1.125 yanıt, 5 model, 322 marka: Türk marka istediğinizde bir tane geliyor — istemediğiniz anda raf yabancılaşıyor

Dikey (sektör): Kozmetik, cilt bakımı, makyaj ve kişisel bakım — Türkiye
Yöntem: 1.125 yanıt içeren tek seferlik/anlık bir çalışma — beş büyük dil modeli (Gemini, ChatGPT, Claude, Grok, Perplexity), her biri 45 Türkçe soruyla beşer kez sorgulandı
Toplama tarihleri: 4–5 Eylül 2026
Edisyon: Üç aylık serinin 2. edisyonu. 1. edisyon (Mayıs 2026) 27 soru ve 4 modeli kapsıyordu.

Anahtar terimler: yapay zekâ görünürlüğü, Yapay Zekâ Görünürlük Puanı, kozmetik markaları, Türkiye kozmetik pazarı, Türk (yerli) kozmetik markaları, LLM marka önerileri, ChatGPT/Gemini/Claude/Grok/Perplexity marka önerisi, Üretken Motor Optimizasyonu (GEO).

Bu rapor, tüketicilerin yapay zekâ asistanlarına sorduğu gerçek Türkçe soruları yeniden üretir ve beş büyük dil modelinin her kozmetik markasını ne sıklıkla, hangi sırayla ve kaç model genelinde andığını ölçer. Bu, tek seferlik/anlık bir çalışmadır ve 11. Bölümdeki kısıtlar çerçevesinde okunmalıdır.

Bu rapor nasıl okunmalı — görünürlük kalite demek değildir

Bu rapor tek bir şeyi ölçer: Türkiye’de kozmetik hakkında soru sorulduğunda bir markanın ne sıklıkta, ne kadar öne çıkarak ve kaç yapay zekâ asistanı genelinde anıldığını. Yüksek bir puan, bu sistemlerin şu anda marka hakkında erişilebilir çok sayıda bilgiye sahip olduğunu ve markayı kolayca öne çıkardığını gösterir; markanın daha iyi, daha güvenli, daha sağlıklı veya daha etkili olduğu anlamına gelmez. Düşük bir puan ya da sıfır, markanın şu anda bu sistemler için daha az görünür olduğunu gösterir; markanın daha düşük nitelikli olduğu anlamına gelmez. Yapay zekâ görünürlüğü bilginin erişilebilirliğini ve keşfedilebilirliğini yansıtır; ürün kalitesini değil. Okurlar ve tüketiciler, bir yapay zekâ önerisini — ya da bu raporu — bir markanın “iyi” veya “kötü” olduğuna dair hüküm olarak değerlendirmemelidir. Bu çalışma hiçbir önerinin doğruluğunu, kalitesini veya duygusal tonunu (sentiment) ölçmez.

1. Genel Özet

Tek cümlelik çıkarım: Türkiye’de bir yapay zekâ asistanının hangi kozmetik markalarını anacağını belirleyen en güçlü unsur markanın kendisi değil, soruda “Türk” kelimesinin geçip geçmemesi.

• The Purest Solutions 45 soruluk ana sıralamada lider. 1.125 yanıtın %33,2’sinde yer aldı, beş modelin tamamında anıldı ve 93,92 puan aldı. Golden Rose (89,64), Flormar (82,61), Maybelline New York (82,08) ve La Roche-Posay (76,44) ilk beşi tamamlıyor. Bu beşlinin ikisinin yabancı olması seride yeni bir durum.
• Pazarda birbirinden tamamen farklı iki raf var ve hangisinin görüneceğini soru belirliyor. Türk markalarıyla sınırlandırılmış 22 soruda, barajı geçen markalardaki bahsedilmelerin %98,3’ü Türk markalarına gidiyor ve 40 barajı geçen markaların 38’i Türk. Köken kısıtı olmayan 23 soruda ise Türk markalarının payı %30,8; 53 barajı geçen markanın yalnızca 17’si Türk ve ilk beş — Maybelline New York, La Roche-Posay, L’Oréal Paris, Estée Lauder, Bioderma — tamamen yabancı.
• Bu, Mayıs’ın tersine dönmesi değil ve böyle okunmamalı. 1. edisyondaki köken kısıtı olmayan karşılaştırma 5 soru ve 100 yanıta dayanıyordu. Bu edisyon 23 soru ve 575 yanıta dayanıyor; bunların 18’i “akmayan rimel önerisi” gibi yeni, ürün düzeyinde sorgular. Bir rafın değişimini izlemedik; çok daha büyük bir raf kurup ilk kez düzgün biçimde inceledik.
• Beş asistan aynı fikirde değil ve bunlardan biri köken konusunda da ayrışıyor. Grok yanıt başına 15,2 marka, Claude Haiku ise 6,2 marka sayıyor. Perplexity 207 farklı markayla en geniş repertuvara sahip. Ve en çok andığı marka Türk olmayan tek model Claude Haiku 4.5 — %23,1 ile L’Oréal Paris’i ilk sıraya koyarken genel lider The Purest Solutions yanıtlarının yalnızca %7,6’sında görünüyor.
• Devralınan sorularda orta ölçekli, yükselen Türk markalar yükseldi; yerleşik liderler yükselmedi. Mayıs’tan kelimesi kelimesine tekrarlanan 27 soruda 43 marka yükseldi, 60 marka geriledi. En büyük artışlar Maruderm (+16,11 puan) ve Bioxcin’e (+12,41) ait. En büyük düşüşler Farmasi (−10,37) ve Atelier Rebul’da (−10,18). Liderin kendisi 3,88 puan geriledi ve yine de rahat biçimde lider kaldı.
• Gemini arama yapmayı bıraktı. Web temellendirme oranı Mayıs’taki %84,4’ten %26,2’ye düştü — 225 çağrının tamamı normal biçimde tamamlandığı için bu bir veri toplama hatası değil, model davranışı. Diğer tüm modeller %96,4 ile %100 arasında web temelli yanıt verdi.
• Perakendeciler ve pazar yerleri artık rafın parçası. Gratis (#18), Trendyol (#19), Watsons (#22), Sephora (#35) ve Hepsiburada (#36) tüm soru setinde barajı geçiyor. Trendyol bahsedilmelerinin beşte dördü tek bir modelden geliyor.
• Kaynak ekosistemi uzun kuyruklu ve giderek daha fazla markaya ait sitelere dayanıyor. Kaynak gösterilen 770 alan adında atıfların %52,7’si küçük sitelerden oluşan uzun kuyruktan geliyor; markaya ait sitelerin payı artık %22,6. Yalnızca dokuz alan adı 100 veya daha fazla yanıtta kaynak gösterildi.

Neden önemli? Tüketiciler ürün keşfini arama motorlarından yapay zekâ asistanlarına kaydırıyor. Bir markanın bu asistanların yanıtlarında yer alıp almaması, başlı başına bir keşif kanalına dönüşüyor. Bu edisyon soru setini iki kata yakın büyütüyor ve beşinci modeli ekliyor; böylece 1. edisyonun açık biçimde göremeyecek kadar küçük kaldığı bir olguyu ortaya çıkarıyor: Bir Türk kozmetik markası yerli konuşmada son derece görünür olabilir, ancak tüketici köken belirtmeyi bıraktığı anda neredeyse görünmez hâle gelebilir. Bir hatırlatma: Aşağıdaki sayılar görünürlüğü ve bilginin erişilebilirliğini tanımlar; hangi markaların en iyi olduğunu değil.

2. Yöntem

Tek cümlelik çıkarım: Beş büyük dil modeline 45 Türkçe soru beşer kez, sistem komutu olmadan sorularak 1.125 yanıt üretildi; 2.832 marka adayının tamamı insan doğrulamasından geçti ve puanlar yayımlanan her kesit için, yayımlanmış bir ölçeğe karşı ayrı ayrı hesaplandı.

2.1 Kapsam ve modeller

Çalışma, beş büyük dil modelini özdeş sorularla doğrudan API üzerinden sorguladı. Tüm modellere yalnızca kullanıcı sorusu verildi; sistem komutu kullanılmadı, sıcaklık (temperature) elle ayarlanmadı (sağlayıcı varsayılanı) ve bölge ya da yerel ayar parametresi tanımlanmadı. Sorular Türkçe olduğundan modeller Türk pazarını yalnızca dilden çıkarımlıyor; açık bir yerel ayar bilinçli olarak verilmedi.

Beş sağlayıcının dördü 1. edisyondan devralındı. Perplexity Sonar yeni. Devralınan dört sağlayıcı içinde gerçekten değişmeden kalan yalnızca Grok: Gemini 3.5-flash’tan 3.6-flash’a, ChatGPT 5.5’ten 5.6-luna-pro’ya geçti; Claude ise Sonnet 4.6’dan Haiku 4.5’e geçti — bu yalnızca bir sürüm artışı değil, model kademesi değişikliği. 8. Bölüm bunun edisyonlar arası karşılaştırmayı nasıl etkilediğini ve bu raporun bunu nasıl ele aldığını açıklıyor.

2.2 Web araması yapılandırması

Web araması tüm modellere açıktı ve kullanıp kullanmayacağına her model kendisi karar verdi. Genel olarak yanıtların %84,5’i web temelliydi. Dağılım son derece dengesiz:

Claude, Grok ve Perplexity her yanıtı web ile temellendirdi. ChatGPT’de oran %96,4. Gemini’de %26,2; Mayıs’taki %84,4’ten ciddi bir düşüş. Gemini’nin 225 çağrısının tamamı tamamlandı ve anlamlı metin döndürdü; dolayısıyla bu bir veri toplama hatası değil, modelin yanıt verme biçimindeki değişiklik. Bu, çalışmadaki 1.125 yanıtın yaklaşık 174’ünün webden getirilen bilgi yerine modelin yerleşik bilgisiyle üretildiği ve bunların yaklaşık 166’sının Gemini’ye ait olduğu anlamına geliyor.

Atıf yüklerinin sağlayıcıya göre farklı okunması gerekti. Gemini URL yerine temellendirme metni parçaları döndürüyor ve URI üzerinde yönlendirme sarmalayıcısı kullanıyor; bu nedenle alan adları arama sonucu başlığından alındı. Grok atıf başlıklarını yalnızca sayılardan oluşan değerler olarak döndürüyor; alan adları URL’den alındı. Perplexity ve Claude kaynak gösterilen sayfaların tam metnini atıf yüküne gömüyor; bu yük marka adlarıyla hiçbir zaman eşleştirilmedi, çünkü aksi hâlde modelin hiç anmadığı fakat kaynak sayfanın içinde geçen bir marka yanlış biçimde markaya kredi yazardı.

2.3 Sorular ve kesitler

45 sorunun tamamı, bir tüketicinin yazacağı biçimde aynen soruldu. 27’si 1. edisyondan kelimesi kelimesine devralındı; 18’i yeni ve tamamı köken kısıtı olmayan, ürün düzeyinde sorular (“kalıcı mat ruj önerisi”, “beyaz iz bırakmayan yağsız SPF 50 güneş kremi hangi marka iyi?”). Hiçbir soru yeniden yazılmadı ve veri toplandıktan sonra hiçbir soru dışlanmadı.

Tür içindeki kapsam dağılımı bilinçli olarak eşit değil — keşif soruları köken kısıtsız tarafa, kullanım senaryoları Türk markalarıyla kısıtlı tarafa ağırlık veriyor — çünkü devralınan 27 soru trendi bozmadan yeniden yazılamazdı. Soru tipi bazındaki köken kırılımlarını bunu dikkate alarak okuyun.

Her metrik, yayımlanan sekiz kesitin her biri için ayrı ayrı hesaplanır:

2.4 Marka çözümleme

Üç yanıtlık alt sınırın üzerindeki 2.832 aday adın tamamı insan tarafından gözden geçirildi. 1.449’u marka olmadığı için elendi, 1.079’u bir üst marka ile birleştirildi ve 322’si korundu — 298 marka, 12 perakendeci, 4 pazar yeri, 5 lisanslı marka ve 3 alt marka. Korunan her markada doğrulanmış bir web sitesi ya da açıkça boş bırakılmış bir alan bulunuyor; ayrıca her birinin köken kararını destekleyen bir kaynak URL’si var.

Bu sürecin dört bölümü özellikle belirtilmeye değer, çünkü bu tür bir sıralamanın en sık hata yaptığı yerler bunlar.

Genel sözcükler marka gibi görünür. Tüm veri setinde en sık çıkarılan aday “türkiye” idi (672 yanıt); ardından “cilt” (513) ve “türk” (492) geldi. Hiçbiri marka değil. 373 yanıtta görünen “solutions” da değil — bu örneklerin tamamı The Purest Solutions adının bir parçası.

Ürün serileri marka değildir. “Anthelios” 89 yanıtta göründü; La Roche-Posay’in güneş koruma serisidir ve bu markayla birleştirildi. “Lash Sensational” (88), “Fit Me” (77) ve “Sky High” (73) Maybelline ürünleri ve Maybelline New York ile birleştirildi. Ayrı bırakılsalardı her biri sıralamaya orta sıralardan bağımsız marka olarak girecekti.

Aynı marka farklı biçimlerde yazılabilir. L’Oréal Paris, yalnızca kesme işareti biçimi ve “Paris” sözcüğünün bulunup bulunmaması açısından değişen üç yazımdan yeniden birleştirildi ve ana kesitte 247 yanıta ulaştı. Birleştirilen markalar yanıt kümelerinin toplamı olarak değil birleşimi olarak sayılır: Make Up For Ever’ın sekiz alt adı toplamda 75 yanıt ediyordu, ancak birleşim 21’di; çünkü tek bir yanıt bunların birden fazlasını sık sık aynı anda anıyordu.

Birbirine benzeyen adlar çoğu zaman farklı şirketlere aittir. Dokuz varyant çifti kanıta dayanarak birleştirildi — kurumsal bir ek (Yves Saint Laurent Beauty → Yves Saint Laurent), aksan varyantı ya da ortak doğrulanmış web sitesi (Bade Naturel → Bade Natural; her ikisi de badenatural.com). Buna karşılık on dört yakın isim çifti incelendi ve bilinçli olarak ayrı bırakıldı, çünkü neredeyse aynı yazım ortak sahipliğin kanıtı değildir:

Yirmi sekiz marka terfi ettirildi: Bunlar kendi başlarına hiçbir zaman aday olarak görünmeyen birleştirme hedefleriydi, dolayısıyla alt markalarının yanıtlarını devralana kadar sınıflandırmaları yoktu. Make Up For Ever, Yves Saint Laurent Beauty ve Kiehl’s bu yolla geldi.

2.5 Yapay Zekâ Görünürlük Puanı (0–100)

Her kesit içinde hesaplanan üç bileşen:

Bir marka, ilgili kesitteki yanıtların en az %5’inde anılıyorsa sıralamaya girer.

Hesaplama örneği — The Purest Solutions, ana kesit. 1.125 yanıtın 373’ünde yer alması 0,3316 bahsedilme oranı verir; bu, barajı geçen markalar arasındaki en yüksek değerdir ve bahsedilme bileşeni 100,0 olur. 0,4957 MRR değeri, kesit maksimumu 0,6217’ye göre 79,7 konum bileşeni verir. 5 modelin 5’inde görünmesi kapsamı 100,0 yapar. Bileşik puan 0,45 × 100,0 + 0,30 × 79,7 + 0,25 × 100,0 = 93,92.

Liderin 100 yerine 93,92 almasının nedeni, tek bir markanın üç bileşenin tamamında aynı anda birinci olmaması — bu kesitte en yüksek MRR liderde değil, Estée Lauder’da. Bileşen ölçeklemesinin tam olarak böyle çalışması gerekir.

Ölçek liderle birlikte hareket eder; bu nedenle puanlar birebir taşınamaz. Ana kesitte 93,92 ile core27 kesitinde 96,65 aynı büyüklük değildir, çünkü her kesitin kendi maksimumları vardır. Puanlar kesitler veya dikeyler arasında asla karşılaştırılmamalıdır. Edisyonlar arasında ise ana sıralama, her markanın Mayıs’tan bu yana puan değişimini yönü görmek için gösterir; birebir karşılaştırma, yalnızca ham bahsedilme oranını kullanan 8. Bölümdedir. Bu rapordaki her tabloda kullanılan maksimumlar raporun veri dosyasında yayımlanır.

Bileşenler hiçbir zaman 100’de kırpılmaz. Maksimumlar yalnızca barajı geçen markalardan geldiği için, barajı geçmeyen bir marka tek bir bileşende 100’ü aşabilir — 1.924 metrik satırının 56’sında bu oluyor; tüm satırların %2,9’u ve barajı geçmeyen satırların %3,6’sı. 100’ün üzerindeki değer, markanın o tek bileşende kesit liderini geçtiğini, ancak sıralamaya girecek kadar sık anılmadığını doğru biçimde ifade eder.

2.6 1. edisyondan bu yana ne değişti ve ne karşılaştırılabilir

3. Bölümdeki genel sıralamalar 1. edisyondakinden daha geniş bir tabana dayanıyor. 1. edisyonun 138 marka içeren listesi yalnızca markalardan oluşuyordu ve perakendeci ya da pazar yeri sorusuyla hiç karşılaşmadı; bu edisyonun 322 marka içeren listesinde bu gruplar da var ve soru seti üçte iki oranında daha büyük. Ana sıralamadaki Δ sütunu her markanın Mayıs’tan bu yana puan değişimini gösterir; Mayıs’ta sıralamada olmayan markalar “Yeni” olarak işaretlenir. Bu değişimin bir bölümü markadan değil, genişleyen soru setinden, büyüyen marka listesinden ve değişen model panelinden kaynaklandığı için Δ kesin büyüklüğü değil yönü gösterir. Birebir karşılaştırma 8. Bölümdedir ve 27 devralınan soru ile dört devralınan sağlayıcı üzerindeki ham bahsedilme oranını kullanır.

2.7 Köken, tarafsızlık ve öz-dışlama

Köken, her marka için kamuya açık bir kaynağa — marka sicil kaydı ya da markanın kendi kurumsal açıklaması — dayanarak marka sahipliğine göre atanır. Bu kurala göre Türkiye’de lisans altında işletilen yabancı bir marka yabancı kalır ve lisanslı marka olarak etiketlenir. Kökeni ilk aşamada belirlenemeyen on dört markanın Türk olduğu sonradan doğrulandı ve bu raporun tamamında Türk olarak sayılıyor.

Pazar yerleri ve perakendeciler yayımlanan her sıralamaya dahildir, çünkü asistanların gerçekten andığı markalardır. Trendyol ve Hepsiburada’nın çıkarıldığı, başka hiçbir şeyin değiştirilmediği yalnızca marka görünümü 3.3 bölümünde ana sıralamanın yanında yayımlanır. Kendi markalarını da taşıyan perakendeciler — Gratis, Watsons, Rossmann, Sephora — her yerde korunur; bunlar perakendecidir, pazar yeri değil.

Herm.io’nun kendi alan adı, 1. edisyonda olduğu gibi, analizden önce kaynak verisinden çıkarılır. Herm.io kendi çalışmasında görünmez, kendisini ölçmez ve kendi çalışmasından fayda sağlamaz.

3. Genel Görünürlük Sıralaması

Tek cümlelik çıkarım: Tüm soru setinde 53 marka barajı geçti; ilk üç Türk, sonraki iki yabancı ve liste ilk ondan sonra hızla yataylaşıyor.

Aşağıdaki liste, 1.125 yanıtın en az %5’inde anılan 53 markanın tamamını Yapay Zekâ Görünürlük Puanına göre sıralıyor. Hatırlatma: bu sıralama marka kalitesini değil görünürlüğü ölçer.

Barajı geçen 53 markanın ortalama puanı: 54,34. Otuzu Türk, yirmi üçü yabancı.

3.1 Katman anlatısı

Lider ve geçen sefere göre daha yakın bir yarış (93,92–82,08). The Purest Solutions, maksimum bahsedilme bileşeni ve tam kapsamla tablonun zirvesini koruyor; ancak fark daraldı: Golden Rose 4,3 puan geride, Flormar ve Maybelline New York ise 12 puanlık mesafenin içinde. 1. edisyonun çok daha küçük soru setinde lider ikinci sıranın 10,7 puan önündeydi. Soru setinin genişlemesi rakipleri birbirine yaklaştırdı; liderin üstünlüğü özellikle Türkiye’yi açıkça adlandıran sorularda yoğunlaşıyorsa beklenen de buydu — 4.2 bölümü tam olarak bunu gösteriyor.

Yabancı ve yerli markaların iç içe geçtiği dermokozmetik bloğu (76,44–65,39). La Roche-Posay (76,44), Maruderm (74,89), Pastel (74,71), L’Oréal Paris (72,98), Dermoskin (70,06), Cosmed (69,25) ve Bioderma (65,39), köken bakımından net bir sınır oluşturmayan tek bir bantta yer alıyor. Bu bantta birbirine zıt iki profil görülüyor. La Roche-Posay yanıtların %17,7’sinde anılıyor ama göründüğünde çok yukarıda yer aldığı için konum bileşeni 91,4. Maruderm çok daha sık anılıyor (%26,5) ancak daha geç geliyor ve konumdan 46,5 puan alıyor. Tamamen farklı yollarla yalnızca iki puan arayla bitiriyorlar.

Öne çıkma uzmanları (65,25–58,43). Estée Lauder çalışmadaki en net örnek: yanıtların yalnızca %7,6’sında anılıyor ama bu kesitte barajı geçen tüm markaların arasındaki en yüksek MRR’ye sahip — anıldığında genellikle ilk sırada. Bu tek bileşen onu 12. sıraya taşıyor. Dior (59,56) ve Benefit (58,43) aynı örüntüyü izliyor. Bunlar düşük sıklıkta, yüksek öne çıkma gücüne sahip markalar; sıraları geniş görünürlük olarak değil, “seyrek anılıyor ama erken anılıyor” şeklinde okunmalı.

Perakende sıralamaya giriyor (57,36–47,06). Gratis 18., Trendyol 19., Watsons 22., Sephora 35. ve Hepsiburada 36. sırada. 1. edisyonun yalnızca markalardan oluşan listesi bunu gösteremiyordu. Bulguyu olduğu gibi okumak gerekiyor: Türkiye’deki tüketiciler yapay zekâ asistanlarına kozmetik sorduğunda yanıtlar, ne satın alınacağını söyledikleri kadar neredeyse nereden satın alınacağını da söylüyor.

Uzun kuyruk (46,87–30,09). Son yirmi sırada puanlar yüksek 40’lardan 30,09’a iniyor. Buradaki marka çoğu hâlâ beş modelin tamamında anılıyor; ancak bahsedilme ve konum birlikte zayıflıyor. En altta S’he Vec (30,09) ve üç başka marka, yalnızca üç ya da dört model tarafından anıldıkları için daha düşük kapsam bileşenine sahip. Buradaki daha düşük sıra, yapay zekâ sistemlerindeki mevcut görünürlüğün daha düşük olması anlamına gelir; marka kalitesinin daha düşük olması anlamına gelmez. Takip edilen 269 marka ise eşiğin tamamen altında kalıyor.

3.2 Aynı tablo, hacme göre

Puanlar sıklığın yanında öne çıkmayı da ödüllendirdiği için, ham bahsedilme oranına göre sıralama farklı bir liste verir. İki sıralama arasındaki farkın kendisi bilgi taşıdığı için bu görünümü de yayımlamak anlamlıdır.

La Roche-Posay çalışmadaki en keskin ayrışma: hacimde 12., puanda 5. Farmasi ters yönde gidiyor; hacimde 11., puanda 16. — sık anılıyor ama yanıtın içinde tutarlı biçimde geç geliyor. Maruderm ve Cosmed de hacimde kazandıkları sıraları konum bileşeninde geri veriyor.

3.3 Yalnızca marka görünümü

İki pazar yeri — Trendyol ve Hepsiburada — açıkça çıkarılıp başka hiçbir şey değiştirilmediğinde 51 marka barajı geçiyor ve 19. sıranın altındaki her marka bir ya da iki basamak yükseliyor. İlk ondaki hiçbir marka etkilenmiyor.

4. İki Raf: “Türk” Dediğinizde Ne Oluyor

Tek cümlelik çıkarım: Aynı beş model, aynı hafta içinde, yalnızca sorunun köken belirtip belirtmemesine bağlı olarak %98,3 Türk bir raf ile %69,2 yabancı bir raf üretiyor.

Bu edisyonun ana bulgusu bu. 45 soru, yanıtı Türk markalarıyla sınırlandıran 22 soru (“Kaliteli ve yerli cilt bakımı markaları arıyorum”) ve bunu yapmayan 23 soru (“en iyi makyaj bazı hangi marka”) olarak net biçimde ayrılıyor. Her setin kendi sıralaması, kendi paydası ve kendi ölçeği var. Hiçbiri tek başına pazar olarak okunamaz; ikisi birlikte okunabilir.

4.1 İki kesitte köken payı

4.2 Yerli raf — Türk markalarıyla kısıtlı sorular

Kırk marka barajı geçiyor; bunların otuz sekizi Türk.

The Purest Solutions bu 550 yanıtın %51,8’inde anılıyor — iki yanıttan fazlasında — tüm 45 sorudaki %33,2’ye karşılık. Buradaki liderlik farkı 10,5 puan; 1. edisyonun daha küçük ve köken kısıtı daha yüksek soru setinde tuttuğu farka yakın. Maruderm (%42,4), Cosmed (%35,6), Golden Rose (%34,0) ve Dermoskin (%34,9) izliyor. Golden Rose bu kesitin konum uzmanı: barajı geçen tüm markalar içinde en yüksek MRR’ye sahip; yani bir model Türk marka saydığında Golden Rose, dört marka ondan daha sık anılsa bile, genellikle daha önce geliyor.

Türk markalarının açıkça istendiği sorularda iki yabancı marka eşiği geçti. Bioderma bu yanıtların %5,5’inde, Watsons %6,2’sinde görünüyor. İkisi de sınıflandırma hatası değil — Bioderma Fransız, Watsons markasının tescili Britanya Virjin Adaları’nda. Bu, kısıtlı bir soruya kısıtsız yanıt veren modellerin gerçek ama sınırlı bir oranını gösteriyor ve edisyonlar boyunca izlenmeye değer.

4.3 Global raf — köken kısıtı olmayan sorular

Elli üç marka barajı geçiyor; yalnızca on yedisi Türk ve ilk Türk marka altıncı sırada.

Maybelline New York bu yanıtların %49,9’unda anılıyor — bu çalışmada herhangi bir markanın herhangi bir kesitte ulaştığı en yüksek oran. Ardından La Roche-Posay ve L’Oréal Paris geliyor. İlk Türk marka altıncı sıradaki Flormar; Golden Rose yedinci; marka değil Türk perakendeci olan Gratis onuncu; genel sıralamada ve yerli kesitte birinci olan The Purest Solutions ise burada 14. sırada ve %15,3’te.

Türk on yedi içindeki örüntü tutarlı: makyaj markaları taşınıyor, cilt bakımı markaları taşınmıyor. Flormar, Golden Rose, Pastel, Note Cosmetics ve Beaulis global rafta yer alıyor. Yerli kesitte baskın olan Türk cilt bakım markaları ise büyük ölçüde geriye düşüyor — Maruderm 31., Cosmed 38., Dermoskin 51.; Gülsha ve Cream Co. ise barajı geçen listenin en altında. Yerli kesitte Türk cilt bakım markalarının ilk yedi sıranın dördünü aldığı düşünüldüğünde bu belirgin bir asimetri.

Bunu 1. edisyonun %49,1’iyle karşılaştırmayın. Mayıs’taki köken kısıtı olmayan oran 5 soru ve 100 yanıta; bu edisyondaki oran 23 soru ve 575 yanıta dayanıyor. Bunlar aynı ölçüm değil ve aradaki fark modellerin düşüncesindeki bir değişimi değil, sorulan şeyin değişmesini gösteriyor. Geçerli olan karşılaştırma 8. Bölümdedir.

5. Modeller Arasındaki Farklar

Tek cümlelik çıkarım: Beş asistan, bir yanıtta kaç marka saydıkları açısından iki buçuk kat ayrışıyor ve bunlardan biri tepeye hangi markanın ait olduğu konusunda diğer dördüyle aynı fikirde değil.

5.1 Model bazında davranış

Grok yanıt başına 15,2 marka; Claude Haiku 6,2 marka sayıyor. Bu bir bilgi farkı değil — Claude’un 200 farklı markası, Grok’un 203’üne çok yakın — yanıt biçimi farkı. Grok uzun, numaralı listeler üretirken Claude kısa ve seçici yanıtlar veriyor. İki davranış da geçerli; ancak bir marka için çok farklı görünürlük ekonomileri üretiyor. “Listenin bir yerinde” olan marka Grok kullanıcısına görünürken Claude kullanıcısına görünmeyebilir.

Claude Haiku 4.5 içerik açısından da aykırı. Panelde en çok andığı marka Türk olmayan tek model: %23,1 ile L’Oréal Paris; onu %21,8 ile Maybelline New York izliyor. Gemini yanıtlarının %39,6’sında ve Perplexity yanıtlarının %38,2’sinde görünen genel lider The Purest Solutions, Claude yanıtlarının yalnızca %7,6’sında var. Claude’un ilk onu beş Türk, beş yabancı olarak bölünürken diğer her modelin ilk onunda en az sekiz Türk marka bulunuyor. 8.3 bölümü buna geri dönüyor; çünkü Claude aynı zamanda edisyonlar arasında model kademesi değişen sağlayıcı.

Perplexity 207 farklı marka ile en geniş repertuvara sahip ve küçük Türk markalarını yüzeye çıkarma olasılığı en yüksek model: Misbahçe, S’he Vec ve Cecile onun ilk yirmisinde yer alırken başka hiçbir modelin ilk yirmisinde bulunmuyor.

5.2 Her modelin en çok andığı markalar

5.3 Pazar yeri etkisi tek bir modelden geliyor

Trendyol genel sıralamada 19., Hepsiburada 36. sırada barajı geçiyor. İki konum da neredeyse tamamen Grok’a dayanıyor.

Grok, Trendyol’u gerçek bir kozmetik markasının herhangi birini andığından daha fazla yanıtında anıyor. Pazar yeri sıralarını buna göre okuyun: bunlar pazar genelinde uzlaşıyı değil, tek bir asistanın nereden satın alınacağını gösterme alışkanlığını yansıtıyor. Yerli kesitte her iki pazar yeri de yalnızca iki modelde barajı geçiyor — çalışmadaki barajı geçen markalar arasındaki en düşük kapsam.

5.4 Yalnızca tek bir modelin gördüğü markalar

Her modelin, başka hiçbir modelin bir kez bile anmadığı markaları var. Bu listeler uzun kuyruğun ne kadarının pazar genelinden değil, modele özgü olduğunu hatırlatıyor.

6. Soru Tiplerine Göre Liderlik

Tek cümlelik çıkarım: Geniş keşif soruları görünürlüğü 63 markaya yayarken belirli kullanım senaryosu soruları 33 markada yoğunlaştırıyor; kazananlar da soru formatıyla birlikte değişiyor.

Keşif — “hangi markaları bilmeliyim?” — en geniş alanı üretiyor: 63 marka barajı geçiyor; bu, herhangi bir kesitteki en yüksek sayı. Golden Rose %50,9 ile lider, Flormar %49,3 ile hemen arkasında. İkisi de makyaj markası ve ilk beş makyaj ağırlıklı. Modelden başka kısıt vermeden marka isimleri istendiğinde, en geniş isim bilinirliğine sahip markalara yöneliyor.

Özellik — “vegan”, “hayvan dostu”, “uygun fiyatlı ama iyi” — alanı 49 markaya daraltıyor ve oransal olarak çalışmanın en Türk kesiti: 49 barajı geçen markanın 34’ü Türk. Golden Rose yine lider; ancak dikkat çekici giriş 7. sıradaki Bade Natural. Bu yanıtların yalnızca %16,3’ünde anılmasına rağmen konum bileşeni onu L’Oréal Paris ve La Roche-Posay’in üzerine çıkaracak kadar yüksek. Modellerin özellikle doğal içerik sorularında erken başvurduğu uzman bir marka.

Kullanım senaryosu — “yağlı ve akneye eğilimli cilt”, “kış kuruluğu için nemlendirici” — en dar ve en belirleyici kesit: 33 marka barajı geçiyor, üç tip içindeki en yüksek ortalama puan 54,05 ve ilk on neredeyse tamamen cilt bakımından oluşuyor. The Purest Solutions, La Roche-Posay, Maruderm, Dermoskin ve Bioderma ilk beşi alıyor. Çalışmadaki en yüksek MRR olan 0,81 ile Estée Lauder, %8,8 bahsedilme oranıyla 7. sırada.

Pratik okuma şu: Bir markanın görünürlüğü tek bir sayı değildir. Bir makyaj markası keşif sorularında çok görünür olup kullanım senaryolarında hiç görünmeyebilir; dermokozmetik marka bunun tersini yaşayabilir. Buradaki üç kesitin paydaları aynı olduğu için bu farklar gerçektir; örneklem büyüklüğü kaynaklı değildir.

7. Ürün Rafı

Tek cümlelik çıkarım: Cilt bakımı ve makyajda gerçek, dolu sıralamalar var; saç bakımında ise tüm çalışmada yalnızca iki marka barajı geçiyor.

Ürün kategorisi, marka çözümleme sırasında her markaya atanan bir özelliktir — soru kesiti değildir. Bu nedenle aşağıdaki satırlar ana kesitle aynı toplamı vermez ve birden fazla kategoriye yayılan marka bir kez, “çok kategorili” olarak sayılır.

Türk markalarının en güçlü olduğu yer cilt bakımı. Takip edilen 86 markanın 17’si barajı geçiyor ve bu 17’nin 12’si Türk — The Purest Solutions, Maruderm, Dermoskin, Cosmed, Rosece, Bade Natural, Gülsha ve diğerleri. Bu, çalışmadaki en derin yerli alan.

En fazla baskı gördükleri yer makyaj. Takip edilen 56 markanın 13’ü barajı geçiyor ve yalnızca 5’i Türk. Golden Rose lider; arkasında Flormar ve Pastel var, ancak Maybelline New York, Benefit, MAC Cosmetics, Essence, NYX ve NARS da barajı geçiyor. Bunu, yerli alan içinde köken kısıtı olmayan sorularda ayakta kalan bölümün Türk makyaj markaları olduğunu gösteren 4.3 bölümüyle birlikte okuyunca tablo şu: Az sayıda güçlü Türk makyaj markası kalabalık uluslararası bir kategoride rekabet ediyor; çok daha geniş Türk cilt bakımı alanı ise esas olarak soru buna alan açtığında görünür oluyor.

Saç bakımı neredeyse boş. Takip edilen 21 marka ve iki barajı geçen marka var: Bioxcin ve Urban Care; ikisi de Türk. Bu çalışmanın hiçbir yerinde %5’e ulaşan üçüncü bir saç bakım markası yok. Bunun bir bölümü soru tasarımından kaynaklanıyor — saç bakımı genel olarak sorulmuyor, yalnızca yağlı saç özelinde soruluyor — ancak farkın büyüklüğü yine de belirtilmeye değer.

Parfüm, güneş bakımı ve tıraş kategorilerinde sırasıyla üç, beş ve bir marka takip ediliyor; hiçbiri barajı geçmiyor. Özellikle güneş bakımı, güneş kremi hakkında üç soru olmasına rağmen kategori olarak eksik temsil ediliyor; çünkü modeller bu soruları cilt bakımı olarak sınıflandırılan dermokozmetik markalarla yanıtlıyor.

8. Mayıs’tan Bu Yana Ne Değişti

Tek cümlelik çıkarım: Kelimesi kelimesine tekrarlanan 27 soruda 43 marka yükseldi, 60 marka geriledi; hareket büyük yerleşik oyuncuların aleyhine, orta ölçekli orta ölçekli, yükselen Türk markaların lehine.

8.1 Bu karşılaştırma nasıl kuruldu ve neden tam olarak bire bir değil

Ana sıralamadaki Δ sütunu genel puanları karşılaştırır; bu puanlar soru setindeki ve paneldeki değişikliklerden de etkilenir. Bu bölüm ise daha katı ölçüyü, yalnızca core27_4prov kesitindeki ham bahsedilme oranını kullanır: 1. edisyondan kelimesi kelimesine devralınan 27 soru, 1. edisyonda da bulunan dört sağlayıcı tarafından beşer kez yanıtlandı — 540 yanıt; yapısal olarak Mayıs’taki 540 yanıtla aynı.

Yine de iki şey farklı ve bu bölümdeki her sayıyla birlikte belirtilmeleri gerekiyor. Claude, Sonnet 4.6’dan Haiku 4.5’e geçti; bu bir sürüm artışı değil, model kademesi değişikliği. 5.1 bölümünün gösterdiği gibi Haiku çok farklı davranıyor — panelde yabancı bir markayı ilk sıraya koyan tek model. Gemini 3.5-flash’tan 3.6-flash’a geçti ve web temellendirme oranı %84,4’ten %26,2’ye çöktü. Bu iki değişikliğin de ölçülen markalarla ilgisi yok.

Karşılaştırmayı yine de yayımlıyoruz; nedeni açıkça söylemeye değer: model değişimi kalıcı bir gerçeklik. Sağlayıcılar sürekli yeni sürümler ve model kademeleri yayımlıyor ve bir markanın hedefi belirli tek bir modelde değil, o anda yanıt veren model hangisiyse onda görünür olmak. Sabit panel bekleyen bir karşılaştırma hiçbir zaman yayımlanamazdı. Dolayısıyla burada yön anlamlı; tek bir marka için hareketin kesin büyüklüğü anlamlı değil.

Güven verici bir kontrol var. Eylül rakamlarına Perplexity’yi eklemek — aynı 27 soruyu dört yerine beş modelde okumak — eşleşen ortalama markanın bahsedilme oranını 0,68 puan, medyan markanınkini 0,3 puan oynatıyor; ilk yirmi markanın on dokuzu iki durumda da aynı. Panelin genişlemesi, paneldeki model değişiminin yarattığı kadar oynaklık yaratmıyor. Marka bazında kontrol edilebilmesi için aşağıdaki tabloda iki Eylül sütunu da gösteriliyor.

8.2 En çok hareket edenler

Çeyreğin hikâyesi Maruderm. Devralınan yanıtlardaki oranı %23,89’dan %40,00’a çıktı; 16,11 puanlık artışla bu sorularda artık en çok anılan ikinci marka. Mayıs’ta dokuzuncuydu. Bioxcin yaklaşık ikiye katlandı: %11,85’ten %24,26’ya. Cosmed, Cream Co., Urban Care ve Note Cosmetics de anlamlı artışlar gösterdi. Bunlar orta ölçekli Türk markaları; Mayıs’ta hiçbiri yaygın bilinen lider markalardan değildi.

En büyük kaybı Farmasi yaşadı: %33,52’den %23,15’e; Atelier Rebul da neredeyse aynı ölçüde, %20,37’den %10,19’a geriledi. İkisi de 1. edisyonda ilk ondaydı. 8.3 bölümü Farmasi’deki düşüşün ne kadarının panel değişimine bağlanabileceğini ele alıyor.

Lider yerini korudu. The Purest Solutions 3,88 puan düşerek %50,56’ya geldi ve devralınan sorularda hâlâ 10 puandan fazla farkla birinci. Pastel, Flormar ve Golden Rose bir ila dört puan arasında geriledi; sıralamadaki yerleri anlamlı biçimde değişmedi.

Bu sorularda Türk markaları yabancı markalardan daha iyi performans gösterdi; 4. Bölümdeki ana başlık düşünüldüğünde bu dikkat çekici. Eşleşen 77 Türk markanın 35’i yükseldi; eşleşen 30 yabancı markanın yalnızca 8’i yükseldi. Devralınan 27 sorunun 22’si Türk markalarıyla kısıtlı; dolayısıyla burada gördüğümüz şey yabancı rafın geri çekilmesi değil, yerli rafın kalabalıklaşması.

8.3 Kısmen açıklayabildiğimiz bir hareket

Farmasi’nin 10,37 puanlık düşüşü bir anlatıdan çok bir çekince gerektiriyor. 1. edisyonda Farmasi’yi ilk sıraya koyan tek model Claude’du. Bu edisyonda Claude farklı bir model kademesinde ve Farmasi Claude yanıtlarının %8,9’unda görünüyor; Grok’taki %40,4’ün çok altında. Dolayısıyla düşüşün anlamlı bir bölümü Farmasi’nin yaptığı ya da yapmadığı bir şeyden değil, değişen modelden kaynaklanıyor. Yönün aşağı olduğunu söyleyebiliriz; bunun ne kadarının markadan kaynaklandığını sorumlu biçimde sayısallaştıramayız.

Aynı çekince ters yönde, Claude Haiku’nun özellikle tercih ettiği markalar için de geçerli. Temiz bir marka düzeyi trendi arayan okurlar 3. edisyonu beklemeli; panelin ham katmana daha fazla ağırlık taşıyacak kadar istikrarlı olması o edisyonda bekleniyor.

8.4 Listeden çıkanlar

1. edisyondaki 138 markanın yirmi altısı artık takip edilmiyor: on altısı Eylül veri setinin hiçbir yerinde sıfırdan farklı eşleşme üretmedi, onu da üç yanıtlık inceleme tabanının altına düştü. Hiçbiri Mayıs’ta barajı geçmemişti — içlerindeki en büyüğü Laneige, 540 yanıtın dokuzunda anılmıştı. Kaybolmaları yayımlanan hiçbir rakamı değiştirmiyor. Yine de raporlanıyor; çünkü bir markanın listeden tamamen kaybolması yalnızca veri temizliği değil, bir bulgudur: sıfır eşleşmeli on altı markanın on biri küçük Türk doğal kozmetik markaları.

9. Keşif Ekosistemi: Yapay Zekâ Markaları Nereden Tanıyor

Tek cümlelik çıkarım: Türkiye kozmetik pazarı hakkında bu asistanların bildiklerini tek bir kaynak belirlemiyor; 770 alan adı katkı sağlıyor, tüm atıfların yarısından fazlası küçük sitelerden geliyor ve markaların kendi web siteleri artık toplamın neredeyse dörtte birini oluşturuyor.

Bir yapay zekâ asistanı web aramasıyla yanıt verdiğinde, o anda erişebildiği içerikten yararlanıyor. Bu çalışmadaki web temelli yanıtların kaynak adresleri alan adlarına indirgenip kaç farklı yanıtta gösterildiklerine göre sıralandı — bu da sistemlerin kozmetik markaları hakkında nereleri okuduğunun bir haritasını veriyor. Not: atıf yükleri sağlayıcıya göre değişiyor (bkz. 2.2); bu nedenle analiz bazı modellerde diğerlerinden daha eksiksiz ve Gemini, Mayıs’a göre çok daha az arama yaptığı için bu bölüme çok daha az katkı sağlıyor.

9.1 En çok kaynak gösterilen dokuz alan adı

Dokuz alan adı 100 yanıta ulaştı. Listenin tepesi üç farklı site türünü bir araya getiriyor: genel ilgi içerik platformu (onedio.com, 201), pazar yeri (trendyol.com, 193) ve güzellik odaklı editoryal yayınlar (oggusto.com, wonderflaw.com, vogue.com.tr). Eczane ve perakende e-ticareti — watsons.com.tr, hopi.com.tr, dermoeczanem.com — orta sıraları dolduruyor. Ekosistemin karakterini bu üç kaynak türü belirliyor: editoryal listeler, perakende ürün sayfaları ve perakendeci sadakat içeriği.

9.2 Kaynak tipi dağılımı

Markaya ait siteler atıfların %22,6’sını oluşturuyor — 8.009 atfın 1.807’si, 154 farklı marka alan adına dağılmış durumda. sephora.com.tr, lorealparis.com.tr, bioderma.com.tr, maybelline.com.tr ve laroche-posay.com.tr önde; ancak thepurestsolutions.com (63), maruderm.com (60), flormar.com.tr (49), cosmed.com.tr (45) ve cyrene.com.tr (39) da aynı bantta. Bir markanın kendi sitesi bu kategoride marjinal bir kaynak değil.

9.3 Parçalanma bulgusu

Atıfların %52,7’si uzun kuyruktan geliyor. 770 alan adının 577’si ondan az yanıtta, 203’ü ise yalnızca bir yanıtta kaynak gösterildi. Yalnızca dokuz alan adı 100’ü geçti. Türkiye kozmetik pazarı hakkında bu sistemlerin ne düşündüğünü tek bir otorite belirlemiyor; yüzlerce küçük güzellik sitesi, blog, liste yazısı ve bölgesel haber sayfası birlikte resmin yarısından fazlasını oluşturuyor.

Marka keşfini anlamak açısından anlamı. En yüksek sıralanan markalar, tek bir kaynağa bağımlı olmaktan çok bu ekosistemin birkaç bölümünde aynı anda yer alma eğiliminde: Türkçe güzellik editoryalinde anılmak, büyük perakende ve eczane platformlarında listelenmek ve güncel, yapılandırılmış kendi web sitesine sahip olmak. Bu, gözlenen bir örüntünün açıklamasıdır; nasıl sıralama kazanılacağına dair bir tavsiye değildir. Bu rapor, bu kaynaklarda bulunmanın görünürlüğe neden olup olmadığını ya da yalnızca onunla birlikte görülüp görülmediğini test etmez.

10. Örüntüler Ne Söylüyor

Tek cümlelik çıkarım: Verinin gösterdiğine dair beş tarafsız okuma; öneri olarak değil, gözlem olarak sunuluyor.

Görünürlük markaya değil, soruya göre şekilleniyor. Aynı marka aynı hafta bir kesitte %51,8, başka bir kesitte %15,3 düzeyinde olabilir. “Bir markanın yapay zekâ görünürlüğünü” tek sayıyla anlatan her ifade, hangi sorunun sorulduğunu gizler. Bu rapordaki her rakamın kesiti ve paydasıyla birlikte yayımlanmasının nedeni bu.

Global rafta kategori kökeni, marka gücünden daha belirleyici görünüyor. Türk makyaj markaları köken kısıtı olmayan sorularda ayakta kalıyor; Türk cilt bakımı markaları ise yerli alan daha derin ve daha kalabalık olmasına rağmen büyük ölçüde kalmıyor. Bu asimetriyi ne üretiyorsa — uluslararası kategori normları, kaynakların bileşimi, güneş kremi ve serum sorularının nasıl kurulduğu — tek tek marka düzeyinden çok kategori düzeyinde işliyor.

Modeller arasındaki biçim farkları, bilgi farkları kadar sonuç doğuruyor. Claude ve Grok neredeyse aynı sayıda farklı marka biliyor. Biri yanıt başına altı, diğeri on beş marka sayıyor. Görünürlük sınırındaki bir marka için bu fark görülüp görülmemesini belirliyor ve markanın değil, asistanın yanıt tarzının özelliği.

Perakende aracıları yanıtta gerçek bir alan kaplıyor. Tüm soru setinde beş perakendeci ve pazar yeri barajı geçiyor; bir model bir pazar yerini herhangi bir kozmetik markasından daha sık anıyor. Tüketiciler asistanlara kozmetik sorduğunda geri dönen içeriğin anlamlı bir bölümü ne satın alınacağından çok nereden satın alınacağını söylüyor.

Bir çeyreklik hareket tablonun ortasına doğru. Devralınan sorulardaki en büyük artışlar orta ölçekli Türk markalarına, en büyük düşüşler yerleşik markalara gitti. Bunun kalıcı bir örüntü mü yoksa tek çeyreklik gürültü mü olduğunu iki veri noktasından — özellikle panel değişmişken — belirlemek mümkün değil. 3. edisyon bunu anlayabilmek için ilk gerçek fırsat olacak.

11. Kısıtlar ve Notlar

Tek cümlelik çıkarım: Bu, edisyonlar arasında paneli değişmiş, tek pazara ait, tek zaman noktasında alınmış bir anlık görüntüdür; rakamlar aşağıdaki kısıtlar çerçevesinde okunmalıdır.

• Model paneli değişti ve değişikliklerden biri model kademesi değişikliği. 1. edisyonda dört model vardı; bu edisyonda beş. Perplexity yeni; Gemini 3.5’ten 3.6-flash’a, ChatGPT 5.5’ten 5.6-luna-pro’ya, Claude ise Sonnet 4.6’dan Haiku 4.5’e geçti. Yalnızca Grok sabit. Ana sıralamadaki Mayıs’a göre puan değişimlerinin kesin büyüklük olarak değil yön olarak sunulmasının ve 8. Bölümdeki ham katman karşılaştırmasında bile bu karıştırıcı etkenin açıkça belirtilmesinin nedeni bu.
• Gemini’nin web temellendirme oranı çöktü. %84,4’ten %26,2’ye. 225 çağrının tamamı anlamlı metinle tamamlandı; dolayısıyla bu model davranışı. Ancak çalışmadaki veri setinin yaklaşık sekizde biri webden getirme yerine modelin yerleşik bilgisini yansıtıyor ve bu bölüm neredeyse tamamen tek modelde yoğunlaşıyor.
• Bu edisyonda web araması ve yerleşik bilgi karşılaştırması bölümü yok. Web temelli olmayan bölüm neredeyse tek bir modelden geldiği için sıralamayı temellendirmeye göre bölmek, davranış bulgusu gibi görünen bir model karşılaştırması üretirdi. 1. edisyon 58 yanıt üzerinden böyle bir ayrım yayımlamıştı; o bulgu ileri taşınmamalı.
• Tek seferlik/anlık ölçüm. Veriler 4–5 Eylül 2026’da tek turda toplandı. Her soru-model hücresindeki beş tekrar, model içi değişkenliği yakalar; günden güne kaymayı değil.
• Küçük puan farkları anlamlı değildir. Sıralamanın sıkışık orta bölümünde bir-iki puanlık farklar aşırı yorumlanmamalıdır.
• Barajı geçen yedi konum yalnızca iki modele dayanıyor. Yerli ve kullanım senaryosu kesitlerinde Trendyol ile Hepsiburada, özellik kesitinde Bionnex, kullanım senaryosu kesitinde Luv it! ve trend kesitinde S’he Vec yalnızca beş modelin ikisinde barajı geçti. Bu görünürlük pazar geneline değil, modele özgü.
• Yüksek öne çıkma, düşük sıklık kombinasyonu şaşırtıcı derecede yüksek sıra üretebilir. Estée Lauder genel sıralamada yalnızca %7,6 bahsedilme oranıyla 12. sırada; çünkü kesitteki en yüksek MRR’ye sahip. Puan tam olarak tasarlandığı gibi çalışıyor; ancak bu, yanıtların üçte birinde anılan bir markayla aynı tür görünürlük değil.
• Bu edisyonda segment kesitleri yok. 45 sorunun 27’sinde ürün alt kategorisi bulunmuyor; bulunan 18 soruda ise alt kategori başına ortalama yaklaşık bir soru düşüyor — segment sıralamasının anlamlı olacağı tabanın çok altında. Ürün kategorisi bölümü bir marka özelliğidir, soru kesiti değildir ve ana kesitle aynı toplamı vermez.
• Görünürlük kalite değildir. Bu rapor yalnızca bahsedilme ve konumu ölçer. Bir markanın olumlu anlatılıp anlatılmadığını, önerinin doğru olup olmadığını ya da ürünün işe yarayıp yaramadığını değerlendirmez. Puan bir onay değildir.
• Modeller olasılıksaldır. Aynı soru farklı yanıtlar üretebilir; beş tekrar bu değişkenliği azaltır ama ortadan kaldırmaz.
• Web araması anlık koşullara bağlıdır. Web temelli yanıtlar, toplama anında neyin indekslenip sunulduğuna bağlıdır.
• Eşleştirmede hatırlama yerine kesinlik önceliklendirildi. Marka eşleştirme bilinçli olarak temkinli yapıldı: takma ad tabanlı, sözcük sınırına sabitlenmiş, büyük/küçük harf dönüşümünde Türkçeye duyarlı ve yalnızca bağlantı hedefleri çıkarılmış yanıt metni üzerinde çalıştırıldı. Dolaylı anılan ya da güvenle üst markaya bağlanamayan ürün serileri üzerinden anılan markalar eksik sayılmış olabilir.
• Seri ve alt marka adlandırması bazı markaları bölüyor. Model sahip marka yerine bir seriyi andığında, kanıt destekliyorsa seri üst markayla birleştirildi. Bazı meşru alt marka ve yerel varyant adlandırmaları ayrı kalıyor; dolayısıyla az sayıda marka bir pazarlama ekibinin sayacağından daha temkinli sayılıyor.
• Köken sınıflandırması yorum içerir. Köken marka sahipliğine göre belirlenir ve her marka için kaynaklandırılır; ancak Türkiye’de lisansla işletilen yabancı markalar ve Türkiye’de kurulup daha sonra yabancı sahipliğe geçen markalar gerçekten tartışmalı örneklerdir.
• İlk yapıdan sonra on dört köken düzeltildi. Marka sahipliği ilk aşamada belirlenemeyen markaların Türk olduğu sonradan doğrulandı ve raporun tamamında Türk sayılıyor. Bu, köken paylarını küçük ölçüde etkiliyor; hiçbir sıralama konumunu etkilemiyor.
• Kaynak kapsamı modele göre değişiyor. Sağlayıcılar atıfları farklı biçimlerde sunuyor ve bir model yanıtlarının yalnızca dörtte birini web ile temellendirdi; bu nedenle kaynak analizi tüm yanıtları eşit temsil etmiyor.
• Model sürümleri hızla eskir. Bulgular, Eylül 2026 başı itibarıyla 2.1 bölümünde listelenen model sürümlerine özgüdür.

12. Ekler ve Veri

12.1 Tüm 45 soru

12.2 Takip edilen tüm markalar (322)

Tablo bu çalışmada takip edilen 322 markanın tamamını listeliyor ve tüm soru setinde %5 bahsedilme eşiğini geçen 53 markayı işaretliyor. Bunların 176’sı Türk. Liste, bahsedilme sayısına göre azalan biçimde sıralı. Bu edisyonda marka sayfalarına bağlantı verilmez.

12.3 Veri erişimi

İnceleme ve yeniden üretimi desteklemek için bu raporun arkasındaki veri talep üzerine erişilebilir: sekiz kesitin tamamındaki marka bazlı metrikler, barajı geçen sıralamalar ve yalnızca marka varyantları, köken kanıtlarıyla marka sözlüğü, elenen ve birleştirilen her adayı gerekçesiyle içeren tam marka-karar denetim izi, model bazlı kırılımlar, köken kısıtı olmayan pazar tablosu, 770 alan adının tamamını içeren kaynak listesi, ham katman trend dosyası, yayımlanan ölçek kayıtları ile yöntem ve veri sözlüğü.

Tüm rakamlar tek bir toplama penceresini (4–5 Eylül 2026) yansıtır ve 11. Bölümdeki kısıtlara tabidir. Bu ikinci edisyondur; çalışma üç ayda bir tekrarlanır ve 3. edisyon, marka düzeyindeki trendin gerçek ağırlık taşımasına yetecek kadar istikrarlı bir panele sahip ilk edisyon olacaktır.

Sık sorulan sorular

Herm.io Hakkında ve Açıklama

Herm.io, tüketici davranışı ve pazarlama verileri üzerine çalışan bir şirkettir. İşletmelerin doğru müşterilere ulaşmasına yardımcı olmak için insanların markaları nasıl keşfettiğini ve seçtiğini inceliyoruz. Bu rapor kamuya açık araştırmalarımızın bir parçasıdır ve üç ayda bir yürütülür.

Açıklama ve tarafsızlık

Bu rapordaki sıralamalar ve metrikler tamamen tarafsızdır ve raporda açıklanan yönteme dayanır. Hiçbir marka rapora dahil olmak, sıralamasını iyileştirmek ya da içerikte nasıl anlatıldığını etkilemek için ödeme yapamaz veya sponsorluk sağlayamaz.

Rapordaki bir markanın puanı kalite onayı ya da değerlendirmesi değildir; yalnızca markanın yapay zekâ modellerindeki mevcut görünürlüğünün ölçüsüdür. Herm.io’nun sunduğu hiçbir hizmet veya ürün, bu raporun sonuçlarını doğrudan değiştirmek ya da belirli bir sıralamayı garanti etmek amacıyla satılmaz. Nesnelliği korumak için Herm.io’nun kendi alan adına yapılan tüm atıflar analizden önce kaynak verisinden çıkarılır. Böylece şirket kendi çalışmasında görünmez, kendisini ölçmez ve kendi çalışmasından fayda sağlamaz.

Verideki konumunu anlamak isteyen markalar, bulguların tarafsız biçimde değerlendirilmesi için bir görüşme planlayabilir. Görüşme danışmanlık niteliğindedir ve ücretsizdir.

Yazan

İlkem Erul

Contributor

Dijital pazarlama, müşteri yönetimi ve B2C sadakat alanında dokuz yılı aşkın deneyime sahibim. Global markaların büyümesine yardımcı oldum ve şimdi Herm.io'nun kurucu ortağı olarak tüketiciler için daha akıllı, daha güvenli alışveriş deneyimleri üzerine çalışıyorum.

İlkem'den dahası →