruderm, Bioxcin) liderlik ediyor.

Her kategori 9 soru ve 180 yanıttan oluşur (9 soru × 4 model × 5 tekrar). Aşağıdaki tablo, kategori başına en görünür 8 Türk markasını gösterir (oran = kategorideki 180 yanıta göre).

Okuma: keşif kategorisinde makyaj markaları önde — Pastel keşif sorularının %65’inde görünüyor. özellik ve kullanım_alanı’te zirveyi The Purest Solutions alıyor; özellikle kullanım senaryolarında dermokozmetik markaları (Dermoskin, Cosmed, Maruderm, Bioxcin) ilk beşi dolduruyor.

6.1 Belirli özellik ve kullanım senaryolarında en görünür markalar hangileri?

Aşağıdaki tablo, her nişteki en görünür Türk markalarını belirlemek için tematik soruların içine iner (her tema = 18–20 yanıt, dolayısıyla hücreler anlamlı bir belirsizlik taşır; oran = o sorunun yanıtlarına göre).

Çıkarımlar:

• Vegan ve hayvan dostu niteliklerde Pastel ve Note Cosmetics en görünür olanlar; temiz tarafta The Purest Solutions çok güçlü (hayvan dostu sorusunun %94’ünde).
• Uygun fiyat gündeme geldiğinde Golden Rose neredeyse her yanıtta görünüyor (%100) — değer için en çok yüzeye çıkan referans.
• Doğal içerik nişi tamamen farklı bir grubu öne çıkarıyor: Bade Naturel, Homemade Aromaterapi ve Rosece, büyük makyaj markalarının büyük ölçüde yok olduğu bir alan.
• Yağlı saç soruları Bioblas/Bioxcin/Otacı üçlüsünün hâkimiyetinde; saç bakımı, genel liderlerin zayıf olduğu ayrı bir alan.
• Cilt bakımı kullanım senaryolarında (akne, hassas, olgun cilt) The Purest Solutions ve dermokozmetik markaları tabloyu paylaşıyor; özellikle yaşlanma karşıtında Maruderm en görünür olan.

7. Açık Pazar: Türk ve Yabancı Markalar

Tek cümlelik özet: Menşei tarafsız sorularda toplam bahsedilmeler Türk ve yabancı arasında neredeyse eşit bölünüyor (%49,1’e %50,9); buna rağmen en görünür dört marka tamamen Türk, yabancı markalar ise dermokozmetik rafında daha görünür. Bu bölüm küçük bir tabana (5 soru, 100 yanıt) dayanır ve erken bir sinyal olarak okunmalı.

Bu bölüm yalnızca menşe kısıtı olmayan 5 açık soruya (100 yanıt) dayanır, Türk ve yabancı markaları adil karşılaştırabileceğimiz tek soru grubu. 100 yanıtla aşağıdaki rakamlar yönlendiricidir; Türk-yabancı dengesi, gelecekteki çeyreklik edisyonlarda en yakından izleyeceğimiz başlıca sayılardan biri.

7.1 Menşei payı

Toplam neredeyse başa baş; ama bu eşine yakın bölünme, markaların bireysel görünürlüğünü gizliyor.

7.2 Açık pazarda ilk 15 marka (tüm menşeiler)

7.3 “Türk markaları makyajda, yabancı markalar dermada önde” örüntüsü

Bireysel sıralama, toplam dengenin gizlediği bir örüntüyü ortaya koyuyor: en görünür dört marka tamamen Türk (Flormar, Pastel, Golden Rose, The Purest Solutions) ve üçü makyaj markası. Türk markaları renkli kozmetik/makyaj keşfinde belirgin biçimde daha görünür.

Buna karşılık, yabancı markalar dermokozmetik (eczane-cilt bakımı) rafında kümeleniyor: La Roche-Posay, Bioderma, The Ordinary, CeraVe ve Avène açık pazarın 5–14. sıralarında. Yani modellere “Türkiye’de satın alabileceğim en iyi cilt bakım markaları” sorulduğunda, menşe kısıtı olmayan bir bağlamda Türk dermokozmetik markaları (Dermoskin, Cosmed vb.) küresel isimlerden daha az görünüyor.

Markalar için okuma: Türk makyaj markaları güçlü bir açık pazar konumuna sahip; Türk dermokozmetik markaları ise menşe-tarafsız sorularda şu an küresel rakiplerinden daha az görünür. Bu açığın genişleyip daralmadığı, tam da çeyreklik bir baz çizgisinin izlemek için tasarlandığı türden bir hareket.

8. Keşif Ekosistemi: AI Markaları Nereden Öğreniyor?

Tek cümlelik özet: AI’ın kozmetik markalarına dair resmi tek bir otorite tarafından değil; yüzlerce küçük güzellik sitesi, e-ticaret/perakende listelemesi ve markaların kendi siteleri tarafından birlikte şekilleniyor, kaynak manzarası son derece parçalı.

Bir AI asistanı web aramasıyla yanıt verdiğinde, o anda erişebildiği içeriğe dayanır. Web araması yanıtlarında modellerin döndürdüğü kaynak adresleri toplandı, alan adlarına indirgendi ve kaç farklı yanıtın bunlara atıfta bulunduğuna göre sıralandı. Not: kaynak verisinin makine-okunabilirliği modele göre değişir; bu analiz Gemini, ChatGPT ve Grok için en eksiksiz, Claude ise daha az makine-okunabilir kaynak açığa çıkarıyor (bkz. 10. Bölüm).

8.1 En çok kaynak gösterilen 9 web sitesi

En çok atıf alan üç alan adı: oggusto.com, hopi.com.tr, dermoeczanem.com, sırasıyla bir güzellik-medyası yayını, bir perakende/sadakat platformu ve bir dermokozmetik e-ticaret sitesi. Bu üçlü, kaynak manzarasının karakterini yakalıyor: editoryal içerik + perakende listelemeleri + dikey e-ticaret.

8.2 Kaynak türü dağılımı

8.3 Dağınıklık bulgusu

En çarpıcı bulgu parçalılık: tüm atıfların %46,1’i, hiçbiri tek başına baskın olmayan ~395 küçük siteden oluşan bir uzun kuyruktan geliyor. Tek bir mega-kaynak AI’ın algısını belirlemiyor; bunun yerine çok sayıda küçük güzellik sitesi, blog ve listeleme sayfası birikerek resmi oluşturuyor. Sonraki üç büyük blok: e-ticaret/perakende (%15,9), editoryal güzellik medyası (%13,4) ve marka siteleri (%11,7) — birlikte atıfların kabaca %41’ini oluşturuyor.

Marka keşfini anlamak için bunun anlamı. En görünür markalar, tek bir ayağa yaslanmak yerine bu ekosistemin üç ayağında da görünme eğiliminde: çok sayıda Türk güzellik sitesi ve editoryal listede varlık; büyük perakende/e-ticaret platformlarında (Trendyol, Hepsiburada, Watsons) listelemeler; ve yapılandırılmış, güncel bir web sitesi. Bu, gözlemlenen bir örüntünün tanımıdır, nasıl sıralanılacağına dair bir tavsiye değil.

9. Örüntüler Ne Gösteriyor?

Tek cümlelik özet: Yüksek görünürlüklü markalar üç şeyi paylaşma eğiliminde, geniş model kapsaması, güçlü ve güncel bir web varlığı ve net bir kategori/nitelik ilişkisi.

Bu bölüm verinin tarafsız bir okumasıdır. Görünürlükle ilişkili örüntüleri tanımlar; bir tavsiye, hizmet veya ürün önerisi değildir ve görünürlük kaliteden ayrı kalır.

1) Kapsama temel bir koşul. İlk 29 markanın tamamı dört modelde de görünüyor (kapsama bileşeni 100). Listenin altındaki Beaulis (3 model) ve Bionnex (2 model) büyük ölçüde bu nedenle alt sıralara düşüyor. Gözlem: yalnızca bir-iki modelde görünmek bir markanın toplam skorunu sınırlar; en görünür markaların paylaştığı şey büyük modeller genelinde geniş kapsamadır.

2) Bahsedilme ve konum farklı şeyler. Pastel’in bahsedilmesi yüksek (%38,7) ama konumu düşük (ort. 4,0); Golden Rose ve Bioxcin daha az anılıyor ama anıldıklarında zirveye yakın görünüyorlar (konum bileşenleri 100 ve 75,8). Bir markanın görünürlüğünün ardında iki ayrı soru var: “Sık mı anılıyor?” (bahsedilme) ve “Erken mi anılıyor?” (konum). Bağımsız davranıyorlar.

3) Web varlığı çoğunluk senaryosuyla örtüşüyor. 540 yanıtın 482’si web aramasına dayandı ve o segmentte en görünür markalar güncel, yapılandırılmış web içeriğine sahip olanlar (The Purest Solutions). Yerleşik bilinirlik (Farmasi) yalnızca azınlıktaki arama yapılmayan senaryolarda lider. Gözlem: bu veri setinde güncel, makine-okunabilir bir web varlığı, AI görünürlüğüyle en güçlü ilişkili faktör.

4) Görünürlük nişlerde kazanılıyor. Hiçbir marka her yerde en görünür değil. Net boşluklar var, doğal içerik (Bade Naturel, Homemade Aromaterapi), yağlı saç (Bioblas, Bioxcin) ve yaşlanma karşıtı (Maruderm), genel liderlerin yok olduğu alanlar. Dar bir nişte tutarlı görünürlük, geniş ama sığ bir varlıktan daha yüksek bir konum skoru üretebilir.

5) Kaynak ayak izi çok kanallı. Parçalı kaynak manzarası (uzun kuyruk %46) hiçbir tek kanalın görünürlüğü tek başına sürüklemediğini gösteriyor. En görünür markaların ayak izi; çok sayıda küçük güzellik sitesi + büyük perakende listelemeleri + kendi yapılandırılmış sitelerine yayılıyor.

Bir marka veride kendini nasıl konumlandırabilir? Erişilebilir veri setini kullanarak bir marka sırasıyla dört şeyi okuyabilir: (a) dört modelde de görünüp görünmediği; (b) ne sıklıkla anıldığı; (c) anıldığında ne kadar yukarıda sıralandığı; ve (d) hangi model veya kategoride en zayıf olduğu. Bu dört okuma birlikte, bir markanın görünürlük açığının nerede olduğunu gösterir, ürünlerinin iyi olup olmadığına dair hiçbir şey söylemeden.

10. Sınırlamalar ve Notlar

Tek cümlelik özet: Bu rapor tek bir pazara ait, tek seferlik bir anlık görüntüdür; rakamlar aşağıdaki sınırlılıklar çerçevesinde okunmalı.

• Tek seferlik, belirli bir andaki ölçüm. Veriler 24–25 Mayıs 2026’da tek bir çalışmada toplandı; bir trend veya zaman serisi değil, o anın fotoğrafıdır. Bu ilk (baz) ölçümdür; sonraki çeyreklik edisyonlar trend analizini mümkün kılacak.
• Küçük alt örneklemler gerçek belirsizlik taşır. Birkaç başlık bulgu küçük tabanlara dayanıyor, 5 açık soruda (100 yanıt) Türk-yabancı karşılaştırması ve 58 kendi-bilgisi yanıtında web-araması-vs-hafıza ayrımı. Bunları kesinleşmiş gerçekler değil, edisyonlar boyunca doğrulanacak yönlendirici sinyaller olarak değerlendirin.
• Küçük skor farkları anlamlı değil. Liderlik tablosunun sıkışık ortasında bir-iki puanlık farklar abartılmamalı; yalnızca daha büyük açıklar (liderin 10,7 puanlık farkı gibi) sağlamdır.
• Görünürlük kalite değildir. Bu rapor yalnızca bahsedilme ve konumu ölçer. Bir markanın olumlu mu olumsuz mu tanımlandığını, bir önerinin doğru olup olmadığını veya bir ürünün etkili olup olmadığını değerlendirmez.
• Modeller olasılıksaldır. Aynı soru farklı yanıtlar üretebilir; 5 tekrar bu değişkenliği azaltır ama ortadan kaldırmaz.
• Web araması anlık koşullara bağlıdır. Aramaya dayalı yanıtlar, ölçüm anında indekslenmiş ve sunulan içeriğe bağlıdır; farklı kaynaklar başka bir anda dönebilir.
• “Web araması vs. kendi bilgisi” bir vekil göstergedir. Bu ayrım, yanıta bir atıf eşlik edip etmediğine dayanır; modelin iç sürecinin kesin kanıtı değildir.
• Kesinlik, kapsamanın önünde. Yanlış pozitiflerden kaçınmak için marka eşleştirme ihtiyatlı yapıldı; dolaylı veya örtük anılan markalar bir miktar eksik sayılmış olabilir.
• Kaynak kapsamı modele göre değişir. Bazı modeller daha az makine-okunabilir kaynak paylaştığı için, kaynak analizi tüm yanıtların tamamını yansıtmaz.
• Menşe sınıflandırması yargı içerir. Bazı markaların Türk/yabancı etiketi tartışmalıdır (örn. Türkiye’de üretilen ama yabancı menşeli markalar veya sonradan yabancı sahiplere geçen Türk kökenli markalar).
• Çıktı uzunluğu sınırları modele göre farklıdır. Modellerin maksimum çıktı token sınırları aynı değildir; bu, bir yanıta kaç markanın sığdığını kısmen etkileyebilir.
• Model versiyonları hızla eskir. Bulgular, 2. Bölüm’de listelenen model versiyonlarına özgüdür (Mayıs 2026 sonu itibarıyla); sağlayıcı güncellemeleri sonraki edisyonlarda sonuçları kaydırabilir.

11. Ek & Veri

11.1 Tüm sorular (27) ve kategorileri

Dağılım: 9 keşif, 9 özellik, 9 kullanım_alanı; 22 kısıtlı (yalnızca Türk) ve 5 açık (menşe kısıtsız: S4, S6, S11, S12, S18).

11.2 Takip edilen tüm markalar (138)

Aşağıdaki tablo, çalışmada takip edilen 138 markanın tamamını listeler (100 Türk, 38 yabancı) ve %5 bahsedilme eşiğini geçerek sıralamaya giren 31 markayı yeşil etiketle işaretler. Liste, bahsedilme sayısına göre azalan sırada verilmiştir.

11.3 Veri erişilebilirliği

Çalışma 138 markayı (100 Türk, 38 yabancı) takip etti; bunlardan 31 Türk markası sıralamaya girmek için %5 bahsedilme eşiğini geçti. İncelemeyi ve yeniden üretimi desteklemek amacıyla, bu raporun arkasındaki temel veri talep üzerine erişilebilir: yanıt düzeyinde marka bahsedilmeleri, sıralamaya giren marka tablosu, filtrelenmemiş tam marka metrikleri, model ve kategori kırılımları, web-araması-vs-hafıza ve açık-pazar kırılımları, en çok atıf alan kaynak alan adları ve metodoloji ile veri sözlüğü.

Tüm rakamlar tek seferlik bir çalışmayı (24–25 Mayıs 2026) yansıtır ve 10. Bölüm’deki sınırlılıklara tabidir. Bu, ilk (baz) ölçümdür; çalışma çeyreklik olarak tekrarlanacaktır.

11.4 Herm.io hakkında & açıklama

Herm.io bir tüketici davranışı ve pazarlama verisi şirketidir. İnsanların markaları nasıl keşfedip seçtiğini inceliyoruz, böylece markalar doğru müşterilere ulaşabiliyor. Bu rapor, kamuya açık araştırmamızın bir parçası ve çeyreklik yayımlanan tekrarlı bir çalışma.

Açıklama & tarafsızlık. Herm.io, SEO veya GEO (arama/AI sıralama) hizmeti satmaz ve bu rapor hiçbirini önermez. Hiçbir marka bu raporda yer almak, sıralanmak veya tanımlanmak için ödeme yapmadı; bir markanın skoru bir onay ya da kalite hükmü değildir, yalnızca görünürlüğün ölçüsüdür. Analizi nesnel tutmak için, Herm.io’nun kendi alan adlarına yapılan tüm atıflar kaynak verisinden çıkarıldı; böylece şirket kendi çalışmasında görünmez, kendini ölçmez ve kendisinden fayda sağlamaz (bkz. 2.6). Veride kendi konumunu anlamak isteyen markalar, bulguların tarafsız bir değerlendirmesi için bir görüşme planlayabilir; bu danışmanlık niteliğindedir ve ücretsizdir.

*Rapor dönemi: Mayıs 2026 · Versiyon 1 (baz) — çeyreklik bir serinin ilki