1.116 yanıt, 5 model, 45 Türkçe soru: Türkiye spor giyim ve aktif giyim pazarının başlangıç yapay zekâ görünürlük fotoğrafı

Dikey (sektör): Spor giyim ve aktif giyim, Türkiye
Yöntem: Beş büyük dil modeline (GPT-4o-mini, Gemini, Claude, Perplexity, Grok) 45 Türkçe sorunun beşer kez yöneltildiği, 1.116 yanıt içeren tek seferlik/anlık çalışma
Toplama dönemi: 18-19 Temmuz 2026

Anahtar terimler: yapay zekâ görünürlüğü, Yapay Zekâ Görünürlük Puanı, spor giyim markaları, aktif giyim markaları, spor giyim / aktif giyim, athleisure, Türk/yerli spor giyim markaları, LLM marka önerileri, ChatGPT/Gemini/Claude/Perplexity/Grok marka önerisi, Üretken Motor Optimizasyonu (GEO).

Bu rapor, tüketicilerin Türkiye’de spor giyim, aktif giyim ve athleisure hakkında yapay zekâ asistanlarına yönelttiği gerçek Türkçe soruları yeniden üretir; beş büyük dil modelinin her markayı ne sıklıkla, hangi sırayla ve kaç model genelinde andığını ölçer. Aynı sorular köken kısıtıyla veya köken kısıtı olmadan okunabildiği ve spor giyim birbirinden gerçekten farklı aktivite bağlamlarına ayrıldığı için markalar 2. Bölümde tanımlanan on ayrı kesitte sıralanır. Bu, tek seferlik/anlık bir çalışmadır ve 11. Bölümdeki kısıtlar çerçevesinde okunmalıdır.

Bu rapor nasıl okunmalı - görünürlük kalite demek değildir

Bu rapor tek bir şeyi ölçer: Türkiye’de spor giyim ve aktif giyim hakkında soru sorulduğunda bir markanın ne sıklıkta, ne kadar öne çıkarak ve kaç yapay zekâ asistanı genelinde anıldığını. Yüksek puan, bu sistemlerin şu anda o marka hakkında çok miktarda erişilebilir bilgiye sahip olduğunu ve markayı kolayca öne çıkardığını gösterir. Markanın daha iyi, daha teknik, daha ucuz veya daha kaliteli olduğu anlamına gelmez. Düşük puan ya da sıfır, markanın şu anda bu sistemlerde daha az görünür olduğunu gösterir; markanın daha kötü olduğu anlamına gelmez. Yapay zekâ görünürlüğü, bilginin erişilebilirliğini ve keşfedilebilirliğini yansıtır; ürün performansını, kalıp uyumunu, dayanıklılığı, fiyatı veya güvenilirliği değil. Okurlar ve alışveriş yapanlar, bir yapay zekâ önerisini ya da bu raporu bir markanın “iyi” veya “kötü” olduğuna dair hüküm olarak okumamalıdır. Bu çalışma hiçbir önerinin doğruluğunu, kalitesini veya duygusal tonunu (sentiment) ölçmez.

1. Genel Özet

Tek cümlelik çıkarım: Türkiye spor giyim pazarında yapay zekâ görünürlüğünün lideri Nike; köken kısıtı olmayan raf belirgin biçimde yabancı ağırlıklı, ancak soru Türk markalarını istediği anda dağılım neredeyse tam tersine dönüyor ve her aktivite segmentinde farklı bir lider ortaya çıkıyor.

• Nike lider; Adidas ve Decathlon onu izliyor. Nike, 93,46 puanla ana sıralamanın zirvesinde; 1.116 yanıtın %34,95’inde (390 yanıt) görünüyor ve beş modelin tamamı tarafından anılıyor. Adidas (79,40) onu izliyor; Decathlon (73,17), Lescon (73,02) ve XSIDE (68,08) ilk beşi tamamlıyor.
• Ana sıralamaya 30 marka girdi. Takip edilen 214 markadan 30’u 45 sorunun tamamında %5’lik bahsedilme eşiğini geçti: 16 yabancı ve 14 yerli. Ortalama puanları 55,6; 30 markanın 29’u beş modelin tamamında görülüyor.
• Köken kısıtı olmayan raf yabancı ağırlıklı. Köken şartı içermeyen 23 soruda bahsedilmeler %81,5 yabancı / %18,5 yerli olarak bölünüyor. Bu kesitte barajı geçen 39 markanın yalnızca 9’u yerli; en üst sıradaki yerli isim #9’daki XSIDE.
• Yerli raf bunun neredeyse tam tersini gösteriyor. Açıkça Türk veya yerli markaları isteyen 22 soruda yerli payı %81,5’e çıkıyor. Lescon 88,56 puan ve yanıtların %35,5’indeki görünürlüğüyle lider. Yerli markalar kullanıcı onları istediğinde yüksek görünürlüğe sahip, istemediğinde ise belirgin biçimde geri planda; bu baskının temel bulgusu bu.
• Dört segment, dört lider. Kadın & Stüdyo ile Erkek & Takım Sporları’nda Nike, Koşu & Outdoor’da Decathlon, Genel & Athleisure’da XSIDE lider. XSIDE bu segmentte yanıtların %48,6’sına ulaşıyor ve 92,50 puanla bir yerli markanın herhangi bir kesitte aldığı en yüksek puanı alıyor.
• Spor giyim rafını pazaryerlerinden çok perakendeciler bir araya getiriyor. Decathlon ana sıralamada #3 ve Koşu & Outdoor’da #1. Kiprun (#19) ve Domyos (#21) alt markaları ayrıca barajı geçiyor. En çok gösterilen dokuz alan adının beşi perakende siteleri. Trendyol ve Hepsiburada ana sıralamaya girse de segment lideri değiller.
• Modellerin marka genişliği çok farklı. Grok yanıt başına yaklaşık 9,08 marka listelerken Perplexity 176 farklı markayla en geniş repertuvara ulaşıyor; GPT-4o-mini 3,90, Claude Haiku 4,44 markada kalıyor. Nike beş modelin dördünde en çok anılan isim. Grok ise belirgin bir istisna: Trendyol’u yanıtlarının %82,8’inde, Hepsiburada’yı %63,8’inde anarak her iki pazaryerini de tüm markaların önüne koyuyor.
• Web araması neredeyse tüm yanıtlarda kullanıldı. Yanıtların %97,8’i en az bir kaynak veya atıf içeriyor. Bu nedenle web araması / yerleşik bilgi karşılaştırması için anlamlı büyüklükte bir “yalnızca hafıza” grubu yok; bu karşılaştırma bu baskıda verilmedi.
• Kaynak ekosistemi dağınık ve üçüncü taraf ağırlığı yüksek. Markaların kendi siteleri gösterilen kaynakların yalnızca %32,8’ini oluşturuyor. Perakendeciler %21,2, editoryal kaynaklar %7,9, forum/sosyal kaynaklar %4,8 pay alıyor. En çok gösterilen alan adı trendyol.com; ikinci sırada editoryal içerik sitesi onedio.com var.

Neden önemli? Türkiye’de internet kullanıcılarının %39’unun aylık olarak ChatGPT kullandığı 2025 ortası GWI verisinde görülürken TÜİK’in konuyu ilk kez ölçtüğü 2025 araştırmasında 16-74 yaş grubunun %19,2’si üretken yapay zekâ kullandığını bildirdi. Tanımlar farklı olsa da her iki ölçüm de bu kanalın artık kayda değer bir ölçeğe ulaştığını gösteriyor. Bir spor giyim markasının bu asistanların yanıtlarında görünüp görünmemesi, başlı başına bir keşif kanalına dönüşüyor. Bu rapor, Türkiye spor giyim ve aktif giyim sektörü için bu rafın ilk anlık görüntüsünü, yani başlangıç ölçümünü sunuyor. Bir hatırlatma: aşağıdaki rakamlar görünürlüğü ve bilginin erişilebilirliğini anlatır; hangi markaların en iyi olduğunu değil.

2. Yöntem

Tek cümlelik çıkarım: Beş büyük dil modeline 45 Türkçe soru beşer kez, sistem komutu olmadan sorularak 1.116 kullanılabilir yanıt üretildi; markalar takma ad temelli eşleştirme ve insan doğrulamasıyla belirlendi, ardından on kesitin her birinde ayrı hesaplanan üç bileşenli (45/30/25) puanla sıralandı.

2.1 Kapsam ve modeller

Çalışma, beş büyük dil modelini özdeş sorularla doğrudan API üzerinden sorguladı. Tüm modellere yalnızca kullanıcı sorusu verildi. Sistem komutu kullanılmadı, sıcaklık (temperature) elle ayarlanmadı (sağlayıcı varsayılanı) ve bölge ya da yerel ayar parametresi tanımlanmadı. Sorular Türkçe olduğundan modeller Türk pazarını yalnızca soru dilinden hareketle çıkarımlıyor.

Ölçek: 45 soru × 5 tekrar × 5 model = 1.125 yanıt; 9 yanıt hariç tutuldu ve geriye 1.116 kullanılabilir yanıt kaldı. Hariç tutulan yanıtlar hata vermeden tamamlandı ancak boş yanıt metni döndürdü (5 Gemini, 4 Grok); Grok satırlarından biri 1.070 çıktı tokenı tüketmesine rağmen hiçbir metin döndürmedi. Bunlar modellerin marka vermeyi reddetmesi olarak değil, API kaynaklı teknik sonuçlar olarak değerlendirildi ve tüm paydalardan çıkarıldı. Bu nedenle Gemini 220, Grok 221 yanıt üzerinden; diğer üç model ise 225 yanıt üzerinden puanlandı. Tek tur, 18-19 Temmuz 2026. Nihai marka sözlüğünde 111’i yerli, 103’ü yabancı olmak üzere 214 eşleştirilmiş marka bulunuyor. Sözlüğün çoğunluğunun yerli olması, aşağıdaki sıralamalar okunurken akılda tutulmalı.

On kesit. Her metrik, ilgili kesitin kendi paydası üzerinden kesit içinde hesaplanır. Farklı kesitlerdeki oranlar birbiriyle doğrudan karşılaştırılamaz.

2.2 Web araması yapılandırması

Web araması beş modelin tamamına etkin bir araç olarak sunuldu; her model bunu kullanıp kullanmayacağına kendisi karar verdi (Perplexity’nin Sonar’ı tasarım gereği arama temellidir). Bir yanıtın web aramasına mı yoksa modelin kendi yerleşik bilgisine mi dayandığı, sağlayıcının herhangi bir atıf veya kaynak döndürüp döndürmediğine bakılarak çıkarsandı: atıf varsa “web araması”, yoksa “yerleşik bilgi” olarak sınıflandırıldı. Bu, makul bir yaklaşık göstergedir; modelin iç işleyişine dair doğrudan kanıt değildir. Bu turda yanıtların %97,8’i web temelliydi (bkz. 6. Bölüm).

2.3 Sorular ve segmentler

45 soru, tüketicilerin spor giyim hakkında bir asistana yöneltebileceği gerçek Türkçe sorguları yeniden üretir: genel keşif (“bir spor giyim markası söyle”), belirli özellikler (kumaş kalitesi, nefes alabilirlik, iç göstermeme, yerli üretim) ve kullanım senaryoları (spor salonu, koşu, doğa yürüyüşü, futbol, Pilates, tesettür spor giyim, çocuk). Sorular genel tasarımda üç davranışsal türe dengeli biçimde dağıtıldı: 15 keşif, 15 özellik, 15 kullanım senaryosu. Ayrıca 22 yerli ve 23 global soru olarak ayrıldı. Bu baskıda soru yeniden yazımı gerekmedi; başlangıç soru matrisi zaten dengeliydi.

Başlangıç verisindeki 45 soru, 25 farklı alt kategori değeri taşıyordu; bunların 17’si yalnızca bir kez geçiyordu ve raporlanamayacak kadar seyrek kalıyordu. Bu nedenle segment sıralamaları dört ana aktivite kümesine göre oluşturuldu:

45 sorunun 22’si “yerli” (açıkça Türk/yerli markaları soruyor), 23’ü “global” (köken kısıtı yok). 8. Bölümdeki yerli-yabancı karşılaştırması yalnızca 23 global soruya dayanır; çünkü yerli sorular tasarım gereği yabancı markaları ortaya çıkaramaz ve adil bir karşılaştırma zemini oluşturmaz.

2.4 Marka çıkarımı ve sınıflandırması

Markalar, sözcük sınırına sabitlenmiş takma ad eşleştirmesiyle ve Türkçeye duyarlı büyük/küçük harf normalizasyonuyla çıkarıldı. İ ve ı karakterleri özellikle normalleştirildi; çünkü sıradan küçük harfe dönüştürme işlemi bu harfleri bozabiliyor. Nihai sözlük, tamamı elle gözden geçirilmiş 277 takma ad dizisi üzerinden 214 eşleştirilmiş marka içeriyor.

Köken, işletmeciyi değil ticari markayı izler. Bir marka yalnızca ticari markanın kendisi Türk mülkiyetindeyse yerli kabul edilir. Türkiye’de Türk lisansıyla işletilen yabancı markalar - Slazenger, Lotto, Kappa, Umbro, Sergio Tacchini - Yabancı olarak sınıflandırılır ve ayrıca incelenebilmeleri için licensed-brand etiketi taşır. Bir ürünün Türk bir şirket tarafından tasarlanması, üretilmesi ve satılması, alttaki ticari markayı kendiliğinden yerli yapmaz.

Marka türleri. Beş sınıf takip edilir: brand, retailer, marketplace, sub-brand ve licensed-brand. Trendyol ve Hepsiburada pazaryeridir. Decathlon ve Intersport perakendecidir; satışlarının büyük ölçüde kendi etiketli ürünlerinden oluşması nedeniyle tüm kesitlerde tutuldu. Decathlon, sattığı ürünlerin yaklaşık %90’ının şirket içinde tasarlandığını belirtiyor. Buna karşılık Kiprun ve Domyos gibi kendi markaları ayrıca alt marka olarak takip edildi. Hem pazaryerleri hem de perakendeciler §3.3’teki yalnızca marka görünümlerinden çıkarılır.

Kapsama uygunluk. 182 marka Core, 32 marka Adjacent olarak sınıflandırıldı. Gerçek spor giyim ürün gamına sahip tesettür giyim, streetwear ve çocuk markalarından oluşan komşu kategoriler tüm kesitlere dahil edildi; çünkü araştırma tesettür spor giyim, athleisure/sokak stili ve çocuk gibi bu markaların doğrudan yanıt verdiği soruları özellikle içeriyor. Her tablo gerektiğinde yalnızca Core markalarla yeniden üretilebilsin diye sınıflandırma ayrı bir sütun olarak korundu.

Tanımlar.

• Bahsedilme: doğrulanmış bir marka ya da takma adı yanıt metninde görünür; yanıt başına bir kez sayılır (frekans değil, var/yok).
• Konum (MRR): markanın her yanıtta ilk göründüğü sıranın karşılıklı değerinin ortalaması; yalnızca markanın göründüğü yanıtlar üzerinden hesaplanır (birinci = 1,0; ikinci = 0,5; …).
• Kapsam: o kesitte markayı anan model sayısı (5 model içinden 0-5).

2.5 Yapay Zekâ Görünürlük Puanı (0-100)

Puan = 0,45 × Bahsedilme + 0,30 × Konum + 0,25 × Kapsam

Her bileşen, aynı kesitte barajı geçen en güçlü markaya göre ölçeklenir; böylece kesitin lideri en güçlü bileşeninde 100’e ulaşır ve diğer markalar ona göre konumlanır. Ana kesitin lideri 100 yerine 93,46 puanda, çünkü tek bir marka en yüksek bahsedilme oranını, en iyi konumu ve tam model kapsamını aynı anda taşımıyor. Bu nedenle puanlar bir kesit içindeki konumu anlatır ve kesitler arasında karşılaştırılmamalıdır; paydalar farklı olduğu için oranlar da doğrudan karşılaştırılamaz.

Baraj (≥%5 kuralı): yalnızca ilgili kesitteki yanıtların en az %5’inde anılan markalar sıralanır. Bu kural, az sayıdaki yanıtta tesadüfen ilk sırada görünen bir markanın konum bileşenini aşırı yükseltme riskini sınırlar. Riski tamamen ortadan kaldırmaz; bkz. §3.1 ve 11. Bölüm. 214 markanın tamamına ait filtresiz metrikler 12. Bölümde yer alır.

2.6 Tarafsızlık ve öz dışlama

Bu, belirli bir odak markası bulunmayan, pazar genelini kapsayan tarafsız bir çalışmadır. Olası çıkar çatışmalarını önlemek amacıyla Herm.io’nun kendi alan adlarına verilen tüm atıflar analizden önce kaynak verisinden çıkarıldı. Böylece şirketin kendi içeriği ne en çok gösterilen alan adları arasında yer aldı ne de herhangi bir rakamı etkiledi.

2.7 Bu sürümdeki düzeltme

11 Eylül 2026’da güncellendi. Bu baskı 20 Temmuz 2026’da ilk yayımlandığında üç puan bileşeni, standart puanlama yöntemimiz yerine mutlak değerleriyle birleştirilmişti. Standart yöntemde her bileşen, aynı kesitte barajı geçen en güçlü markaya göre ölçeklenir. Serinin diğer tüm baskıları ve Herm Yapay Zekâ Görünürlük Endeksi bu yöntemi kullanıyor; bu baskıdaki puanlar da artık bu yöntemle yeniden hesaplandı.

Hiçbir veri değişmedi. Yanıtlar, bahsedilmeler, bahsedilme oranları, konum (MRR), model kapsamı ve barajı geçen markalar ilk yayımlandığı hâliyle aynı. Yalnızca puanlar ve bunlardan türeyen sıralamalar farklı: ana kesitin lideri Nike artık 58,61 yerine 93,46 puana sahip, Ayma Active ise 2’nci sıradan 8’inci sıraya geriliyor. Bu baskıdaki tüm rakamlar düzeltilmiş puanlamayı yansıtıyor.

3. Genel Görünürlük Sıralamaları

Tek cümlelik çıkarım: Ana ve global kesitlerde Nike, yerli kesitte Lescon lider; bu iki görünüm arasındaki fark, bu baskının temel hikâyesini oluşturuyor.

Bir kez daha hatırlatalım: bu sıralamalar görünürlüğü ölçer; ürün kalitesini, kalıp uyumunu, dayanıklılığı, fiyatı veya güvenilirliği değil.

3.1 Ana sıralama: barajı geçen 30 marka

Barajı geçen 30 markanın ortalama puanı: 55,6. Köken dağılımı: 16 yabancı, 14 yerli.

Okuma. Nike, yanıtların %34,95’inde ve beş modelin tamamında anılarak 93,46 puanla tablonun zirvesinde. Yüksek hacimli markalar içinde en güçlü konum bileşenine de sahip (MRR 0,596). Adidas, benzer bir hacimle (%30,20) 2’nci sırada; ancak yanıtlarda belirgin biçimde daha geç anılıyor (MRR 0,394). Lescon (#4), %22,31 bahsedilme oranıyla en üst sıradaki yerli marka. XSIDE (#5) ise yalnızca %16,49’luk daha düşük bir hacme rağmen anıldığı yanıtlarda erken yer aldığı için 68 puanı aşıyor. Barajı geçen 30 markanın 29’u beş modelin tamamında görülüyor; tek istisna, üç modelde görülen #24 Hepsiburada.

Konum ağırlığı düşük hacimli markaları yukarı taşıyor. Ayma Active, %6,54 bahsedilme oranıyla 8’inci sırada: 73 yanıtta anılıyor; Adidas ise 337 yanıtla 4,6 kat daha sık geçiyor. Ayma Active’in 0,762’lik MRR değeri, nadiren anıldığı durumlarda neredeyse her zaman ilk sırada yer aldığını gösteriyor. Konuma verilen %30 ağırlık, markayı iki kattan fazla hacme sahip isimlerin önüne taşımaya yetiyor. Ayma Active gerçek ve bağımsız kaynaklarla doğrulanabilen bir marka; Ankara’da küçük partiler hâlinde üretim yapan, aile işletmesi bir aktif giyim markası. Ancak buradaki sırası, konuşmadaki payından çok puanlama tasarımını yansıtıyor. Aynı mekanizma FD Sports’u yerli kesitte %5,89’luk oranla #10’a, Shimano’yu Koşu & Outdoor’da %5,45’lik oranla #14’e taşıyor. Bir sonraki tablo, okurdan yalnızca bu açıklamaya güvenmesini istemek yerine etkinin kendisini görünür kılıyor.

3.2 Aynı kesit, bahsedilme oranına göre sıralandığında

Aynı verinin ağırlıklı puan yerine yalnızca hacme göre sıralanmış hâli:

Sıralamadaki değişim öğretici. Ayma Active bu listede hiç yer almıyor: %6,54’lük bahsedilmeyle ilk ona giren bir puan, ilk ona giren bir hacim değil. Sık ama geç anıldıkları için Trendyol puana göre #6’dan orana göre #3’e, Under Armour #9’dan #7’ye yükseliyor. XSIDE #5’ten #8’e geriliyor, Kinetix ise #10’dan #9’a çıkıyor. İki sıralamadan biri diğerinden daha doğru değil: ilki bu marka ne kadar öne çıkarak anılıyor, ikincisi ne sıklıkla anılıyor sorusunu yanıtlıyor. Yapay Zekâ Görünürlük Puanı bu iki sinyali bilinçli biçimde birleştiriyor; raporun geri kalanı okunurken her iki görünüm de akılda tutulmalı.

3.3 Yalnızca marka görünümü (pazaryerleri ve perakendeciler çıkarıldığında)

Barajı geçen 30 ismin üçü günlük kullanımdaki anlamıyla marka değil: perakendeci Decathlon (#3) ile pazaryerleri Trendyol (#6) ve Hepsiburada (#24). Alışveriş yapanların karşılaştığı rafı yansıttıkları için ana sıralamada tutuluyorlar; çıkarıldıklarında ise yalnızca markaların karşılaştırıldığı görünüm ortaya çıkıyor:

Birleştirici kanallar dışarıda bırakıldığında pazarın ilk sıraları Nike, Adidas, Lescon, XSIDE ve DeFacto’dan oluşuyor. Bu görünüm, ortak veri dosyasındaki brandOnly kuralıyla aynıdır: pazaryerleri ve perakendeciler çıkarılır; alt markalar ile lisanslı markalar korunur. Decathlon bu dikeyde iki pazaryerinden de daha güçlü bir görünürlüğe sahip ve onu “marka” sıralamasında tutmak yanıltıcı olurdu. Perakendecinin kendisi çıkarılsa da kendi markaları Kiprun ve Domyos, bir perakendecinin alt markaları olarak sıralamada kalıyor.

3.4 Yerli sıralama: barajı geçen 24 marka (yalnızca Türk markalarını soran sorular)

Açıkça Türk/yerli markaları isteyen 22 soru ayrıştırıldığında raf tersine dönüyor:

Barajı geçen 24 markanın ortalama puanı: 55,3. Köken dağılımı: 17 yerli, 7 yabancı.

Okuma. Lescon, yanıtların %35,54’ünde görünerek 88,56 puanla lider. Onu DeFacto (79,51), XSIDE (76,28) ve yine konum etkisiyle Ayma Active (67,99) izliyor. DeFacto, Lescon’dan sonra kesitteki en yüksek bahsedilme oranına sahip (%32,78). Asıl hikâye tablonun bileşiminde: barajı geçen 24 markanın 17’si yerli ve ilk yedi sıranın tamamı yerli markalardan oluşuyor. Diğer tüm genel kesitlerin lideri olan Nike, burada #11’e düşüyor.

Buna rağmen yerli marka soran bir kesitte yedi yabancı marka barajı geçiyor: Hummel (#12), Tchibo (#14), Nike (#11) ve diğerleri. Bu durum mutlaka model hatası anlamına gelmiyor. Bu markaların bir kısmı yerli üretim, lisanslama veya perakende ortaklıkları üzerinden Türkiye pazarında uzun süredir faaliyet gösteriyor; asistanlar kısıtı yanlış okumaktan çok bu yerleşik tanınırlığı yansıtıyor olabilir. Yine de kısıta büyük ölçüde uyulduğu açık: yerli markaların payı global kesitteki bahsedilmelerin %18,5’inden yerli kesitte %81,5’e yükseliyor. Bu, büyük ve kasıtlı bir değişim.

4. Segment Sıralamaları

Tek cümlelik çıkarım: Tek bir spor giyim rafı yok. Dört aktivite segmenti dört farklı lider üretiyor ve yerli-yabancı dengesi segmentler arasında keskin biçimde değişiyor.

Dört segment, aynı 45 soruyu aktivite bağlamına göre bölümlendiriyor. Soru tipleri segmentlerin kendi içinde dengeli olmadığı için (Genel & Athleisure keşif ağırlıklı, Koşu & Outdoor kullanım senaryosu ağırlıklı), farklı marka sayıları segmentler arasında karşılaştırılmamalı; bkz. 11. Bölüm. Her segmentin kendi içindeki sıralama bundan etkilenmiyor.

4.1 Kadın & Stüdyo (15 soru, 371 yanıt)

En büyük ve uluslararası rekabetin en yoğun olduğu segment: barajı geçen 33 markanın 21’i yabancı. Nike, 87,53 puan ve %36,93 bahsedilme oranıyla lider; Lululemon (#3) ve Under Armour (#5) yakından izliyor. Lululemon’un Türkiye’de fiziksel mağazaya ilk kez Mayıs 2025’te girdiğini de not etmek gerekir. Üst sıralardaki iki yerli marka, yüksek hacimden çok konum etkisiyle öne çıkıyor: Ayma Active (#2, %14,56) ve tesettür aktif giyim markası FD Sports (#7, %8,63; MRR 0,901). Puanın konum ağırlığı hesaba katıldığında bile bu yerleşimler anlamlı bir sinyal veriyor; çünkü asistanların dar bir uzmanlık alanına bağlı, belirli ve erişilebilir bilgiye sahip olduğunu gösteriyor.

4.2 Koşu & Outdoor (11 soru, 275 yanıt)

Lideri bir perakendeci olan tek segment. Decathlon, yanıtların %40,73’ünde görünerek 83,94 puanla zirvede; bu, herhangi bir segmentte herhangi bir ismin ulaştığı en yüksek bahsedilme oranı. Decathlon’un kendi markası Kiprun da %24,36 ile ayrıca #4’te yer alıyor. İkisi birlikte koşu konuşmasının büyük bir bölümünü kaplıyor. The North Face (#2) ve Nike (#3) onları izlerken Lescon (#5), %17,09 ile en görünür yerli marka. Bu segment, 43 markayla dört aktivite segmenti arasındaki en geniş marka repertuvarını üretiyor. Aynı zamanda araştırmadaki en açık soru tasarımı etkisini içeriyor: Shimano, %5,45 bahsedilme oranı ve 0,967 MRR ile #14’te. Bu sonuç neredeyse tamamen, adı verilebilecek tek bisiklet markası konumunda olduğu tek bisiklet sorusuna dayanıyor.

4.3 Genel & Athleisure (10 soru, 247 yanıt)

Yerli markaların açık biçimde lider olduğu tek segment. XSIDE, yanıtların %48,58’inde görünerek 92,50 puanla zirvede. İlk yedi sıranın altısı yerli: XSIDE, DeFacto, Lescon, Kinetix, Exuma ve LC Waikiki. Bu kümeyi yalnızca #2’deki Nike bölüyor. DeFacto’nun bahsedilme oranı aslında daha yüksek (%52,63), ancak yanıtlarda XSIDE’dan çok daha geç anılıyor (MRR 0,298’e karşı 0,652).

Bu tablo, markaların yapısıyla uyumlu. XSIDE, LC Waikiki’nin kendi markası; Kinetix ise FLO Grubu’na ait. Her ikisi de tüketicilere bağımsız teknik spor giyim şirketleri olarak değil, büyük yerli mağaza ve e-ticaret ağları üzerinden ulaşıyor. Soru performans yerine günlük spor giyimle ilgili olduğunda asistanlar tam olarak bu isimlere yöneliyor. Segment, tasarım gereği keşif ağırlıklı (10 sorunun 7’si); bu durum yanıt başına anılan farklı marka sayısını artırıyor ancak sıralamayı etkilemiyor.

4.4 Erkek & Takım Sporları (9 soru, 223 yanıt)

En dar segment; 9 soru ve 223 yanıt içeriyor. Bu nedenle kesinleşmiş bir tablo olarak değil, yön gösterici biçimde okunmalı. Nike 94,75 puanla lider. Adidas’ın bahsedilme oranı Nike’dan az farkla daha yüksek (%42,60’a karşı %42,15) olmasına rağmen konum bileşeni çok daha zayıf olduğu için 2’nci sırada. Lescon (#3), %31,39 bahsedilme oranıyla Genel & Athleisure dışındaki segmentlerdeki en güçlü yerli performansı gösteriyor. Hummel (#4) diğer tüm kesitlere kıyasla burada belirgin biçimde daha güçlü; bu durum markanın takım formalarıyla uzun süredir kurduğu ilişkiyle uyumlu.

4.5 Segment karşılaştırması

5. Modeller Arasındaki Farklar

Tek cümlelik çıkarım: Modeller Nike konusunda büyük ölçüde uzlaşıyor; ancak marka genişliği bakımından aralarında çok büyük fark var. Grok yanıt başına GPT-4o-mini’nin iki katından fazla marka anıyor ve pazaryerlerini ilk sıraya koyan tek model.

5.1 Model bazında davranış özeti

Web araması neredeyse evrenseldi: beş modelin üçü her yanıtta arama yaptı; Gemini %95,0, Grok %94,1 oranına ulaştı. En belirgin fark marka genişliğinde. Grok yanıt başına yaklaşık 9,08 marka listeliyor; Perplexity en uzun kuyruğa ulaşıyor (176 farklı marka). GPT-4o-mini (yanıt başına 3,90; 116 farklı marka) ve Claude Haiku (4,44; 133) çok daha seçici bir liste sunuyor. Gemini ise 7,64 ve 163 marka ile arada konumlanıyor.

Bu fark yorumlama açısından önemli. Uzun kuyruktaki bir markanın anılma ihtimali, alışveriş yapan kişinin hangi asistanı kullandığına göre kayda değer ölçüde değişiyor. Dokuz marka listeleyen bir Grok yanıtında uzman markalara yer kalıyor; dört markanın altında kalan GPT-4o-mini yanıtı ise en bilinen isimlerin ötesine nadiren geçiyor.

5.2 Her modelin en çok andığı markalar

Aşağıdaki tablolar her modelin en çok andığı beş ismi gösteriyor (oran = ilgili modelin yanıtlarında markanın geçtiği pay).

Nike beş modelin dördünde en çok anılan isim. Grok öğretici bir istisna: yanıtlarının %82,8’inde Trendyol’u, %63,8’inde Hepsiburada’yı anıyor ve her ikisini de Nike’ın önüne koyuyor. Grok, Türkiye spor giyim sorularını büyük ölçüde ne satın alınacağını değil, nereden satın alınacağını söyleyerek yanıtlıyor. Veri setindeki başka hiçbir model bu davranışı benzer bir oranda göstermiyor. Grok aynı zamanda yanıt başına en uzun marka listelerini ürettiği için pazaryeri alışkanlığı uzun bir marka listesinin yerine değil, üzerine ekleniyor. Toplam farklı marka repertuvarında ise Perplexity 176 markayla lider.

Tüm modellerde istikrarlı biçimde görülen iki yerli isim var: Lescon ve DeFacto, beş modelin de ilk onunda yer alıyor. XSIDE beş modelin dördünde (Grok hariç), Kinetix ise üçünde görülüyor: Claude Haiku, GPT-4o-mini ve Perplexity. Bunlar aynı zamanda en seçici üç model. Claude Haiku ile GPT-4o-mini, Lescon’u Adidas’ın önünde 2’nci sıraya koyuyor; bu, hem ana hem de global kesitin gösterdiğinden daha güçlü bir yerli performans.

6. Web Araması ve Yerleşik Bilgi: Bu Baskıda Karşılaştırma Neden Yok?

Tek cümlelik çıkarım: Bu turdaki yanıtların neredeyse tamamı web araması kullandığı için karşılaştırılabilecek anlamlı bir “yalnızca yerleşik bilgi” grubu oluşmadı; bu durumun kendisi de bir bulgu.

Herm.io’nun önceki bazı raporlarında web temelli yanıtlar ile yalnızca modelin yerleşik bilgisine dayanan yanıtlar ayrıştırıldı ve bu iki grupta farklı liderler görüldü. Bu turda böyle bir ayrım yok. 1.116 yanıtın yaklaşık %97,8’i en az bir atıf veya arama sonucu döndürdü; “yerleşik bilgi” grubu ise karşılaştırma yapmaya yetmeyecek kadar küçük bir kalıntıdan ibaret. Beş modelin üçü (GPT-4o-mini, Claude Haiku, Perplexity) yanıtların %100’ünde arama yaptı; Gemini %95,0, Grok %94,1 seviyesinde kaldı.

Sorguların neredeyse tamamı web araması kullandığı için ayrı bir web araması / yerleşik bilgi bölümü, yaklaşık 1.091 web temelli yanıtı yalnızca 25 kadar temellendirilmemiş yanıtla karşılaştıracaktı. Bu anlamlı bir karşılaştırma olmayacağı için bu baskıda verilmedi. Temel çıkarım şu: Bu asistanlar Türkçe spor giyim sorularında neredeyse her seferinde güncel web içeriğine yöneliyor. Dolayısıyla rapor büyük ölçüde modellerin kendiliğinden ne bildiğini değil, web’den neyi bulup seçtiğini ölçüyor. Getirilen içerik, modellerden bağımsız biçimde değişen canlı web’e duyarlı. Bu nedenle güncel ve iyi yapılandırılmış bir web görünümü, buradaki görünürlükle özellikle yakından ilişkili (bkz. 9. Bölüm). Temellendirme oranı her baskıda ölçülmeye devam edecek; yalnızca yerleşik bilgiye dayanan grup büyürse karşılaştırma geri dönecek.

7. Soru Tiplerinde Görünürlük

Tek cümlelik çıkarım: Keşif soruları yerli markaları, kullanım senaryosu soruları Decathlon’u öne çıkarıyor; sorular özelleştikçe barajı geçen marka sayısı yarıya düşüyor.

45 soru üç davranışsal tip üzerinden incelendi: keşif (genel “en iyi / önerilen” soruları), özellik (kumaş, nefes alabilirlik, iç göstermeme veya yerli üretim gibi belirli nitelikler) ve kullanım senaryosu (spor salonu, koşu, doğa yürüyüşü, futbol veya Pilates gibi aktivite odaklı sorular). Her tip kendi paydasına sahip ayrı bir kesit: 371 keşif, 372 özellik, 373 kullanım senaryosu yanıtı.

Okuma. Üç soru tipi üç açıdan farklı davranıyor.

Kim lider. Nike keşif ve özellik sorularında lider; kullanım senaryosunda ise Decathlon %37,3 ile Nike’ın (%34,3) önünde. Soru bir aktiviteyi tarif ettiğinde - koşu, doğa yürüyüşü veya spor salonunda ne giyileceği gibi - asistanlar tüm bu alanlarda ürün satan perakendeciye yöneliyor.

Yanıt ne kadar yerli. Keşif açık ara en yerli soru tipi: Lescon (#2), XSIDE (#3), DeFacto (#4) ve Kinetix (#6) ilk altıda. DeFacto, %44,5 ile bu kesitteki en yüksek tekil bahsedilme oranına sahip. Türkçe sorulan, köken kısıtı olmayan “bana bir spor giyim markası öner” türü sorular yerli markaları ortaya çıkarıyor. Özellik ve kullanım senaryosu soruları ise daha az yerli marka üretiyor.

Kaç marka barajı geçiyor. Keşif sorularında 45 marka %5 eşiğini geçerken bu sayı özellik sorularında 31’e, kullanım senaryosunda yalnızca 22’ye düşüyor. Soru özelleştikçe asistanların değerlendirdiği marka kümesi daralıyor ve yanıtlar birkaç büyük isimde yoğunlaşıyor.

İki uyarı var. Ayma Active, %10,2 ve %6,7 bahsedilme oranlarıyla özellikte #4, kullanım senaryosunda #5; §3.1’de açıklanan konum etkisi burada yeniden görülüyor. Ayrıca soru tipleri segmentlerin kendi içinde dengeli değil. Keşif kesiti orantısız biçimde, aynı zamanda en yerli segment olan Genel & Athleisure’dan besleniyor. Dolayısıyla “keşif yerli markaları öne çıkarıyor” örüntüsünün bir bölümü pazardan değil, araştırma tasarımından kaynaklanıyor.

8. Global Pazar: Yerli ve Yabancı Markalar

Tek cümlelik çıkarım: Köken kısıtı olmayan sorularda bahsedilmelerin %81,5’i yabancı, %18,5’i yerli markalara gidiyor; yerli kesit bu dağılımı neredeyse tam tersine çevirerek yerli görünürlüğün burada “yerli marka” talebine bağlı olduğunu gösteriyor.

Bu bölüm yalnızca köken kısıtı içermeyen 23 global soruya (573 yanıt) dayanır; yerli ve yabancı markaları karşılaştırmanın adil zemini budur. 45 sorunun tamamını birleştiren bir oran yanıltıcı olurdu; çünkü soruların 22’si tasarım gereği yanıtı yerli markalarla sınırlandırıyor.

8.1 Köken payı

Köken payı iki şekilde ölçülebilir. Farklı soruları yanıtladıkları için ikisi de aşağıda veriliyor:

İki ölçüm arasındaki farkın kendisi de anlamlı. Yabancı markalar rafın pozisyonlarının %76,9’unu, bahsedilme hacminin ise %81,5’ini elinde tutuyor; çünkü en büyük isimler yabancı. Nike tek başına global kesitte 315 kez anılıyor; bu sayı barajı geçen dokuz yerli markanın toplamının yarısından fazla.

Yerli kesit bunun ayna görüntüsü. Türk markalarını isteyen 22 soruda yerli markalar bahsedilmelerin %81,5’ini ve barajı geçen markaların %70,8’ini alıyor. Global kesitteki bahsedilme payının neredeyse kusursuz bir tersine dönüşü. İki kesitte modeller, toplama dönemi ve puanlama aynı; değişen tek unsur sorunun yerli marka isteyip istememesi.

8.2 Global pazarda ilk 15 marka (tüm kökenler)

8.3 Örüntü: yerli görünürlük koşula bağlı

Tekil sıralama, toplam oranın gizlediği tabloyu gösteriyor. Global pazarın ilk sekiz sırasının tamamı yabancı: Nike, Adidas, Decathlon, Under Armour, Lululemon, The North Face, Patagonia ve Puma. İlk yerli isim, %8,20 bahsedilme oranıyla #9’daki XSIDE. #10’daki Trendyol ise marka değil, pazaryeri. Bunun altındaki yerli isimler düşük hacimli ve dağınık.

Bu görünümü, Lescon’un %35,54’e ulaştığı ve ilk yedi sıranın istisnasız yerli olduğu §3.4 ile karşılaştırın. Aynı asistanlar, yalnızca bir yan cümlesi değişen aynı türde sorulara iki farklı pazar resmiyle yanıt veriyor. Makul yorum şu: Modellerin Türk spor giyim markaları hakkında erişilebilir bilgisi var; aksi hâlde yerli kesit bu şekilde görünemezdi. Ancak soru kökeni serbest bıraktığında bu bilgiyi varsayılan olarak öne çıkarmıyorlar. Bu dikeyde yerli görünürlük, yerli marka talebine bağlı.

Bu, pazarın değil model davranışının tanımıdır. Türkiye, spor giyim için kullanılan gümrük başlıklarında net ihracatçı: resmi 2025 verilerinde 394,7 milyon ABD doları ihracata karşılık 111 milyon ABD doları ithalat bulunuyor. Dolayısıyla yabancı ağırlıklı bir yapay zekâ rafı, sektörün kendisinin yabancı ağırlıklı olduğu anlamına gelmez. Ancak bir keşif açığına işaret ediyor: var olan yerli markalar, bu kanalda pazar konumlarının düşündüreceğinden daha az bulunabilir. Üç aylık başlangıç ölçümünün izlemesi gereken hareket tam olarak bu açığın daralıp daralmadığıdır.

9. Keşif Ekosistemi: Yapay Zekâ Markalar Hakkındaki Bilgiyi Nereden Alıyor?

Tek cümlelik çıkarım: Serideki diğer dikeylerden farklı olarak yapay zekânın Türkiye spor giyim pazarına ilişkin görünümü markaların kendi sitelerinden daha az, perakendeci ve editoryal içeriklerden daha fazla besleniyor; kaynak tabanı belirgin biçimde daha rekabetçi.

Bir asistan web aramasıyla yanıt verdiğinde, o anda erişebildiği içerikten yararlanır. Modellerin döndürdüğü kaynak adreslerini topladık, alan adı düzeyine indirdik ve her bir alan adını kaynak gösteren farklı yanıt sayısına göre sıraladık. Böylece bu sistemlerin spor giyim markaları hakkında nereleri okuduğuna dair bir harita elde ettik. Modeller çalışma genelinde 623 farklı alan adı gösterdi.

9.1 En çok gösterilen 9 alan adı

En çok gösterilen alan adı, yanıtların %24,0’ında yer alan pazaryeri trendyol.com. Ancak liderliği dar ve devamındaki tablo alışılmadık. İkinci sırada, %21,3 ile editoryal/liste içerikleri yayımlayan onedio.com bulunuyor. Ardından arka arkaya dört perakende alan adı geliyor: sporthink.com.tr, decathlon.com.tr, intersport.com.tr ve qlu.com.tr. Listedeki ilk markaya ait alan adı, %9,9 ile #9’daki nike.com.

İlk dokuz alan adının beşi perakendeci. En çok gösterilen kaynakların çok sayıda marka satan kanallar ve bu markalar hakkında liste içerikleri hazırlayan siteler olduğu bir dikeyde görünürlük, yalnızca markanın kendi sitesine değil; üçüncü taraf ürün seçkilerinde ve derlemelerde nasıl temsil edildiğine de güçlü biçimde bağlı.

9.2 Kaynak türlerinin dağılımı

9.3 Karma ekosistem bulgusu

Markaların kendi siteleri %32,8 ile en büyük tekil sınıf, ancak baskın değil. Perakendeciler (%21,2) ve pazaryerleri (%6,1) birlikte %27,3’e ulaşıyor. Marka, perakendeci ve pazaryerinden oluşan ticari kaynaklar toplamda %60,1 pay alıyor. Geri kalan kısım gerçekten çeşitli: 424 alan adını kapsayan uzun “diğer” kuyruğu (%23,5), editoryal ve medya kaynakları (25 alan adında %7,9), forum ve sosyal platformlar (10 alan adında %4,8) ile B2B veya tedarikçi kaynakları (%3,7).

Buradan iki sonuç çıkıyor. Birincisi, editoryal ve sosyal içerik burada markaya ait sitelerin kaynakların üçte ikisine yaklaştığı dikeylere kıyasla ölçülebilir biçimde daha önemli. Yaklaşık her sekiz kaynaktan biri editoryal veya forum/sosyal içerikten geliyor; tek bir editoryal alan adı çalışmanın en çok gösterilen ikinci kaynağı. İkincisi, yoğunlaşma düşük: yalnızca “diğer” grubunda 424 farklı alan adı bulunuyor. Bu nedenle az sayıdaki kaynak pazar görünümünü kontrol etmiyor. Bir öneri değil, veri açıklaması olarak okunmalı: Bu pazarda görünürlük yalnızca iyi bir marka sitesine sahip olmakla değil, perakendeci ürün seçkilerinde ve üçüncü taraf derlemelerinde yer almakla da ilişkili görünüyor.

10. Örüntüler Ne Gösteriyor?

Tek cümlelik çıkarım: En görünür markalar geniş model kapsamını belirli bir aktivite bağlamıyla birleştiriyor; verideki en büyük açık ise yerli markaların yerli kesitteki yüksek görünürlüğü ile köken serbest bırakıldığındaki sınırlı görünürlüğü arasında.

Bu bölüm verinin tarafsız bir okumasıdır. Görünürlükle ilişkili örüntüleri açıklar; tavsiye, hizmet veya öneri değildir. Görünürlük ile kalite birbirinden ayrı kalır.

1) Geniş model kapsamı temel koşul. Ana kesitte barajı geçen 30 markanın 29’u beş modelin tamamında görünüyor. Tek istisna Hepsiburada; %14,96 bahsedilme oranına rağmen yalnızca üç model tarafından anıldığı için #24’te. Geniş model kapsamı, görünür markaların ortak özelliği. Bir asistanda güçlü olup diğer üçünde bulunmayan bir marka üst sıralara çıkamıyor.

2) Bahsedilme ile konum farklı sinyaller. Bazı isimler sık ama geç anılıyor: Trendyol (%23,92; MRR 0,303), DeFacto (%21,68; MRR 0,349), Puma (%14,61; MRR 0,237). Bazıları ise nadiren ama ilk sırada geçiyor: Ayma Active (%6,54; MRR 0,762), FD Sports ve Scorp. İki örüntü de %5 barajını geçiyor ve gerçek markaları temsil ediyor; ancak pazarda farklı görünürlük konumlarını anlatıyor. Biri yanıtta arada geçen isim, diğeri doğrudan yanıt olarak sunulan isim.

3) Lideri bağlam belirliyor. Hiçbir isim dört segmentin tamamında lider değil. Nike iki, Decathlon ve XSIDE birer segmentte lider. XSIDE’ın Genel & Athleisure’daki 92,50 puanı, bir yerli markanın herhangi bir kesitte aldığı en yüksek değer. Bir markanın görünürlüğü tek bir sayı değil, her bağlam için ayrı bir sayı. Bu nedenle anlamlı soru, markanın genel sırasından çok hangi segment ve soru tipinde güçlü olduğudur.

4) Perakende aracılığı bu dikeyde alışılmadık ölçüde güçlü. Decathlon ana sıralamada #3 ve bir segmentte #1; Kiprun ve Domyos kendi başlarına barajı geçiyor; en çok gösterilen dokuz alan adının beşi perakendecilere ait; Grok ise yanıtlarını büyük ölçüde pazaryerleri üzerinden kuruyor. Alt markalar yapısal olarak daha düşük sayılıyor: gerçek önerilen ürün kendi markalarına ait olsa bile Kiprun (%6,99) ve Domyos (%5,56), Decathlon’dan (%23,57) çok daha az anılıyor. Alışveriş yapanlar kategoriyle perakendeciler üzerinden karşılaşıyorsa asistanlar da kategoriyi bu şekilde tarif ediyor.

5) Yerli görünürlük koşula bağlı ve veri setindeki temel açık bu. Yerli markalar sorulduğunda bahsedilmelerin %81,5’ini, sorulmadığında yalnızca %18,5’ini alıyor. Modellerin bu bilgiye sahip olduğu açık; yerli kesit bunu kanıtlıyor. Marka sözlüğü farkı daha da görünür kılıyor: takip edilen 214 markanın 111’i yerli ve sözlükte çoğunluktalar. Buna rağmen ana kesitte barajı geçen 30 markanın yalnızca 14’ü, global kesitteki 39 markanın yalnızca 9’u yerli. Türk markaları modellerin kelime dağarcığında eksik değil; varsayılan yanıtta eksik. Eksik olan, köken kısıtı içermeyen Türkçe bir spor giyim sorusu ile yerli marka arasındaki varsayılan bağlantı. Yanıtların %97,8’inin web temelli olması ve bu dikeyde perakendeci ile editoryal kaynakların olağan dışı ağırlığı dikkate alındığında mekanizmanın bilgiden çok getirme/seçme davranışıyla ilişkili olması muhtemel. Bu, basitçe “bilinmeme” durumundan farklı bir açık.

Bir marka veride kendini nasıl konumlandırabilir? Talep üzerine sunulan veri setiyle bir marka sırasıyla beş noktaya bakabilir: beş modelin tamamında görünüp görünmediği; ilgili kesitte ne sıklıkla anıldığı; anıldığında ne kadar erken yer aldığı; en güçlü ve en zayıf olduğu segment ile soru tipi; yerli kesitin yanı sıra global kesitte de bulunup bulunmadığı. Bu okumalar görünürlük açığının nerede olduğunu gösterir; ürünün iyi olup olmadığı hakkında hiçbir şey söylemez.

11. Kısıtlar ve Notlar

Tek cümlelik çıkarım: Bu, Türkiye’deki tek bir dikeyin belirli bir andaki görünümüdür; aşağıdaki kısıtlar dikkate alınarak okunmalıdır.

• Bu baskı 11 Eylül 2026’da yeniden puanlandı. İlk yayında puan bileşenleri standart ölçeklememiz yerine mutlak değerleriyle kullanılmıştı. Hiçbir veri değişmedi; puanlar ve sıralamalar serinin tamamında kullanılan standart yöntemle yeniden hesaplandı. Ayrıntılar için §2.7’ye bakınız.
• Tek toplama dönemi. Tüm veri 18-19 Temmuz 2026’daki yaklaşık dört saatlik bir zaman aralığından geliyor. Model çıktıları değişir; bu rakamlar modellerin kalıcı bir özelliği değil, anlık görüntüsüdür. Bu ilk/başlangıç baskısıdır; üç aylık tekrarlar eğilim analizine olanak sağlayacak.
• Puan, sıklığın yanında konumu da ödüllendirir. Bu bilinçli bir tasarım tercihidir ancak ilk bakışta şaşırtıcı sıralamalar üretir. Ayma Active, yalnızca %6,54 bahsedilme oranına rağmen 0,762 MRR değeriyle ana kesitte #8’dir. Yayımlanan kesitlerde toplam 10 kayıt, %10’un altında bahsedilme oranıyla ilk ona giriyor; FD Sports, Patagonia, Tutku, Scorp, Champion ve Lacoste bunların arasında. §3.2 karşılaştırma için ana kesitin bahsedilme oranına göre sıralamasını verir. Düşük hacimli üst sıralar tüm kesitlerde temkinli okunmalı.
• Shimano bir soru tasarımı etkisidir. Koşu & Outdoor’daki 0,967 MRR değeri, adı verilebilecek tek bisiklet markası konumunda olduğu tek bisiklet sorusuna dayanıyor. Bu bir pazar sinyali değildir.
• Soru tipleri segmentlerin kendi içinde dengeli değil. Genel & Athleisure keşif ağırlıklı (10 sorunun 7’si), Koşu & Outdoor kullanım senaryosu ağırlıklı (11 sorunun 6’sı). Keşif soruları yanıt başına düzenli olarak daha fazla farklı marka ortaya çıkarıyor. Bu nedenle segmentler arası farklı marka sayısı karşılaştırmaları kısmen pazarı değil, araştırma tasarımını yansıtır. Segmentlerin kendi içindeki sıralamalar etkilenmez.
• Erkek & Takım Sporları en dar segmenttir: 9 soru ve 223 yanıt. Yön gösterici biçimde okunmalı.
• Alt markalar yapısal olarak eksik sayılır. Gerçekte önerilen ürün kendi markalarına ait olsa bile Kiprun ve Domyos, “Decathlon” adından çok daha az anılıyor.
• Köken ticari markayı izler ve bunun sonuçları vardır. Türk lisansıyla işletilen yabancı markalar Yabancı olarak sınıflandırılır. Dikkat çekici biçimde hiçbir lisanslı marka herhangi bir kesitte barajı geçmiyor: Slazenger, Lotto, Kappa, Umbro ve Sergio Tacchini Türkiye’de ticari olarak faaliyet göstermelerine rağmen her kesitte %5 eşiğinin altında. Dolayısıyla köken paylarının hiçbirine katkıda bulunmuyorlar. Lisanslı faaliyetleri yerli sektörün parçası kabul eden okurlar, köken rakamlarını buna göre değerlendirmeli.
• Komşu kategoriler dahil edildi. 214 markanın 32’si, gerçek spor giyim ürün gamına sahip tesettür giyim, streetwear veya çocuk markalarından oluşuyor. Araştırma özellikle bu markaların yanıt verebildiği soruları içerdiği için çalışmada tutuldu. Temel veriden tüm tablolar yalnızca Core markalarla yeniden üretilebilir.
• Yerleşik bilgiden çok web temelli getirme davranışı ölçülüyor. Yanıtların %97,8’i en az bir atıf taşıyor. Bu nedenle çalışma büyük ölçüde modellerin kendiliğinden ne bildiğini değil, web’den neyi bulup seçtiğini ölçüyor. Getirilen sonuçlar, modellerden bağımsız biçimde değişen canlı web’e duyarlı.
• Yalnızca Türkçe sorular. Bulgular, Türkiye pazarı hakkında İngilizce sorulan aynı sorulara doğrudan aktarılamayabilir.
• Dokuz yanıt hariç tutuldu. Bu yanıtlar hata vermeden tamamlandı ancak boş metin döndürdü (5 Gemini, 4 Grok). Modellerin marka vermeyi reddetmesi değil, API kaynaklı teknik sonuçlar olarak değerlendirildi ve tüm paydalardan çıkarıldı.
• Rakamlar kesinleşmeden önce eşleştirme düzeltmeleri uygulandı. Kaynak olarak gösterilmenin marka önerisi sayılmaması için Markdown bağlantı hedefleri ve alan adı biçimindeki bağlantılar eşleştirmeden önce temizlendi; bu işlem 28 markayı etkiledi. mavi takma adı kaldırıldı; çünkü metindeki 44 eşleşmenin tamamı marka değil, ürün adlarında geçen Türkçe renk kelimesiydi. Ayrıca kumaş kalitesi ve nefes alabilirlik gibi 172 genel Türkçe ifade insan incelemesiyle elendi ve 707 hatalı bahsedilme kaldırıldı.
• Gemini kaynakları dolaylı okunur. Gemini’nin tüm referans URI’leri yönlendirme bağlantısıdır. Bu nedenle alan adları URI’den değil, arama sonucu başlığı alanından alınır; aksi hâlde bir Google yönlendirme alan adı çalışmanın en çok gösterilen kaynağı olurdu.
• Küçük puan farkları anlamlı değildir. Her sıralamanın sıkışık orta bölümündeki bir-iki puanlık farklar aşırı yorumlanmamalı; yalnızca daha büyük farklar dayanıklıdır.
• Görünürlük kalite değildir. Bu rapor yalnızca bahsedilme ve konumu ölçer. Bir markanın olumlu anlatılıp anlatılmadığını, önerinin doğru olup olmadığını veya ürünün iyi olup olmadığını değerlendirmez. Puan bir onay değildir.
• Modeller olasılıksaldır. Aynı soru farklı yanıtlar üretebilir; beş tekrar bu oynaklığı azaltır ancak ortadan kaldırmaz.
• Kaynak türü dağılımı sezgiseldir. Alan adı türleri otomatik sınıflandırıldı; dağılım yön gösterici kabul edilmeli. Kaynak kapsamı da modele göre değişir.
• Kesinlik, kapsayıcılığın önünde tutuldu. Yanlış pozitifleri önlemek için marka eşleştirmesi temkinli yapıldı; dolaylı anılan markalar eksik sayılmış olabilir. Duygusal ton katmanı yoktur; çalışma yalnızca nicel ölçüm yapar.
• Çıktı uzunluğu sınırları ve model sürümleri birbirinden farklıdır ve hızla güncelliğini yitirir. Bulgular, Temmuz 2026 itibarıyla 2. Bölümde belirtilen sürümlere özgüdür.

Sıkça Sorulan Sorular

12. Ekler ve Veri

12.1 Tüm sorular (45) ve kategorileri

Dağılım: 15 keşif, 15 özellik, 15 kullanım senaryosu; 22 yerli ve 23 global; dört aktivite segmentinde 15 / 11 / 10 / 9 soru. Bu baskıda hiçbir soru yeniden yazılmadı.

12.2 Takip edilen tüm markalar (214)

12.3 Veriye erişim

Çalışmada 214 marka takip edildi. Bunların 30’u ana kesitte, 24’ü yerli kesitte, 39’u global kesitte ve 80’i on kesitten en az birinde %5 barajını geçti. İnceleme ve yeniden üretimi desteklemek amacıyla temel veri talep üzerine sunulabilir: yanıt düzeyinde marka bahsedilmeleri, on kesitin tüm barajlı sıralamaları ve yalnızca marka görünümleri, filtresiz marka metriklerinin tamamı, model ve soru tipi kırılımları, global pazar kırılımı, 623 alan adından oluşan tam kaynak listesi, karar günlüğüyle birlikte marka sözlüğü, yöntem ve veri sözlüğü.

Tüm rakamlar tek seferlik/anlık bir çalışmayı (18-19 Temmuz 2026) yansıtır ve 11. Bölümdeki kısıtlara tabidir. Bu ilk/başlangıç ölçümüdür; çalışma üç ayda bir tekrarlanacaktır.

Herm.io hakkında ve açıklama

Herm.io, tüketici davranışı ve pazarlama verileri alanında çalışan bir şirkettir. Markaların doğru müşterilere ulaşmasına yardımcı olmak amacıyla insanların markaları nasıl keşfettiğini ve seçtiğini inceleriz. Bu rapor, kamuya açık araştırmalarımızın bir parçası ve üç ayda bir tekrarlanan bir çalışmadır.

Açıklama ve Tarafsızlık

Bu raporda yer alan sıralamalar ve metrikler tamamen tarafsızdır ve rapor içinde açıklanan metodolojimize dayanmaktadır. Hiçbir marka raporda yer almak, sıralamasını yükseltmek veya içerikte tanımlanmak için ödeme yapamaz ya da sponsorluk sağlayamaz.

Bir markanın rapordaki puanı, bir kalite onayı veya değerlendirmesi değil; yalnızca yapay zekâ modellerindeki güncel görünürlüğünün ölçüsüdür. Herm.io tarafından sunulan hiçbir hizmet veya ürün, bu raporun sonuçlarını doğrudan değiştirmek ya da belirli bir sıralamayı garanti etmek amacıyla satılmaz. Nesnelliği korumak için Herm.io’nun kendi alan adlarına yapılan tüm atıflar analizden önce kaynak verisinden çıkarılır; böylece şirket kendi çalışmasında ne görünür, ne ölçülür, ne de ondan fayda sağlar.

Verideki konumunu anlamak isteyen markalar, tarafsız bir değerlendirme için görüşme planlayabilir. Bu görüşme bilgilendirme amaçlıdır ve ücretsizdir.

Yazan

İlkem Erul

Contributor

Dijital pazarlama, müşteri yönetimi ve B2C sadakat alanında dokuz yılı aşkın deneyime sahibim. Global markaların büyümesine yardımcı oldum ve şimdi Herm.io'nun kurucu ortağı olarak tüketiciler için daha akıllı, daha güvenli alışveriş deneyimleri üzerine çalışıyorum.

İlkem'den dahası →