1.125 yanıt, 5 model, 45 Türkçe soru: Türkiye mutfak ve sofra ürünleri pazarının ilk yapay zekâ görünürlük fotoğrafı

Dikey: Mutfak ve sofra ürünleri, Türkiye
Yöntem: Beş büyük dil modelinden (Claude, Gemini, GPT, Perplexity, Grok) alınan 1.125 yanıtın tek zamanlı incelemesi; her modele 45 Türkçe soru beşer kez soruldu
Toplama tarihi: 1 Ağustos 2026

Anahtar terimler: yapay zekâ görünürlüğü, Yapay Zekâ Görünürlük Puanı, mutfak markaları, pişirme grubu markaları, sofra ürünleri markaları, çeyiz, yerli mutfak markaları, LLM marka önerileri, ChatGPT/Gemini/Claude/Perplexity/Grok marka önerileri, Üretken Motor Optimizasyonu (GEO).

Bu rapor, Türkiye’de tüketicilerin tencere, tava, yemek takımı, çatal-bıçak, saklama ve çeyiz alışverişi hakkında yapay zekâ asistanlarına yönelttiği gerçek Türkçe soruları yeniden üretir. Beş büyük dil modelinin her markayı ne sıklıkta, hangi sırada ve kaç modelde andığını ölçer. Aynı 45 soru köken kapsamına, ürün segmentine ve soru türüne göre okunabildiği için markalar, Bölüm 2’de tanımlanan on ayrı kesitte sıralanır. Bu çalışma tek bir zaman noktasını gösterir ve Bölüm 13’teki sınırlamalarla birlikte okunmalıdır.

Bu rapor nasıl okunmalı: görünürlük kalite değildir

Bu rapor yalnızca şunu ölçer: Türkiye’de insanlar mutfak ve sofra ürünleri hakkında soru sorduğunda bir markanın ne sıklıkta, ne kadar önde ve kaç yapay zekâ asistanında anıldığı. Yüksek puan, bu sistemlerin marka hakkında şu anda çok bilgiye sahip olduğunu ve markayı kolayca öne çıkardığını gösterir. Markanın daha iyi, daha dayanıklı, daha güvenli, daha ucuz veya daha kaliteli olduğu anlamına gelmez. Düşük puan ya da sıfır, markanın bu sistemlerde şu anda daha az görünür olduğunu gösterir; markanın daha kötü olduğunu değil. Yapay zekâ görünürlüğü, ürün kalitesini, malzemeyi, fiyatı veya güvenilirliği değil; bilgi bulunabilirliğini ve keşfi yansıtır. Okurlar ve alışveriş yapanlar bir yapay zekâ önerisini ya da bu raporu bir markanın “iyi” veya “kötü” olduğuna dair hüküm olarak görmemelidir. Bu çalışma önerilerin doğruluğunu, kalitesini veya duygu tonunu ölçmez.

1. Genel Özet

Tek cümlelik çıkarım: Türkiye mutfak ve sofra ürünleri yanıtlarında Karaca tam puanla lider. Ancak daha önemli bulgu, en görünür altı markadan üçünün tek bir şirketler grubuna ait olması ve tüm yanıtların dörtte birinin kategori dışından bir marka anması.

• Karaca 100,00 puanla lider; bu serideki ilk tam puan. Marka, 1.125 yanıtın %57,2’sinde görünüyor, ortalamada en erken anılan marka (MRR 0,576) ve beş modelin tamamında yer alıyor. Bileşen ölçeklemesinde lider genellikle 100’ün altında kalır; çünkü tek bir marka her bileşenin zirvesinde olmaz. Karaca üçünün de lideri. Bu, normalleştirmeden kaynaklanan bir sonuç değil, bu kesitin özelliği. Ayrıntılar Bölüm 3’te.
• Genel kesitte 23 marka barajı geçti. Takip edilen 144 markadan 23’ü, 45 sorunun tamamında %5 bahsedilme barajını aştı: 17 yerli ve 6 yabancı. Bu 23 markanın ortalama puanı 58,2; 19’u beş modelin tamamında görünüyor.
• İlk altıdaki üç marka tek bir şirkete ait. Karaca (#1, 100,00), Emsan (#5, 70,11) ve Jumbo (#6, 66,76) Karaca Grubu markalarıdır. Birlikte 1.125 yanıtın 727’sinde, yani %64,6’sında görünürler; köken kısıtı olmayan sorularda oran %72,0’ye çıkar. Sıralamaya hızlıca bakan bir okur üç rakip görür. Bölüm 9, verideki beş şirketler grubunun tamamını ayrı ayrı gösterir.
• Segment liderliği gerçekten bölünüyor. Korkmaz, Pişirme Grubu’nda (86,39; Karaca 85,81 ile hemen arkasında) ve Genel Mutfak ve Çeyiz’de (98,32) lider. Karaca, Sofra ve Sunum’da (98,30) ve Çatal-Bıçak ve Saklama’da (86,98) ilk sırada. Dört segmentin tamamını kazanan tek bir marka yok.
• Yabancı görünürlük tek bir segmentte yoğunlaşıyor. Sofra ve Sunum’da barajı geçen 21 markadan yalnızca biri yabancı. Çatal-Bıçak ve Saklama’da ise IKEA #2 (79,16), Zwilling #4; bu, çalışmadaki en güçlü yabancı görünürlüğü.
• Köken kısıtı olmayan raf yerli ağırlıklı, ancak rekabet geniş. 23 global soruda bahsedilmeler %63,6 yerli ve %36,4 yabancı olarak bölünüyor; 16 yerli markaya karşı 11 yabancı marka barajı geçiyor. Buna karşılık 54 yerli markaya karşı 58 farklı yabancı marka görünüyor. Yabancı görünürlük daha geniş ama daha seyrek; her biri nadiren anılan Avrupalı pişirme grubu markalarından oluşan uzun bir kuyruk var.
• Pazaryerleri alt sıralarda ve bunun nedeni tek bir model. Trendyol (#20) ile Hepsiburada (#21) barajı geçen tek pazaryerleri. Bahsedilmelerinin sırasıyla %96,1’i ve %97,4’ü yalnızca Grok’tan geliyor. Diğer dört model bu markaları neredeyse hiç anmıyor.
• Yanıtların dörtte biri kategori dışına taşıyor. Yanıtların %25,8’i Arçelik, Bosch, Beko veya Arzum gibi bir beyaz eşya, küçük ev aleti ya da mutfak dolabı markası anıyor; bu oran altı genel mutfak sorusunda %51,3’e yükseliyor. Bu markalar Kapsam Dışı olarak sınıflandırılıp tüm tablolardan çıkarıldı. Ancak sapmanın kendisi, modellerin mutfak kelimesini nasıl yorumladığına dair bir bulgu. Ayrıntılar Bölüm 10’da.
• Bir model çoğunlukla arama yapmıyor. Tüm yanıtların %83,3’ü web temelli; ancak oran modele göre %19,6’dan (Gemini) %100’e (Claude, Perplexity) uzanıyor. Gemini, doğrulanabilir fiziksel bir iddia olduğunda arama yapıyor; özellik sorularında %40,0, kullanım senaryosu sorularında %8,0. Diğer sorularda çoğunlukla model belleğinden yanıt veriyor. Ayrıntılar Bölüm 6’da.
• Kaynaklarda ilk sırayı marka siteleri alıyor. Atıfların %44,2’si markaların kendi alan adlarına gidiyor. karaca.com, tüm yanıtların %34,2’sinde atıf alarak ve beş modelin tamamında görünerek lider.

Neden önemli? Türkiye’de mutfak ve sofra ürünleri alışverişi iki farklı satın alma anı etrafında şekillenir: rutin yenileme ve tüm evi bir kerede donatan çeyiz alışverişi. Her ikisi de hangi markaların değerlendirilmeye değer olduğuna dair geniş bir soruyla başlar. Bir markanın asistan yanıtında yer alması, başlı başına bir keşif kanalına dönüşüyor. Bu rapor o rafın ilk fotoğrafını çeker. Bir kez daha: Aşağıdaki sayılar hangi markaların en iyi olduğunu değil, görünürlüğü ve bilgi bulunabilirliğini anlatır.

2. Metodoloji

Tek cümlelik çıkarım: Beş modele 45 Türkçe soru beşer kez soruldu ve hiçbir yanıt dışlanmadan 1.125 yanıt üretildi; markalar yanıtlardan keşfedilip elle incelendi, her puan ise bir kez yayımlanıp daha sonra yeniden hesaplanmayan kesit bazlı ölçeğe göre hesaplandı.

2.1 Kapsam ve modeller

Çalışmada beş büyük dil modeli, aynı sorularla doğrudan API üzerinden sorgulandı. Modeller yalnızca kullanıcı sorusunu aldı. Sistem istemi kullanılmadı, sıcaklık elle ayarlanmadı (sağlayıcı varsayılanı kullanıldı) ve bölge ya da yerel ayar parametresi tanımlanmadı. Sorular Türkçe olduğu için modeller Türkiye pazarını yalnızca dilden çıkarıyor.

Ölçek: 45 soru × 5 tekrar × 5 model = 1.125 yanıt; hiçbiri dışlanmadı (hiçbir model tamamlanmış ancak boş bir yanıt döndürmedi). Tek toplama aralığı: 1 Ağustos 2026, 05:57–10:54 UTC. Paydalar soru × model hücresi bazında hesaplanır; soru × model × tekrar olarak değil.

2.2 Web araması yapılandırması

Web araması beş modele de etkin bir araç olarak sunuldu; her model bu aracı kullanıp kullanmamaya kendisi karar verdi (Perplexity Sonar tasarımı gereği arama temellidir). Bir yanıtın web aramasından mı yoksa modelin kendi bilgisinden mi yararlandığı, sağlayıcının atıf veya kaynak döndürüp döndürmemesine göre çıkarıldı: Atıf varsa “web araması”, yoksa “model bilgisi”. Bu makul bir vekil ölçüdür, modelin iç sürecine dair doğrudan kanıt değildir.

Bu çalışmada temellendirme oranı genel olarak %83,3, ancak modeller arasında son derece dengesiz: iki modelde %100, bir modelde %19,6. Bu fark yorum açısından önemlidir. Bir asistan çoğunlukla parametrelerinden, diğerleri çoğunlukla getirilen sayfalardan yanıt verir. Dolayısıyla bir markanın görünürlüğü, kısmen hangi modelin sorulduğuna bağlıdır. Bölüm 6 bu farkı doğrudan inceler.

2.3 Sorular, segmentler ve kapsam

45 soru, insanların bir asistana mutfak ürünleri hakkında yönelttiği gerçek Türkçe sorguları yeniden üretir: genel keşif (“iyi bir yerli tencere markası var mı”), belirli özellikler (“bulaşık makinesinde deseni çıkmayan yemek takımı hangi marka”) ve kullanım senaryoları (“yeni eve çıkıyorum”, “çeyiz için tek markadan yerli mutfak seti alacağım”). Sorular üç davranış türüne eşit dağılır: 15 keşif, 15 özellik, 15 kullanım senaryosu. Ayrıca 22 “yerli” soru (açıkça Türk veya yerli marka isteyen) ile 23 “global” soru (köken kısıtı olmayan) olarak ayrılır.

Sorular, belirsizlikleriyle birlikte sorulduğu haliyle korundu. Bu edisyonda hiçbir soru yeniden yazılmadı. Yalnızca mutfak kelimesini kullanan altı geniş kapsamlı soru, bazı modeller tarafından mutfak eşyası yerine mutfak dolabı veya beyaz eşya olarak yorumlandı. Bu sorular yeniden yazılmadı ve çıkarılmadı; yanıtları elverişsiz olduğu için bir soruyu değiştirmek sonuca göre seçilim yaratır. Pazar dışındaki markalar Kapsam Dışı olarak sınıflandırıldı, tüm tablolardan çıkarıldı ve sapma Bölüm 10’da bulgu olarak raporlandı.

Soru türü dağılımı her segmentte dengeli olmadığı için bir segmentteki farklı marka sayısı başka bir segmentle karşılaştırılmamalıdır. Genel Mutfak ve Çeyiz yalnızca altı soru içerir ve hiç özellik sorusu yoktur; bu nedenle raporun tamamında gösterge niteliğinde olarak işaretlenir.

2.4 Marka eşleştirme ve köken

Markalar önceden hazırlanmış bir listeden değil, yanıtlardan keşfedildi. Adaylar, URL’leri çıkarılmış yanıt metninden büyük-küçük harf duyarsız ve Türkçe karakterlere uygun biçimde çıkarıldı, tek bir insan inceleme kapısından geçirildi ve ardından iki ayrı dış araştırma turunda incelendi.

399 aday hakkında karar verildi: 144 Tut, 135 Birleştir, 120 Çıkar. Tutulan kayıtların 99’u marka, 28’i perakendeci, 6’sı pazaryeri, 7’si alt marka ve 4’ü lisanslı markadır. Ayrıca 61 kayıt komşu bir pazardaki gerçek şirketlerdir: beyaz eşya, küçük ev aletleri, mutfak dolabı ve evye. Bu kayıtlar silinmek yerine Kapsam Dışı olarak kaydedildi; Bölüm 10’un ölçülebilmesini sağlayan da budur.

Eşleştirme takma adlara dayanır, Türkçe harf sınıfıyla kelime sınırlarına sabitlenir, Türkçe ekleri tolere eder ve bağlantı hedefinin marka sayımını şişirmemesi için URL’leri çıkarılmış metin üzerinde çalışır.

Köken kuralı: marka sahipliği. Marka sahibi Türk ise marka Yerli, değilse Yabancı olarak sınıflandırılır. Türkiye’de lisansla üretilen veya satılan yabancı bir marka Yabancı kalır ve Licensed-brand olarak etiketlenir. Kuralın ileride araştırmayı tekrar etmeden değiştirilebilmesi için her kayıtta hem marka ülkesi hem işletmeci ülkesi kaydedildi. Tutulan 144 markanın 84’ü yerli, 60’ı yabancı.

Sözlükteki beş marka hiçbir yanıtta anılmadı: A101, Alkapıda, Boyner, Evidea ve Primanova. Silinmek yerine tutulup raporlandı; Bölüm 14’teki marka dizini en az bir kez eşleşen 139 markayı listeler.

Tanımlar.

• Bahsedilme: Doğrulanmış bir marka veya takma adı yanıt metninde görünür; yanıt başına bir kez sayılır. Ölçülen şey tekrar sıklığı değil, varlıktır.
• Konum (MRR): Markanın her yanıttaki ilk görünme sırasının tersinin ortalaması (birinci = 1,0; ikinci = 0,5; …). Yalnızca markanın göründüğü yanıtlar üzerinden hesaplanır.
• Kapsama: İlgili kesitte markayı anan beş modelin sayısı (0–5).

2.5 Yapay Zekâ Görünürlük Puanı (0–100)

Puan = 0,45 × Bahsedilme + 0,30 × Konum + 0,25 × Kapsama

Metrikler iki ayrılabilir aşamada hesaplanır. Aşama 1, ham ve ölçeksiz katmandır: Her biri kesit içinde hesaplanan bahsedilme oranı, MRR ve kapsama. Aşama 2, ölçek katmanıdır: Her bileşen, o kesitte barajı geçen bir markanın ulaştığı azami değere bölünür. Bu azami değerler, sonraki tüm dosyaların okuduğu ölçek kaydında bir kez yayımlanır. Hiçbiri yeniden hesaplanmaz.

Baraj (%5 kuralı): Yalnızca ilgili kesitteki yanıtların en az %5’inde anılan markalar sıralanır. Bu, birkaç yanıtta tesadüfen ilk sırada görünen nadir bir markanın konum bileşenini yapay biçimde yükseltme riskini sınırlar. Barajı geçmeyen markalar da aynı kesit azami değerleriyle puanlanır; böylece ek tablosu tek ölçekte kalır. Bu nedenle bazı bileşenler 100’ü aşar. Toplam 21 satır, yani tüm metrik satırlarının %2,3’ü bunu yapar. Bu satırlar işaretlenir ve hiçbir zaman kırpılmaz. 100’ün üzerindeki bileşen, ilgili marka o dilimde yayımlanan lideri o bileşende geçti demektir.

2.6 Yayımlanan on kesit ve kesitler arasında karşılaştırılamayanlar

Her marka, her biri kendi paydasına ve yayımlanmış azami değerlerine sahip on kesitte ayrı ayrı puanlanır.

Ölçeklenmiş puanlar kesitler arasında karşılaştırılamaz. Bir kesitteki 100 ile başka bir kesitteki 100 farklı mutlak değerlere karşılık gelir; çünkü lider değiştiğinde ölçek de değişir. Bir markanın Pişirme Grubu puanını Sofra ve Sunum puanıyla karşılaştırmak hiçbir şey söylemez. Kesitler ve edisyonlar arası karşılaştırma, ham katmanla yapılmalıdır: bahsedilme oranı, MRR ve kapsama. Bu nedenle rapordaki her tablo puanın yanında bu metrikleri de yayımlar.

2.7 Tarafsızlık ve öz kaynakların dışlanması

Bu çalışma, odak markası olmayan pazar genelinde tarafsız bir incelemedir. Herhangi bir çıkar çatışmasını önlemek için Herm.io’nun kendi alan adlarına yapılan tüm atıflar analizden önce kaynak verisinden çıkarıldı. Böylece şirketin kendi içeriği ne en çok atıf alan alan adları arasında görünür ne de herhangi bir rakamı etkiler.

3. Genel Görünürlük Sıralamaları

Tek cümlelik çıkarım: Karaca üç ana kesidin tamamında lider, ancak altındaki tablo tamamen değişiyor; yerli raf bütünüyle yerli markalardan oluşurken global rafta yabancı bir marka ikinci sıraya çıkıyor ve pazaryerleri alt sıralarda kalıyor.

Hatırlatma: Bu sıralamalar ürün kalitesini, dayanıklılığı, fiyatı veya güvenliği değil, görünürlüğü ölçer.

3.1 Genel sıralama: barajı geçen 23 marka

Barajı geçen 23 markanın ortalama puanı: 58,2. Köken dağılımı: 17 yerli, 6 yabancı.

Lider neden tam olarak 100,00 puana ulaşıyor? Bileşen ölçeklemesinde her bileşen, ilgili kesitte barajı geçen en iyi performansa bölünür. Bir lider ancak aynı marka hem en çok anılan, hem ortalamada en erken söylenen hem de beş modelin tamamında yer alan markaysa 100’e ulaşır. Bu nadiren olur; bu çalışmanın on kesidinin sekizinde olduğu gibi, bahsedilme lideri ile konum lideri genellikle farklı markalardır. Burada Karaca üçünü de elinde tutuyor: en yüksek bahsedilme oranı (%57,2), en yüksek MRR (0,576) ve tam kapsama. Tam puan yöntemin koyduğu bir tavan değil, bu üç ölçümün aynı markada birleşmesidir.

Okuma. Karaca (100,00), hacim ve görünür konumu birlikte taşır. Korkmaz (80,90), çok daha düşük bahsedilme oranına (%33,6) rağmen neredeyse aynı konumla ikinci sıradadır; Karaca’nın 0,576 MRR’ına karşı 0,565 MRR ile konum bileşeninde 98,1 puan alır. Üçüncü ve dördüncü sıralarda Kütahya Porselen (70,95) ile Porland (70,37) vardır; ikisi de hacimden çok konum sayesinde yükselir. Emsan (70,11) bunun tersidir: İkisinden de daha sık anılır (%35,6), ancak belirgin biçimde daha geç söylenir (MRR 0,329). Konum bileşenindeki kayıp onu beşinci sıraya indirir.

En yüksek sıradaki yabancı marka, #7’deki Tefal’dir (66,55). Bahsedilme oranı yalnızca %17,2 olsa da MRR değeri 0,538’dir; Tefal anıldığında erken anılır. IKEA #8’de gelir. Genel kesitte altı yabancı marka barajı geçer: Tefal, IKEA, WMF, Fissler, Zwilling ve Le Creuset. Bunların tamamı pişirme grubu veya bıçak markasıdır; hiçbiri sofra ürünleri markası değildir.

Dikkatli okunması gereken iki marka. Trendyol (#20) ile Hepsiburada (#21), barajı geçen tek pazaryerleridir. İkisi de yüksek hacme, ancak çok geç konuma sahiptir (MRR 0,201 ve 0,161). Görünürlükleri de neredeyse tek bir modelden gelir: Trendyol bahsedilmelerinin %96,1’i, Hepsiburada bahsedilmelerinin %97,4’ü Grok kaynaklıdır. Kapsamaları beş değil dörttür. Pazar sinyali olarak okunduğunda, pazaryerleri bu rafın genel özelliği değil; tek bir asistanın yanıt tarzının sonucudur.

3.2 Yalnızca markalar görünümü (pazaryerleri çıkarıldı)

Çalışma kapsamına uygun olarak pazaryerleri adlarıyla yalnızca marka görünümünden çıkarılır: Trendyol, Hepsiburada, n11, Amazon, Çiçeksepeti ve PttAVM. Karaca, Jumbo, IKEA ve English Home gibi kendi markasını satan perakendeciler pazaryeri değildir ve tabloda kalır.

Genel kesitte yalnızca iki pazaryeri barajı geçtiği ve ikisi de #20 ile #21’de bulunduğu için yalnızca markalar tablosunun ilk onu, genel tablonun ilk onuyla aynıdır. Çıkarma işlemi tabloyu 23 satırdan 21 satıra indirir, ancak üst sıraları değiştirmez. Bu da başlı başına bir bulgudur: Bu serideki bazı dikeylerin aksine, Türkiye mutfak ürünleri rafı toplayıcı platformların liderliğinde değildir. Asistanlar bu soruları üretici markalarla yanıtlar.

3.3 Yerli sıralama: barajı geçen 21 marka (yalnızca Türk markası isteyen sorular)

Açıkça Türk veya yerli marka isteyen 22 soru ayrı ele alındığında, barajı geçen 21 markanın tamamı yerlidir. Tek bir yabancı marka bile filtreyi aşamaz. Bu, asistanların yerli ifadesini üslup ipucu değil, gerçek bir kısıt olarak değerlendirdiğini gösterir.

Yerli kesitte barajı geçen 21 markanın ortalama puanı: 54,6. Tamamı yerli.

Okuma. Karaca (87,14) liderliğini koruyor, ancak fark belirgin biçimde kapanıyor: Korkmaz 83,88 puanda ve konum bileşeninde Karaca’nın önünde. Korkmaz’ın MRR değeri 0,707, Karaca’nınki 0,520. Soru yerli markalara daraldığında asistanların ilk aklına gelen marka Korkmaz oluyor.

Yerli kesit, genel kesitin gizlediği bir markayı da öne çıkarıyor. Pirge, yalnızca %7,8 bahsedilme oranına rağmen 62,62 puanla #6’da. Bunu 0,911 MRR değeri taşıyor; bu, kesitteki en yüksek konum puanı ve diğer tüm yerli konum puanlarının ölçüldüğü referans azami değer. Pirge bir bıçak üreticisi; soru Türk bıçağı istediğinde neredeyse her seferinde ilk sırada anılıyor. Genel kesitte %4,00 ile barajın hemen altında kalıyor ve hiç sıralanmıyor.

4. Segment Sıralamaları

Tek cümlelik çıkarım: Dört segmentte iki farklı lider var ve yabancı markalara açıklık kökten değişiyor; Sofra ve Sunum’da 21 baraj geçen markadan yalnızca biri yabancı, Çatal-Bıçak ve Saklama’da ise IKEA ikinci sırada.

Aşağıdaki puanlar her segmentin kendi içinde ölçeklenir ve segmentler arasında karşılaştırılamaz. Bahsedilme oranları karşılaştırılabilir.

4.1 Pişirme Grubu: 14 soru, 350 yanıt, barajı geçen 20 marka

Çalışmadaki en yakın yarış. Korkmaz (86,39), Karaca’yı (85,81) yarım puanla geçiyor. Üstelik bunu daha az anılmasına rağmen yapıyor: Korkmaz %52,3, Karaca %56,0. Farkı konum yaratıyor; Korkmaz’ın MRR değeri 0,608, Karaca’nınki 0,496. Bu, gösterge niteliğindeki Genel Mutfak ve Çeyiz kesidi dışında, Karaca’nın ne bahsedilme lideri ne de kesit lideri olduğu tek kesit. Tefal (#4) ve WMF (#5), bu segmente Çatal-Bıçak ve Saklama dışındaki en güçlü yabancı görünürlüğünü getiriyor.

#8’deki Paşabahçe’ye dikkat: Bahsedilme oranı %5,7 olsa da 0,942 MRR değeriyle barajı geçiyor. Bu, çalışmanın herhangi bir yerindeki en yüksek konum değeri ve bu kesidin referans azami değeri. Sıralamasını dikkatli okuyun; Paşabahçe bir cam ürünleri markası ve fırına dayanıklı cam aranan az sayıdaki pişirme grubu yanıtında ilk sırada anılıyor.

4.2 Sofra ve Sunum: 15 soru, 375 yanıt, barajı geçen 21 marka

Çalışmadaki açık ara en yerli segment. Barajı geçen 21 markadan yalnızca biri yabancı: Villeroy & Boch. İlk dört sırada Karaca (98,30), Kütahya Porselen (92,29), Porland (89,28) ve Güral Porselen (74,04) bulunuyor. Üç porselen üreticisi birlikte bir asistanın Türk yemek takımı denince ne düşündüğünü tanımlıyor.

Kütahya Porselen, %70,7 ile bu segmentin bahsedilme lideri; Karaca’nın %68,0’lık oranından daha yüksek. Bu nedenle bahsedilme bileşeninin referans azami değeri Kütahya Porselen. Karaca segmenti konumla kazanıyor: MRR 0,677’ye karşı 0,503.

4.3 Çatal-Bıçak ve Saklama: 10 soru, 250 yanıt, barajı geçen 29 marka

En parçalı segment ve yabancı bir markanın gerçekten üst sıralara çıktığı tek alan. IKEA %33,2 bahsedilme oranıyla #2’de (79,16), Zwilling #4’te (70,08). Bu, çalışmadaki en güçlü yabancı görünürlüğü. Desen açık: Saklama kapları ve bıçaklar, Avrupalı ve global markaların yerleşik itibarlarını asistan yanıtlarına taşıdığı kategoriler.

Bu segment aynı zamanda en çok baraj geçen markaya sahip: 250 yanıttan 29 marka. Bu, daha büyük bir pazarı değil, geniş ve parçalı bir alanı yansıtır; baraj burada 12,5 yanıtken genel kesitte 56,25 yanıttır. Pirge (#3), 0,911 MRR ile konum lideridir. Sürbisa (#7) ve Nehir (#6), genel sıralamada görünmeyen Türk bıçak üreticileridir.

4.4 Genel Mutfak ve Çeyiz: 6 soru, 150 yanıt, barajı geçen 28 marka · gösterge niteliğinde

Bu tabloyu raporlanabilir sonuç olarak değil, gösterge olarak okuyun. Altı soru, 150 yanıt ve hiç özellik sorusu yok. Bu nedenle segmentin soru dağılımı diğerleriyle karşılaştırılamaz.

Bu sınırlar içinde segmenti açık biçimde Korkmaz yönetiyor: 98,32 puan ve %84,0 bahsedilme oranı. Bu, çalışmanın herhangi bir yerindeki en yüksek bahsedilme oranı. Birisi geniş bir mutfak markası veya çeyiz seti sorusu sorduğunda Korkmaz beş yanıtın dördünden fazlasında anılıyor. Karaca 81,71 ile ikinci. Bunlar aynı zamanda kategori dışı sapmanın en yüksek olduğu sorular (Bölüm 10); dolayısıyla bu segment diğer üçünden daha belirsiz bir soruyu ölçüyor.

5. Modeller Arasındaki Farklar

Tek cümlelik çıkarım: Beş modelden dördü Karaca’nın liderliğinde uzlaşıyor; ancak bir yanıtta kaç marka bulunması gerektiği konusunda büyük ölçüde ayrışıyorlar ve çalışmadaki pazaryeri görünürlüğünün neredeyse tamamını tek başına Grok yaratıyor.

5.1 Model bazında davranış özeti

Grok yanıt başına yaklaşık 8,15 marka anıyor ve en geniş kelime dağarcığına ulaşıyor (96 farklı marka). GPT-5.6 Luna Pro (4,20) ile Claude Haiku (4,24) bunun yaklaşık yarısında. Gemini, yanıtlarının yalnızca beşte birinde arama yapmasına rağmen 6,41’de. Bu tek başına önemli: Bu çalışmada hatırlanan marka çeşitliliği, getirimin doğrudan bir işlevi değil.

Bahsedilmelerin yerli payı, yanıt tarzları çok farklı beş modelde %72,6 ile %80,9 arasında şaşırtıcı derecede istikrarlı. Asistanlar başka pek çok konuda ayrışsa da bu pazarı çoğunlukla yerli markalarla yanıtladıkları konusunda uzlaşıyor.

5.2 Her modelin en çok andığı markalar

Karaca beş modelin dördünde lider. Perplexity, yanıtlarının %66,7’sinde Karaca’yı anarak markaya en fazla ağırlığı veriyor. İstisna Grok: İlk iki sırasında Trendyol (%87,6) ve Hepsiburada (%84,9), üçüncü sırada Karaca (%82,7) var. Bu çalışmanın genel sıralamasında pazaryerlerinin görünmesinin nedeni Grok. Grok yanıtları çıkarıldığında raf baştan sona üretici markalardan oluşuyor.

Modeller hangi yerli markaları tercih ettikleri konusunda da ayrışıyor. Claude, Emsan, Tefal ve Schafer’e; Gemini, Korkmaz, Jumbo ve Porland’a; GPT ise Jumbo ile porselen üreticilerine daha sık yöneliyor. Her modelin ilk beş veya altı sırasında görünen yalnızca dört marka var: Karaca, Korkmaz, Emsan ve Kütahya Porselen.

6. Arama ve Model Belleği: Getirimin Neyi Değiştirdiği ve Neyi Kanıtlayamadığımız

Tek cümlelik çıkarım: Gemini, fiziksel olarak doğrulanabilir bir iddia içeren sorularda arama yapıyor, diğerlerinde model belleğinden yanıt veriyor; iki modun ürettiği raf görünür biçimde farklı, ancak farklı soru dağılımlarını yanıtladıkları için bu çalışma farkın getiriden kaynaklandığını gösteremez.

Bu serinin önceki edisyonlarında arama neredeyse evrensel olduğu için bu bölüm yer almıyordu. Burada durum farklı: 1.125 yanıtın 937’si temellendirilmiş, 188’i temellendirilmemiş. Bu, temellendirilmemiş bölümü incelemek için yeterince büyük. Aşağıdaki tüm okumaları yöneten uyarı en başta gelmeli: Çalışmadaki temellendirilmemiş yanıtların %96,3’ü Gemini’ye ait. Bu nedenle çalışma genelindeki temellendirilmiş ve temellendirilmemiş karşılaştırması, büyük ölçüde Gemini ile diğer modellerin karşılaştırmasıdır.

6.1 Gemini ne zaman arama yapıyor?

Gemini, her çağrıda arama yapıp yapmamaya kendisi karar verdi. 225 yanıtın 44’ünde arama yaptı ve desen rastgele değil.

Gemini, soru doğrulanabilir bir iddia içerdiğinde arama yapıyor; hangi markaların iyi olduğu sorulduğunda model belleğinden yanıt veriyor. Özellik sorularının %40,0’ını temellendirdi; keşif sorularında bu oran %10,7, kullanım senaryosu sorularında %8,0. Beş tekrarın tamamında temellendirdiği üç soru, Türkçe asıllarıyla, deseni bulaşık makinesinde çıkmayan bir yemek takımı, makinede bozulmayan altın yaldız ve keskinliğini koruyan bir Türk bıçağı hakkındadır. Hiç temellendirmediği 25 soru ise çoğunlukla iyi marka markaları isteyen geniş sorgulardır.

Temellendirme kısmen rastlantısaldır; yalnızca sorunun özelliği değildir. 25 soru beş tekrarın hiçbirinde temellendirilmedi, 3 soru beş tekrarın tamamında temellendirildi, 17 soru ise bu iki uç arasında kaldı. Temellendirme yalnızca sorunun özelliği olsaydı her soru 0 ya da 5’te olurdu; tamamen rastgele olsaydı dağılım ortalama çevresinde kümelenirdi. İkisi de gerçekleşmedi.

Gemini arama yaptığında yanıtları daha uzundu (2.155 karaktere karşı 3.069) ve daha fazla marka içeriyordu (6,08’e karşı 7,07).

6.2 İki raf farklı

Getirim, pazaryerlerini ve güçlü bir kendi sitesine sahip markaları öne çıkarıyor: Trendyol (+18,7 puan), Hepsiburada (+17,7 puan), Schafer (+14,4 puan), Karaca (+11,8 puan). Model belleği ise yerleşik yerli üreticileri ve Avrupalı döküm markalarını öne çıkarıyor: Korkmaz (−17,1 puan), Hisar (−14,4 puan), Lava (−12,4 puan), Porland (−11,8 puan), Le Creuset (−9,2 puan), Staub (−9,1 puan).

Bu, çıktıda gerçek bir farktır. Ancak bu veriyle getirimin kanıtlanmış etkisi değildir.

6.3 Neden nedensel bir iddiada bulunmuyoruz?

Gemini ne zaman arama yapacağını kendisi seçti ve bu seçimi soru türüne göre yaptı. Dolayısıyla iki alt küme, aynı soruları iki farklı şekilde yanıtlamıyor; farklı sorulara verilen yanıtlardan oluşuyor.

Gemini’nin temellendirilmiş yanıtlarının %68,2’si özellik sorularıdır; temellendirilmemiş yanıtlarda bu oran %24,9. Korkmaz’ın temellendirilmemiş kümede daha görünür olması, aramanın markayı aşağı ittiği anlamına gelebilir. Ya da Korkmaz yalnızca hangi markaların iyi olduğunu soran geniş sorularda daha sık anılıyor olabilir; Gemini’nin aramadığı sorular da tam olarak bunlardır. Her iki açıklama da veriye eşit ölçüde uyar ve bu çalışma ikisini birbirinden ayıramaz.

Farkı raporluyor, ancak nedensellik iddiasında bulunmuyoruz. Getirim etkisini tanımlayabilmek için aynı soruların aynı modelde arama zorunlu olarak açık ve kapalı biçimde çalıştırılması gerekir. Bu, mevcut veriden çıkarılamaz; gelecekteki bir edisyon için tasarım değişikliğidir.

7. Soru Türlerinde Liderlik

Tek cümlelik çıkarım: Karaca üç soru türünün tamamında lider, ancak arkasındaki alan keskin biçimde daralıyor; keşif sorularında 38 marka barajı geçerken özellik sorularında yalnızca 20 marka geçiyor.

Okuma. Karaca üç türün tamamında lider; en güçlü olduğu alan %58,1 ile kullanım senaryosu soruları. Alışveriş yapan kişi taşınma veya çeyiz hazırlama gibi bir durum anlattığında asistanlar bütün mutfağı kapsayan bir markaya yöneliyor.

Daha ilginç sayı, kaç markanın barajı geçtiği. Keşif sorularında 38, özellik ve kullanım senaryosu sorularında 20’şer marka barajı geçiyor. Soru açık olduğunda (“hangi mutfak markaları gerçekten iyi”) asistanlar yanıtı uzun bir listeye yayıyor. Soru bulaşık makinesine dayanma, keskinliğini koruma veya eğrilmeme gibi bir özellik belirttiğinde alan bu özellikle ilişkilendirilen markalara keskin biçimde daralıyor. Özellik soruları, yabancı pişirme grubu markalarının da en iyi performans gösterdiği alan: Tefal %24,0 ile bahsedilme oranında üçüncü, puanda ikinci.

Pirge, genel kesitte ve kullanım senaryosu kesidinde barajı geçmemesine rağmen hem keşif hem özellik sorularında konum lideridir. Dar ve güçlü biçimde ilişkilendirildiği bir kategoriye sahip uzman marka, anıldığında ilk sırada anılır.

8. Global Pazar: Yerli ve Yabancı

Tek cümlelik çıkarım: Köken kısıtı olmayan sorularda bahsedilmeler %63,6 yerli ve %36,4 yabancı olarak bölünüyor; ancak yerli markalardan daha fazla farklı yabancı marka görünüyor. Yabancı görünürlük yok değil, geniş ve sığ.

Bu bölüm yalnızca köken kısıtı olmayan 23 global soruya dayanır (575 yanıt). Yerli ve yabancı markaları karşılaştırmak için adil olan tek temel budur. 22 yerli soru tasarım gereği yabancı markaları öne çıkaramaz; bu soruları karıştırmak yapay bir yerli çoğunluk üretir.

8.1 Köken payı

En az bir kez görünen tüm markalar sayıldığında global kesit 2.355 yerli bahsedilmeye karşı 1.348 yabancı bahsedilme, yani %63,6’ya karşı %36,4 olarak bölünüyor.

Aynı sorunun üç başka okuması aşağıda birlikte veriliyor; böylece hiçbiri tek başına alıntılanmasın:

Bulgu son satırda. Global kesitte 54 yerli markaya karşı 58 farklı yabancı marka görünüyor; buna rağmen yabancı markalar bahsedilmelerin üçte birinden biraz fazlasını topluyor. Yerli görünürlük sürekli görünen birkaç markada yoğunlaşıyor. Yabancı görünürlük ise her biri ara sıra öne çıkan Avrupalı pişirme grubu ve porselen markalarından oluşan uzun bir kuyruğa yayılıyor. Sayım yalnızca barajı geçen markalarla sınırlandığında kuyruğun büyük kısmı çıkar ve dağılım %68,3 / %31,7’ye gelir. Bu nedenle her iki rakam da burada yayımlanıyor.

Karşılaştırma için, açıkça yerli marka isteyen 22 soruyu da içeren genel kesitte 17 yerli ve 6 yabancı marka barajı geçiyor. Bu sayı pazar kadar çalışmanın soru tasarımını da anlatır ve hiçbir zaman pazar payı olarak alıntılanmamalıdır.

8.2 Global pazar ilk 15

8.3 Desen: yerli çekirdek, Avrupalı çevre

Karaca, %67,7 bahsedilme oranıyla global kesitte 97,87 puanla lider. Bu oran genel kesitten daha yüksek; çünkü köken kısıtı olmayan sorular, Karaca’nın en baskın olduğu alan. Tefal 70,26 puanla ikinci, bu çalışmadaki genel nüfus kesitlerinde bir yabancı markanın ulaştığı en yüksek sıra. IKEA altıncı.

Barajı geçen yabancı markalar neredeyse istisnasız aynı deseni izliyor: pişirme grubu, bıçak veya saklama markaları. Tefal, IKEA, WMF, Zwilling, Fissler, Le Creuset, Lock&Lock ve Tupperware. Türk porselen üreticilerinin güçlü yerel itibara sahip olduğu Sofra ve Sunum’da yabancı markalar neredeyse yok. Dolayısıyla Türkiye’de bir tüketici köken kısıtı olmayan mutfak ürünleri sorusu sorduğunda yanıt genel olarak yerli ağırlıklıdır; ancak konu tava ve bıçağa döndüğünde gerçekten karma hale gelir.

Bir marka tam sınırda ve eşiklerin ne gösterdiğini anlatmak için anılmaya değer: Villeroy & Boch, genel kesitteki yanıtların %4,98’inde görünüyor; %5 barajını tek yanıtla kaçırıyor. Sıralanmıyor. Eşik bir çizgidir ve markalar bu çizginin iki tarafına anlam taşımayan küçük farklarla düşebilir.

9. Tek Sahip, İlk Altıda Üç Marka: Verideki Şirketler Grupları

Tek cümlelik çıkarım: İlk altıdaki Karaca, Emsan ve Jumbo, tüm yanıtların %64,6’sını kapsayan tek bir gruba ait. Köken kısıtı olmayan sorularda ikinci bir grup, Tefal ile WMF’nin sahibi, %41,9’a ulaşıyor; sıralama sahipleri değil, markaları gösteriyor.

Bir sıralama markaları listeler. Tüketiciler markalarla karşılaşır. Ancak Bölüm 3’teki tablodan rekabet hakkında sonuç çıkaran bir okur, üç Karaca Grubu markasını üç bağımsız rakip gibi okuyabilir.

Karaca Grubu, 1.125 yanıtın 727’sinde görünüyor: %64,6. Bu bir birleşimdir, toplam değildir. Üç üyenin bahsedilme sayısını toplamak 1.379 sonucu verir ve iki üyeyi anan her yanıtı iki kez sayar. Sıralamaya bakarken yapılan hata tam olarak budur. Global kesitte grup %72,0’ye ulaşıyor: Köken kısıtı olmayan mutfak ürünü yanıtlarının neredeyse dörtte üçü Karaca, Emsan veya Jumbo’yu anıyor.

İkinci grup yabancı ve yalnızca soru izin verdiğinde görünür. Tefal ve WMF’nin sahibi Groupe SEB, veri kümesinin genelinde %22,8 kapsama sahip; yerli sorularda %2,9, global sorularda %41,9. Zwilling Grubu aynı deseni daha keskin gösteriyor: yerli kesitte %1,6, global kesitte %27,8. Bu pazardaki yabancı grup görünürlüğü zayıf değil; sorunun yerli marka istememesine bağlı.

Şişecam, yabancı odaklı desenin istisnası. Paşabahçe her iki bağlamda da yerli cam ürünleri markası olarak tanındığı için grubun görünürlüğü yerli (%12,4) ve global (%14,8) sorularda birbirine yakın.

Nasıl okunmalı? Grup yoğunlaşması pazar gücü, fiyatlama veya rekabet hakkında bir iddia değildir; bu çalışma bu ticari konuları ölçmez. Sıralamaya dair bir uyarıdır: İlk altıdaki üç markanın aynı sahibinin olması, görünür rafın sıralı listenin gösterdiğinden daha dar olduğu anlamına gelir. Markaları grup bazında birleştirmek isteyenler için yayımlanan veride her markada parentGroup alanı bulunur.

10. Kategori Sınırının Sızdığı Yerler

Tek cümlelik çıkarım: Tüm yanıtların dörtte biri, mutfak ürünleri kategorisinin tamamen dışından bir marka anıyor: beyaz eşya, küçük ev aletleri veya mutfak dolabı. Genel mutfak soruları bunu yoğunlaştırsa da sorun yalnızca altı belirsiz soruya ait değil, tüm veri kümesinin bir özelliği.

Türkçedeki mutfak kelimesi hem “kitchen” hem de gündelik kullanımda “kitchenware” anlamına gelebilir. Asistanlar bu belirsizliği tutarsız biçimde çözüyor; çalışma bunun ne sıklıkta olduğunu ölçtü.

Yanıtların %25,8’i kategori dışından bir marka anıyor. Altı genel mutfak sorusunda oran %51,3; ürün odaklı diğer 39 soruda hâlâ %21,8. Bu, altı belirsiz sorunun ürettiği gürültü değil; sistemlerin Türkçe mutfak sorgularına yanıt verme biçiminin kalıcı bir özelliği. En geniş sorularda yaklaşık 2,4 kat yoğunlaşıyor.

Getirim bunu açıklamıyor. En az temellendirilmiş model olan Gemini (%19,6), genel mutfak sapmasında en düşük orana sahip (%36,7); yoğun biçimde temellendirilen Grok en yüksek oranda (%66,7). Ürün odaklı sorularda sıralama tekrar değişiyor: Gemini %33,3 ile en yüksek, Perplexity %12,3 ile en düşük. Kategori sapmasını ne üretirse üretsin, yalnızca modelin arama yapıp yapmamasıyla açıklanamıyor.

10.1 Tek bir kelime yanıtı değiştiriyor

Birbirine çok benzeyen altı sorudaki oran %80,0 ile %12,0 arasında değişiyor. En düşük oranlı soru, kategoriyi iki kez adlandıran tek soru: “mutfak ve sofra ürünlerinde iyi yerli markalar neler.” Sofra kelimesinin eklenmesi, asistanları mutfak ürünlerine sabitliyor ve yalnızca mutfak kullanılan ifadeye kıyasla sapmayı yaklaşık yedi kat azaltıyor gibi görünüyor.

Bu gözlem soru başına 25 yanıta dayanıyor ve sonuçtan çok hipotez olarak değerlendirilmelidir. Yine de pratik bir noktaya işaret ediyor: Belirsizlik yalnızca modelde değil, istemde de bulunuyor.

10.2 Modeller bunun yerine ne anıyor?

Liste ağırlıklı olarak cihaz üreticilerinden oluşuyor: Beyaz eşyada Arçelik, Bosch, Beko, Siemens ve Vestel; küçük ev aletlerinde Arzum, Philips ve Braun; mutfak dolabında Scavolini. Olumlu yorumlandığında bu, anlama başarısızlığı olmak zorunda değil. Mutfağını kuran bir tüketici tencerenin yanında su ısıtıcısı ve bulaşık makinesi de isteyebilir; asistan kişinin kastetmiş olabileceği soruyu yanıtlıyor. Bu bir kapsam sınırı sorunudur. Çalışmanın markaları sessizce silmek yerine ayrı bir Kapsam Dışı sınıfında tutmasının nedeni de budur.

11. Keşif Ekosistemi: Yapay Zekâ Bu Markalar Hakkında Nereden Öğreniyor?

Tek cümlelik çıkarım: Atıfların %44,2’si markaların kendi sitelerine gidiyor, karaca.com tek başına tüm yanıtların üçte birinde atıf alıyor ve bu seri için alışılmadık biçimde tarif siteleri ile forumlar kanıt tabanının yaklaşık beşte birini sağlıyor.

Bir asistan web aramasıyla yanıt verdiğinde, o anda erişebildiği içerikten yararlanır. Modellerin döndürdüğü kaynak adreslerini topladık, alan adlarına indirdik ve her alan adını kaç farklı yanıtın atıf yaptığına göre sıraladık. Çalışmada 937 yanıt en az bir atıf içerdi; 5.539 alan adı-yanıt eşleşmesinde 479 farklı alan adına gönderme yapıldı.

11.1 En çok atıf alan 12 alan adı

karaca.com, 385 yanıtta, yani toplanan tüm yanıtların %34,2’sinde atıf alıyor ve beş modelin tamamında görünüyor. İkinci sırayla arasındaki fark büyük: trendyol.com 213 yanıtta. Aşağıdaki tablo marka siteleri (kutahyaporselen.com, schafer.com.tr, aryildiz.com, zwilling.com, tefal.com.tr, porland.com), iki pazaryeri ve dikkat çekici biçimde bir tarif sitesi olan nefisyemektarifleri.com dahil üç editoryal veya liste içeriği sitesinden oluşuyor.

Model sütunu, sayımla birlikte okunmaya değer. Beş modelin tamamının atıf yaptığı bir alan adı ortak kanıt tabanının parçasıdır; yalnızca iki modelin atıf yaptığı alan adı tek bir asistanın alışkanlığı olabilir. İlk 12 alan adından altısına beş modelin tamamı atıf yapıyor. Bu altı alan adının tamamı marka veya pazaryeri sitesi; hiçbiri editoryal site değil.

11.2 Kaynak türü dağılımı

11.3 Bu dağılımın gösterdiği iki şey

Markaların kendi içerikleri %44,2 ile en büyük tek girdi. Perakendeci (%8,1) ve pazaryeri (%9,4) alan adları eklendiğinde ticari kaynaklar atıfların %61,7’sini oluşturuyor. Bunu öneri değil, betimleme olarak okuyun: Bu pazarda güncel ve makinelerce okunabilir marka sitesi, yapay zekâ görünürlüğüyle yakından ilişkilidir.

Editoryal ve topluluk içeriği burada gerçek bir ağırlığa sahip; toplam %17,9. Tarif siteleri, liste içerikleri ve forumlar (nefisyemektarifleri.com, onedio.com, listelist.com, kadinlarkulubu.com, donanımhaber.com, ekşisözlük, YouTube, Reddit) kanıt tabanının yaklaşık beşte birini sağlıyor. Mutfak ürünleri insanların kamusal olarak yazdığı bir kategori: eğrilen tavalar, bulaşık makinesine dayanan yemek takımları. Asistanlar bu içeriği okuyor.

Sınıflandırmaya dair uyarı. Sahibi bilinen 128 alan adında kaynak türü marka sözlüğünden gelir. Kalan 351 alan adı desenlere göre türlendirilir ve tutarlılık denetimi yalnızca çözümlenmiş alt kümenin doğruluğunu garanti edebilir. Dağılımın üst kısmını doğru, kuyruğunu ise gösterge niteliğinde kabul edin.

12. Desenler Ne Söylüyor?

Tek cümlelik çıkarım: Bu pazarda görünürlük, modeller arasında geniş kapsama, güçlü bir marka sitesi ve net kategori ilişkilendirmesiyle bağlantılı. Ancak sıralamanın biçimini şirket yapısı ve tek bir asistanın yanıt tarzı da belirliyor.

Bu bölüm verinin tarafsız bir okumasıdır. Görünürlükle ilişkili desenleri betimler; tavsiye, hizmet veya öneri sunmaz. Görünürlük kaliteyle aynı şey değildir.

1) Kapsama neredeyse ön koşul. Genel kesitte barajı geçen 23 markanın 19’u beş modelin tamamında görülüyor. Dört istisna Fissler, Trendyol, Hepsiburada ve Le Creuset; sırasıyla #13, #20, #21 ve #23’teler. Beş modellik kapsama ölçeğinde bir modeli kaçırmak nihai puandan doğrudan 5 puan götürür. Pratikte bu, markanın alttaki kanıt tabanındaki varlığının da dengesiz olduğuna işaret eder.

2) Bahsedilme ve konum bağımsız sinyallerdir. Emsan yanıtların %35,6’sında anılır ve beşinci sıradadır. Porland %24,7’de anılır, ancak görüldüğünde çok daha erken söylendiği için dördüncüdür (MRR 0,497’ye karşı 0,329). Uç örnekte Pirge, yalnızca puana göre genel kesitte üçüncü olurdu, ancak barajı geçmez. 7 yanıtta anılan ve MRR değeri 0,893 olan IKOO da üst sıralara yakın olurdu, ancak sıralanmaz. “Sık anılmak” ile “ilk anılmak”, farklı nedenlere sahip iki ayrı başarıdır.

3) Kategori ilişkilendirmesi görünürlüğü yoğunlaştırır. Bir segmentte baskın olan markalar, tek ve anlaşılır bir uzmanlığa sahip olanlardır: Sofra ürünlerinde porselen üreticileri, Çatal-Bıçak ve Saklama’da bıçak üreticileri, pişirme grubu ve genel mutfak sorularında Korkmaz. Genelciler genel kesitte; uzmanlar segmentlerde ve konum bileşeninde lider olur.

4) Raf göründüğünden daha dar. İlk altı markanın üçü aynı sahibe ait ve tablodaki iki pazaryeri görünürlüğünün %96’dan fazlasını tek bir modele borçlu. İlk ondaki bağımsız seçenekleri sayan bir okur fazla sayım yapar.

5) Köken rekabeti yalnızca pişirme grubu ile çatal-bıçakta belirgin. Yerli markalar Sofra ve Sunum’u neredeyse tamamen kontrol ediyor; 21 baraj geçenden yalnızca biri yabancı. Yabancı markalar ise Çatal-Bıçak ve Saklama’da #2’ye, global kesitte genel sıralamada #2’ye ulaşıyor. Yerli ve global kesitler arasındaki fark, asistanların yerli ifadesini kısıt olarak anladığını gösteriyor. Bu nedenle global kesitteki denge soru ifadesinin yan ürünü değil, gerçek bir pazar sinyalidir.

Bir marka verideki yerini nasıl okuyabilir? Yayımlanan veri kümesiyle bir marka sırasıyla dört şeye bakabilir: Beş modelin tamamında görünüyor mu; kendi kategorisine uygun kesitte ne sıklıkta anılıyor; anıldığında ne kadar erken söyleniyor; hangi model veya soru türünde en zayıf? Bu okumalar görünürlük açığının nerede olduğunu gösterir, ürünün iyi olup olmadığına dair hiçbir şey söylemez.

13. Sınırlamalar ve Notlar

Tek cümlelik çıkarım: Bu çalışma, tek bir Türkçe dikeyin tek zamanlı fotoğrafıdır ve puanları birbiriyle karşılaştırılamayan on kesit üzerinden okunur.

• Tek toplama aralığı. Buradaki her şey 1 Ağustos 2026, 05:57–10:54 UTC zaman aralığının fotoğrafıdır. Yapay zekâ yanıtları değişir; başka bir gün yeniden çalıştırıldığında farklı sonuçlar çıkacaktır. Bu temel edisyondur; eğilim analizi ikinci edisyondan itibaren mümkün olur.
• Ölçeklenmiş puanları kesitler veya edisyonlar arasında hiçbir zaman karşılaştırmayın. Bir kesitteki 100, başka bir kesitteki 100’den farklı mutlak değerlere karşılık gelir ve lider değiştiğinde ölçek de değişir. Kesitler arası karşılaştırma, her tabloda yayımlanan ham katmanla yapılır: bahsedilme oranı, MRR ve kapsama.
• Yerli ve yabancı yalnızca global kesitte karşılaştırılabilir. 45 sorunun 22’si yanıtı açıkça yerli markalarla sınırlar. Genel kesitteki 17’ye 6 köken dağılımı pazarı değil, soru tasarımını anlatır.
• Baraj bir eşiktir ve eşiklerin sınırdaki etkisi keyfidir. Villeroy & Boch genel kesidi tek yanıtla kaçırır. Pirge (%4,00) ile IKOO (%0,62, MRR 0,893), puana göre üst sıralarda yer alabilirdi; ancak sıralama yalnızca barajı geçen markalarla sınırlı olduğu için dışarıda kalır.
• 100’ün üzerindeki bileşenler hatalı değil, gerçektir. Ek tablosu tek ölçekte kalsın diye barajı geçmeyen markalar da aynı kesit azami değerleriyle puanlanır. 21 satır (%2,3) bir bileşende 100’ü aşar. Bu satırlar işaretlenir ve kırpılmaz.
• Dar kesitler çok az yanıtla barajı geçebilir. Çatal-Bıçak ve Saklama’da eşik 12,5, Genel Mutfak ve Çeyiz’de 7,5 yanıttır; genel kesitte 56,25 yanıttır. %5 oranı her kesitte farklı bir ağırlığa sahiptir.
• Genel Mutfak ve Çeyiz yalnızca gösterge niteliğindedir: Altı soru, hiç özellik sorusu yok ve çalışmadaki en yüksek kategori dışı sapma bu segmentte.
• Arama ve model belleği karşılaştırmasında etki tanımlanabilir değildir. Temellendirilmemiş yanıtların %96,3’ü Gemini’ye aittir; Gemini’nin temellendirilmiş ve temellendirilmemiş alt kümeleri farklı soru dağılımlarını yanıtlar (%68,2 özellik sorusuna karşı %24,9). Bölüm 6 farkı raporlar, ancak nedensellik iddiasında bulunmaz. Getirimi soru türünden ayırmak için aynı modelde aramayı zorunlu açık ve kapalı çalıştırmak gerekir; bu, gelecekteki bir edisyon için tasarım değişikliğidir.
• Pazaryeri görünürlüğü modele özgüdür. Trendyol ve Hepsiburada, bahsedilmelerinin %96,1’ini ve %97,4’ünü Grok’a borçludur. Sıralamadaki konumları pazardan çok tek bir asistanı anlatır.
• Alt markalar yapısal olarak eksik sayılır; model alt marka yerine ana markayı andığında alt marka görünmez.
• Kaynak türü sınıflandırması kısmen sezgiseldir. 479 alan adından 128’i sözlük üzerinden bir sahiple eşleşir; kalanlar desenlere göre türlendirilir ve sınıflandırma denetimi yalnızca çözümlenmiş alt kümeyi kapsar.
• Kapsamdan önce doğruluk. Yanlış pozitifleri önlemek için marka eşleştirme temkinli tutuldu; dolaylı anılan markalar eksik sayılmış olabilir. Birbirine çok benzeyen LAV (cam ürünleri) ile Lava (döküm) ayrı markalar olarak doğrulandı, yanıt kesişimleri sıfır ve bilinçli olarak birleştirilmedi.
• Modeller olasılıksaldır. Aynı soru farklı yanıtlar üretebilir; beş tekrar bu değişkenliği azaltır, ancak ortadan kaldırmaz.
• Görünürlük kalite değildir. Bu rapor yalnızca bahsedilme ve konumu ölçer. Bir markanın olumlu anlatılıp anlatılmadığını, önerinin doğru olup olmadığını veya ürünün iyi olup olmadığını değerlendirmez. Puan, onay anlamına gelmez.

Sık Sorulan Sorular

14. Ek ve Veriler

14.1 Tüm sorular (45), segmentleri ve türleri

Dağılım: 15 keşif, 15 özellik, 15 kullanım senaryosu; 22 yerli ve 23 global. Dört segmentin altındaki 15 ham alt kategori yayımlanan veri kümesinde bulunur, ancak raporlamak için fazla ayrıntılıdır (ortanca büyüklük: 2 soru).

14.2 Eşleşen tüm markalar (139)

14.3 Veri erişimi

Çalışmada 399 aday marka hakkında karar verildi, 144 marka tutuldu ve 139’u en az bir yanıtta eşleşti. Genel kesitte 23, yerli kesitte 21 ve global kesitte 27 marka %5 barajını geçti. İnceleme ve yeniden üretimi desteklemek için temel veriler talep üzerine paylaşılır: yanıt düzeyinde marka bahsedilmeleri, on kesidin tüm barajı geçen sıralamaları ve yalnızca marka varyantları, her kesitte her marka için filtrelenmemiş metrikler, ölçek kaydı, model ve soru türü kırılımları, şirketler grubu üst toplamları, kategori dışı sapma analizi, 479 alan adından oluşan tam atıf listesi, metodoloji ve veri sözlüğü.

Tüm rakamlar tek zamanlı bir çalışmayı (1 Ağustos 2026) yansıtır ve Bölüm 13’teki sınırlamalara tabidir. Bu ilk, yani temel ölçümdür; çalışma üç ayda bir tekrarlanacaktır.

Herm.io hakkında ve açıklama

Herm.io, tüketici davranışı ve pazarlama verileri alanında çalışan bir şirkettir. Markaların doğru müşterilere ulaşmasına yardımcı olmak amacıyla insanların markaları nasıl keşfettiğini ve seçtiğini inceleriz. Bu rapor, kamuya açık araştırmalarımızın bir parçası ve üç ayda bir tekrarlanan bir çalışmadır.

Açıklama ve Tarafsızlık

Bu raporda yer alan sıralamalar ve metrikler tamamen tarafsızdır ve rapor içinde açıklanan metodolojimize dayanmaktadır. Hiçbir marka raporda yer almak, sıralamasını yükseltmek veya içerikte tanımlanmak için ödeme yapamaz ya da sponsorluk sağlayamaz.

Bir markanın rapordaki puanı, bir kalite onayı veya değerlendirmesi değil; yalnızca yapay zekâ modellerindeki güncel görünürlüğünün ölçüsüdür. Herm.io tarafından sunulan hiçbir hizmet veya ürün, bu raporun sonuçlarını doğrudan değiştirmek ya da belirli bir sıralamayı garanti etmek amacıyla satılmaz. Nesnelliği korumak için Herm.io’nun kendi alan adlarına yapılan tüm atıflar analizden önce kaynak verisinden çıkarılır; böylece şirket kendi çalışmasında ne görünür, ne ölçülür, ne de ondan fayda sağlar.

Verideki konumunu anlamak isteyen markalar, tarafsız bir değerlendirme için görüşme planlayabilir. Bu görüşme bilgilendirme amaçlıdır ve ücretsizdir.

Üç aylık seri · Temel edisyon 3 Ağustos 2026’da yayımlandı · Toplama aralığı 1 Ağustos 2026