1.124 yanıt, 5 model, 45 Türkçe soru: Türkiye evcil hayvan ürünleri pazarının temel yapay zekâ görünürlük fotoğrafı

Dikey: Evcil hayvan ürünleri, Türkiye
Yöntem: Beş büyük dil modeline (Claude, Gemini, ChatGPT, Perplexity, Grok) 45 Türkçe sorunun beşer kez yöneltildiği, toplam 1.124 analiz edilen yanıttan oluşan tek zamanlı çalışma
Veri toplama penceresi: 28 Ağustos 2026

Anahtar terimler: yapay zekâ görünürlüğü, Yapay Zekâ Görünürlük Puanı, evcil hayvan ürünleri, kedi maması, köpek maması, kedi kumu, su pınarı, Türk veya yerli evcil hayvan markaları, LLM marka önerileri, ChatGPT/Gemini/Claude/Perplexity/Grok marka önerisi, Generative Engine Optimization (GEO).

Bu rapor, insanların kedi maması, köpek maması, kum, bakım ve evcil hayvan ekipmanı hakkında yapay zekâ asistanlarına gerçekte yönelttiği Türkçe soruları yeniden üretir ve beş büyük dil modelinin her marka, perakendeci veya pazaryerini ne sıklıkta, hangi sırada ve kaç farklı modelde andığını ölçer. Aynı sorular köken kısıtıyla veya kısıtsız okunabildiği ve evcil hayvan ürünleri gerçekten farklı ürün kategorilerine ayrıldığı için isimler Bölüm 2’de tanımlanan on ayrı kesitte sıralanır. Bu çalışma tek bir zaman noktasının fotoğrafıdır ve Bölüm 11’deki sınırlamalarla birlikte okunmalıdır.

Bu rapor nasıl okunmalı: görünürlük kalite değildir

Buradaki her sayı, bir yapay zekâ asistanının bir markayı anıp anmadığını ve onu ne kadar erken andığını ölçer. Mamanın besinsel açıdan doğru olup olmadığını, kumun iyi topaklanıp topaklanmadığını, fiyatın adil olup olmadığını veya önerinin belirli bir hayvan için uygunluğunu ölçmez. Bir marka çok görünür olup vasat olabilir; çok iyi olup görünmez de olabilir. Sıralamaları yeni bir keşif kanalındaki bulunabilirlik haritası olarak okuyun, daha fazlası olarak değil. Bu rapordaki hiçbir şey veteriner tavsiyesi değildir.

1. Genel Özet

Tek cümlelik çıkarım: Reflex Türkiye’deki evcil hayvan ürünleri rafının genelinde lider, ancak pazar net biçimde ikiye ayrılıyor: yerli rafta yabancı marka barajı geçmiyor; köken kısıtı olmayan rafta ise listenin tepesini baştan sona ithal premium mamalar alıyor.

• Reflex açık ara lider. Genel sıralamada 87,92 puanla ilk sırada; 1.124 yanıtın %25,53’ünde, yani 287 yanıtta yer alıyor ve beş modelin tamamı tarafından anılıyor. Royal Canin (82,60; %15,66) ve Felicia (68,52; %15,30) onu izliyor; Trendyol (68,18) ve VanCat (63,98) ilk beşi tamamlıyor.
• Genel sıralamada 28 isim barajı geçti. Takip edilen 225 marka, perakendeci ve pazaryerinden 28’i 45 sorunun tamamında %5 bahsedilme eşiğini geçti: 18 Türk, 10 yabancı. Ortalama puanları 56,58 ve 28 ismin 24’ü beş modelin tamamında görünüyor.
• Köken ifadesi yalnızca vurguyu değil, pazarı değiştiriyor. Açıkça yerli marka isteyen 22 soruda tek bir yabancı marka bile barajı geçmiyor ve Türk isimler barajı geçenlerin bahsedilmelerinin %98,39’unu alıyor. Köken kısıtı olmayan 23 soruda ise barajı geçen 30 ismin 18’i yabancı; yabancı isimler bahsedilmelerin %66,21’ini alıyor ve Reflex #8’de görünmeden önce ilk yedi sıra Royal Canin, Farmina, Acana, Science Plan, Ever Clean, Furminator ve Orijen’den oluşuyor.
• Ayrım ürün kategorilerini izliyor. Global kesitte barajı geçen 18 yabancı ismin yedisi kuru mama, dördü kum veya bakım markası. Türk markaları gündelik rafı tutuyor: Kum ve Bakım’da ilk iki sıra VanCat (87,05) ve Proline’a (85,48), Ekipman ve Aksesuar’da ilk üç sıra Xenon Smart (82,02), Trendyol (76,56) ve Catrevi’ye (75,07) ait. Yerli görünürlüğün inceldiği yer premium ithal beslenme ürünleri.
• Dört kesit, dört lider. Royal Canin, Reflex’ten hacim olarak daha az anılmasına rağmen (%34,59’a karşı %43,06) Mama kesitini 91,15 puanla kazanıyor; Ekipman ve Aksesuar’da Xenon Smart, Kum ve Bakım’da %41,07 bahsedilme oranıyla VanCat lider. Genel, yerli ve Çok Kategorili kesitlerin lideri ise Reflex. On kesitin tamamında sıralamaya giren tek isim de Reflex.
• Modeller kimin adını verdiklerinden çok ne kadar çok isim verdiklerinde ayrışıyor. Grok yanıt başına 10,02 marka bahsedilmesi üretirken ChatGPT’de bu sayı 2,42; ayrıca içinde hiç marka bulunmayan tek bir Grok yanıtı yok. Beş modelden üçünde en çok anılan isim Reflex; Claude Royal Canin’i ilk sıraya koyuyor, Grok ise pazaryerleriyle yanıt veriyor: yanıtlarının %72,0’sinde Trendyol var ve bu oran herhangi bir markadan yüksek.
• Bir model web’i çok az kullandı. Yanıtların genelinde web temellendirme oranı %88,61, ancak bu ortalama büyük bir ayrımı gizliyor: Claude, Perplexity ve Grok yanıtlarının %100’ünü, ChatGPT %99,56’sını temellendirirken Gemini yalnızca %43,3’ünü temellendirdi. Çalışmadaki 128 temelsiz yanıtın 127’si Gemini’ye ait; bu da aynı model içinde arama ile hafıza arasında karşılaştırma yapmayı mümkün kılıyor (Bölüm 6).
• Kaynaklarda perakendeciler önde. Perakendeci siteleri atıfların %33,04’ünü oluşturuyor; “diğer” %19,39, editoryal kaynaklar %17,50, markalara ait siteler %15,49, forum/sosyal %7,02 ve pazaryerleri %6,91. Tek bir perakendeci olan Petlebi, ana alan adı üzerinden 280 yanıtta; topluluk alt alan adı üzerinden de 103 ek yanıtta kaynak olarak yer alıyor.

Neden önemli? Tüketiciler ürün keşfini arama motorları ve pazaryerlerinden yapay zekâ asistanlarına kaydırıyor. Bağımsız anketler, 2025 ortasında Türkiye’deki internet kullanıcılarının yaklaşık onda dördünün aylık ChatGPT kullanıcısı olduğunu gösterirken (GWI), TÜİK’in konuya ilişkin ilk ölçümü 2025’te 16–74 yaş grubunda beyan edilen üretken yapay zekâ kullanımını %19,2 olarak ölçtü. Tanımlar farklı, ancak ikisi de artık ölçek kazanmış bir kanala işaret ediyor. Evcil hayvan ürünleri tekrar satın alınan, müşterisinin araştırmaya ve ürüne alışılmadık ölçüde ilgili olduğu bir kategori. Bu baskı da dar bir soruya bakıyor: Birisi Türkçe olarak hangi mama, kum veya su pınarını alması gerektiğini sorduğunda karşısına kimin adı çıkıyor? Bu, o rafın ilk, yani temel ölçümü. Bir kez daha: Sayılar görünürlüğü ve bilgi bulunabilirliğini anlatıyor; hangi markanın en iyi olduğunu değil.

2. Yöntem

Tek cümlelik çıkarım: Beş büyük dil modeline, sistem istemi olmadan, 45 Türkçe soru beşer kez yöneltildi; 1.125 yanıt toplandı ve 1.124’ü analiz edildi. İsimler yanıtların kendisinden keşfedildi, insan incelemesinden geçirildi ve on kesitin her birinde ayrı hesaplanan üç bileşenli (%45/%30/%25) puanla sıralandı.

2.1 Kapsam ve modeller

Çalışmada beş büyük dil modeli aynı sorularla doğrudan API üzerinden sorgulandı. Modellerin tamamı yalnızca kullanıcı sorusunu aldı. Sistem istemi kullanılmadı, sıcaklık değeri elle ayarlanmadı (sağlayıcının varsayılanı kullanıldı) ve bölge veya dil ayarı tanımlanmadı. Sorular Türkçe olduğu için modeller Türkiye pazarını yalnızca dilden çıkarıyor.

Ölçek: 45 soru × 5 tekrar × 5 model = 1.125 yanıt. Tablodaki her soru-model-tekrar hücresi tam bir kez var; kopya veya hata yok. Bir yanıt, Gemini’nin yerli marka isteyen bir kedi kumu sorusuna verdiği yanıt, tamamlandı durumuyla dönmesine rağmen gövdesi boş olduğu için bütün paydalardan çıkarıldı. Bu nedenle Gemini’nin model bazındaki paydası 224, diğer dört modelinki 225. Sonuçta 1.124 yanıt analiz edildi; bunların 1.063’ü en az bir takip edilen isim içerdi, 61’inde hiçbir takip edilen isim yoktu. Tek veri toplama penceresi: 28 Ağustos 2026.

Paydalar hiçbir zaman soru × model × tekrar varsayımıyla değil, gerçek soru-model hücreleri üzerinden hesaplanır. Raporda yayımlanan her oran kendi kesitinin paydasına göre verilir.

2.2 Web araması yapılandırması

Hiçbir modele arama yapması veya yapmaması söylenmedi. Her biri varsayılan davranışına bırakıldı; canlı web içeriği getirip getirmediği varsayılmak yerine yanıt bazında kaydedildi. Çalışma genelinde 1.124 yanıtın 996’sı (%88,61) atıf veya arama sonucu taşıdı.

Bu ortalama modeller arasında eşit dağılmıyor. Claude Haiku, Perplexity Sonar ve Grok her yanıtı; ChatGPT 5.6 Luna Pro biri hariç bütün yanıtları web ile temellendirdi. Gemini 3.6 Flash ise 224 yanıtının 97’sini (%43,3) temellendirdi. Gemini’nin kalan 127 yanıtı modelin zaten bildiklerinden üretildi. Bu nedenle Gemini’nin görünürlük rakamları güncel web içeriğinden çok parametrik hafızayı yansıtıyor ve diğer dört modelinkiyle eşdeğer okunmamalı. Bölüm 6, arama yaptığında nelerin değiştiğini inceliyor.

İki sağlayıcı atıfları alışılmadık biçimlerde döndürdüğü için ayrıca ele alındı: Gemini bütün referansları yönlendirme URI’ları olarak verdiğinden atıf alan adları arama sonucu başlıklarından; Grok atıf başlıklarını yalnızca sayı olarak döndürdüğünden alan adları URL’den okundu.

2.3 Sorular ve on kesit

45 soru, insanların bir asistana gerçekten yazabileceği Türkçe ifadelerden oluşuyor: “en iyi kedi kumu hangisi”, “kedim kısırlaştı, hangi mama markasına geçeyim?” gibi. Bunlar anket maddeleri değil. Bu baskı için hiçbir soru yeniden yazılmadı. Her sorunun üç etiketi var:

• Kapsam: 22 soru açıkça Türk veya yerli marka istiyor; 23 soruda köken kısıtı yok.
• Soru türü: 15 keşif (“hangi markalar iyi”), 15 özellik (“az toz yapan, iyi topaklanan kum”), 15 kullanım senaryosu (“kedim kısırlaştı, hangi mamaya geçeyim”).
• Segment: Mama (17), Ekipman ve Aksesuar (16), Kum ve Bakım (9), Çok Kategorili (3).

Tek bir sıralama gösterdiğinden fazlasını gizleyeceği için isimler on ayrı kesitte sıralandı. Her kesitin tek bir paydası var ve puanlar kesit içinde ölçekleniyor:

Tasarım dengesi. Çalışmanın tamamında tasarım dengeli: 22 yerli soruya karşı 23 global soru ve her soru türünden 15’er tane var. Segmentlerin içinde ise bu denge yok; dolayısıyla hangi karşılaştırmaların yapılabileceği sınırlı:

Bu dengesizlik nedeniyle bir segmentte barajı geçen farklı isim sayısı başka bir segmentinkiyle karşılaştırılmamalı. Segment sıralamaları birbirine karşı değil, kendi içinde okunur.

2.4 İsimlerin keşfi, çözümlemesi ve sınıflandırılması

Önceden hazırlanmış bir marka listesi kullanılmadı. İsimler yanıtların kendisinden keşfedildi: 22.943 ham aday n-gram, durdurma listesi ve küçük harf kullanım testiyle en az üç yanıtta görülen 1.070 adaya indirildi; ardından parçaları ve ürün serisi varyantlarını birleştirmek için köklendirildi. 1.070 adayın tamamı elle incelendi: 245 tut, 820 çıkar, 5 birleştir kararı verildi. Ana markası da çalışmada bulunan alt markalar ana markaya birleştirildi. Nihai sözlük 225 isim içeriyor; 1.063 yanıtta toplam 5.713 marka bahsedilmesi üretiyor. Sözlükte sıfır eşleşmeyle kalan hiçbir isim yok.

Eşleştirme takma ad tabanlı ve sözcük sınırına bağlı. Bir bağlantının hedef URL’si marka sayısını şişirmesin diye URL’leri çıkarılmış metin üzerinde çalışıyor ve açık bir Türkçe dönüştürme tablosuyla büyük-küçük harf normalizasyonu yapılıyor. Kesme işaretiyle eklenen Türkçe ekler eşleştiriliyor; doğrudan bitişik yazılan ekler eşleştirilmiyor. Bu yaklaşım sayıyı az miktarda eksik ölçebilir, ancak fazla ölçmez.

Dört çözümleme kararı tabloları doğrudan değiştirdiği için açıkça belirtilmeye değer:

• Türkçe büyük-küçük harf normalizasyonu. Dokuz isim çifti noktalı ve noktasız harf varyantlarına bölünmüştü. Örneğin PETKIT, Türkçe kurallarda petkit biçimine dönüştüğü için Petkitten ayrılmış ve iki yanıt kümesi arasında hiç örtüşme kalmamıştı. Dokuz çiftin tamamı birleştirildi. Aynı işlem, Proline tutulurken 9 yanıtta geçtiği halde elenmiş olan Pro Lineı da geri kazandırdı.
• İki şirket arasında isim çakışması. Champion hem bir Türk markasını hem de Acana ve Orijen’in ana şirketi Kanadalı Champion Petfoods’u ifade ediyor. Sözcüğün geçtiği 74 yanıtın 14’ünde “Champion Petfoods” açıkça yazıyor; 3’ünde ise yalın sözcük Acana veya Orijen’le birlikte kullanılıyor. Eşleştirici düzeyinde iki ayrı isim oluşturuldu; böylece raporda ayrı ayrı görünüyor ve farklı raflarda sıralanıyorlar: Türk Champion yerli kesitte, Champion Petfoods yalnızca global kesitte barajı geçiyor.
• Henüz isim olmayan bir birleştirme hedefi. Hurley, daha önce başlı başına tutulmamış olan “West Paw”a birleştirilmişti. West Paw, West, Hurley ve Zogoflex takma adlarını devralan kanonik bir isim olarak sözlüğe alındı.
• Aynı yanıt kümelerinden tespit edilen bölünmüş isimler. Fakir ve PetPard tam olarak aynı 18 yanıtta görünüyordu; bu, tek markanın iki kez kaydedildiğine işaret ediyordu. Bu ikisi ve daha düşük hacimli üç çift birleştirildi.

Son kontrol olarak, forum ve editoryal kaynaklar çıkarıldıktan sonra 100 veya daha fazla yanıtta atıf alan her alan adı sözlükle karşılaştırıldı. Üst sıraları etkileyebilecek eksik bir isim bulunmadı.

Sınıflandırma. Her isim için köken, tür ve kapsam uyumu tutuluyor. Köken operatörü değil ticari markayı izliyor: Türkiye’de lisansla işletilen yabancı bir marka Yabancı olarak sınıflanıyor. Ticari marka sahibi doğrulanamadığında, genellikle kurumsal kayıt izi olmayan pazaryeri doğumlu markalarda, isim Bilinmiyor olarak işaretleniyor; bütün tablolarda tutuluyor ancak köken paylarından çıkarılıyor. 18 isim bu durumda ve hiçbiri genel kesitte barajı geçmiyor.

İsim türleri Marka, Alt marka, Lisanslı marka, Perakendeci, Marka+Perakendeci ve Pazaryeri. Kapsam uyumu ise ismin ana işinin evcil hayvan ürünleri olup olmadığını gösteriyor: 201 isim çekirdek kapsamda, 24 isim komşu kapsamda. Örneğin Xiaomi evcil hayvan su pınarı satıyor ama bir evcil hayvan şirketi değil.

2.5 Yapay Zekâ Görünürlük Puanı (0–100)

Görünürlükte üç şey önemli: bir markanın ne sıklıkta anıldığı, yanıtta ne kadar erken göründüğü ve kaç model tarafından bilindiği. Puan bu üçünü birleştiriyor.

Her bileşen kendi kesitinde barajı geçen en yüksek değere göre ölçeklenir. Dolayısıyla 100, “bu kesitte en iyi” demektir; “kusursuz” demek değildir. Bir isim, bahsedilme oranı o kesitte %5’e ulaştığında sıralamaya girer.

Hesaplama örneği — Reflex, genel kesit. Reflex 1.124 yanıtın 287’sinde anıldı; %25,53 bahsedilme oranı kesitteki en yüksek değer olduğu için Bahsedilme bileşeni 100,0. MRR değeri 0,4814; kesit maksimumu Royal Canin’in 0,8058’i olduğundan Konum bileşeni 59,74. Beş modelin tamamında göründüğü için Kapsam bileşeni 100,0. Bileşik puan 0,45(100,0) + 0,30(59,74) + 0,25(100,0) = 87,92.

Liderin 100’e ulaşmamasının nedeni tek bir ismin üç bileşenin tamamında lider olmaması. Bu, bileşen ölçeklemesinin beklenen davranışı; bir hata değil. Maksimumlar yalnızca barajı geçen isimlerden geldiği için baraj altındaki bir isim tek bir bileşende 100’ü aşabilir: 1.119 baraj altı satırın 61’inde bu oluyor. Bu değerler raporlanıyor, kırpılmıyor.

Puanlar kesitler arasında karşılaştırılamaz. Genel kesitte 80 ile Kum ve Bakım’da 80 aynı mutlak büyüklük değildir; çünkü her biri farklı bir lidere göre ölçeklenir. Kesitler arası karşılaştırmalarda ham katman, yani bahsedilme oranı, MRR ve kapsam kullanılmalıdır. Bu nedenle rapordaki her tabloda bu değerler taşınır.

2.6 Köken rakamları nasıl okunmalı?

45 sorunun 22’si yanıtı Türk markalarıyla sınırladığı için genel kesit yapısal olarak yerli isimlere eğilimlidir. Bu nedenle köken analizi yalnızca global kesitte yapılır ve her seferinde yerli kesitin rakamı yanında verilir. Bölüm 8 bunu tam olarak yapıyor; raporun hiçbir yerinde yalnızca genel kesite bakılarak Türk-yabancı karşılaştırması kurulmaz.

2.7 Tarafsızlık ve kendi kaynaklarımızın hariç tutulması

Bu, odak markası ve müşterisi olmayan, pazarın tamamını kapsayan tarafsız bir çalışmadır. Herm.io’nun burada sıralanan hiçbir isimle ticari ilişkisi yoktur ve Herm.io’nun kendi alan adlarına yapılan bütün atıflar analizden önce çıkarılmıştır. Modeller pazaryerlerini yanıt olarak verdiğinde bunlar sıralamada tutulur; çünkü yanıtlar gerçekten böyle okunuyor. Her sıralamanın ayrıca pazaryerlerini çıkaran yalnızca-marka varyantı vardır.

3. Genel Görünürlük Sıralamaları

Tek cümlelik çıkarım: Reflex genel ve yerli kesitlerde lider, ancak global kesit farklı bir pazarı ve farklı bir lideri gösteriyor; üç ana kesit aynı hikâyeyi anlatmıyor.

Hatırlatmak gerekirse bu sıralamalar görünürlüğü ölçüyor; ürün kalitesini, beslenmeyi, güvenliği veya değeri değil.

3.1 Genel sıralama: barajı geçen 28 isim

Barajı geçen 28 ismin ortalama puanı: 56,58. Köken dağılımı: 18 Türk, 10 yabancı.

Okuma. Reflex 87,92 puanla tablonun başında; 1.124 yanıtın 287’sinde, yani %25,53’ünde, beş modelin tamamı tarafından anılıyor. Hacimde de açık ara önde: %18,59 ile Trendyol, %17’nin üzerine çıkan tek diğer isim. Royal Canin çok daha düşük bir bahsedilme oranıyla (%15,66) ikinci, ancak kesitteki en yüksek konum puanına sahip. Anıldığında erken geliyor: MRR’si Reflex’in 0,4814’üne karşı 0,8058. Bunlar görünürlüğün iki farklı biçimi ve puan ikisini de bilerek ödüllendiriyor.

Barajı geçen 28 ismin 24’ü beş modelin tamamında görülüyor. Dört istisna: Mystic ve Hepsiburada dört modelde; BonaCibo ve Spectrum üç modelde.

İlk 15’te iki pazaryeri var. #4 Trendyol ve #14 Hepsiburada marka değil; modellerin insanları satın alma için yönlendirdiği yerler. Yanıtların gerçek biçimi bu olduğu için ana sıralamada tutuluyorlar; §3.3 pazaryerlerini çıkardığımız tabloyu gösteriyor. Bölüm 5 ise sıralamadaki konumlarının ne kadarının tek bir modelden kaynaklandığını açıklıyor.

Yabancı isimler kümeleniyor. Barajı geçen on yabancı ismin altısı kuru mama: Royal Canin, Farmina, Acana, Science Plan, Orijen ve Brit Care. Bunların içindeki alt markalar, Hill’s altındaki Science Plan ve Brit altındaki Brit Care, modeller tarafından ana markalarından daha sık anılıyor. #10 Ever Clean kum; KONG, Ferplast ve Trixie ise ekipman. Bu veride Reflex’in yabancı bir karşılığı yok: hiçbir yabancı marka yerli lider gibi kategoriler arasında yayılmıyor.

3.2 Aynı kesit, bahsedilme oranına göre

Aynı veri, ağırlıklı puan yerine yalnızca hacme göre sıralandığında tablo şöyle değişiyor:

Sıralamadaki değişim öğretici. Hepsiburada #14’ten #3’e, Trendyol #4’ten #2’ye çıkıyor; çünkü ikisi de sık ama geç anılıyor. MRR’leri 0,2074 ve 0,2796; Royal Canin’de bu değer 0,8058. BonaCibo aynı nedenle #17’den #8’e yükseliyor; yalnızca üç model tarafından anılması da puan sıralamasında onu aşağı çekiyor. Ters yönde Royal Canin #2’den #4’e düşüyor; Ever Clean, KONG ve Catrevi ise ilk ondan tamamen çıkıyor. Çünkü üçü de görece erken ama seyrek anılıyor.

İki sıralamadan biri diğerinden daha doğru değil. İlki bu marka ne kadar görünür ve belirgin biçimde anılıyor?, ikincisi ne sıklıkta anılıyor? sorusunu yanıtlıyor. Yapay Zekâ Görünürlük Puanı bu iki resmi bilerek birleştiriyor; raporun geri kalanında ikisini birden akılda tutmak gerekiyor.

3.3 Yalnızca marka görünümü (pazaryerleri çıkarıldı)

Barajı geçen 28 ismin ikisi marka değil, pazaryeri. Bunları çıkarınca marka-marka karşılaştırması şöyle görünüyor:

Trendyol ve Hepsiburada çıkarıldığında VanCat #4’e, Farmina #5’e yükseliyor; tepedeki sıralama ise değişmiyor: Reflex, Royal Canin ve Felicia ilk üçte kalıyor. Perakendeciler tabloda tutuluyor. Petlebi ve Pet Garden pazaryeri değil, perakendeci; modeller mağazayı marka yerine önerdiği kesitlerde barajı geçiyorlar. Keşfin önemli bir bölümünün perakendeci sitelerinde gerçekleştiği bir pazarda perakendecileri de çıkarmak, ölçtüğümüz rafın bir kısmını yok saymak olurdu.

3.4 Yerli sıralama: barajı geçen 25 isim (yalnızca Türk marka isteyen sorular)

Açıkça Türk veya yerli marka isteyen 22 soru tek başına ele alındığında raf yalnızca eğilmiyor, neredeyse tamamen boşalıp yeniden kuruluyor:

Yerli kesitte barajı geçen 25 ismin ortalama puanı: 54,10. Köken dağılımı: 24 Türk, 0 yabancı, 1 bilinmeyen.

Okuma. Reflex %34,43 bahsedilme oranıyla 96,17 puanla lider; bu, üç ana kesit içindeki en güçlü performansı. Felicia (76,08), VanCat (74,29), Mystic (70,01) ve Catrevi (69,09) onu izliyor. Tek bir yabancı isim bile barajı geçmiyor ve Türk isimler barajı geçenlerin bahsedilmelerinin %98,39’unu alıyor. Türk olmayan tek baraj geçen isim #25 Pisi Pisi; ticari marka sahibi doğrulanamadığı için yabancı yerine Bilinmiyor olarak sınıflanıyor.

Bu, göründüğünden daha katı bir sonuç. Türkiye’de uzun süredir faaliyet gösteren ithalatçıları veya yerel operasyonları nedeniyle bir tüketicinin yerli sanabileceği yabancı markalar bile süzgeçten geçmiyor. Köken filtresi açıkça söylendiğinde modeller ona uyuyor.

İki noktaya dikkat etmek gerekiyor. Hepsiburada #18’de ve 102 yanıtta görünmesine rağmen beş modelden yalnızca ikisi tarafından anılıyor. BonaCibo (#9), Anatolian (#15), Spectrum (#19), Micho (#20), Oligatto (#22), Enjoy (#23), Pet Garden (#24) ve Pisi Pisi (#25) ise üç modelde görülüyor. Tablonun altlarında Kapsam bileşeni belirgin biçimde etkili; buradaki küçük farkları fazla yorumlamamak gerekir. Rapordaki bütün düşük-kapsamlı girişler Bölüm 11’de tek yerde toplanıyor.

4. Segment Sıralamaları

Tek cümlelik çıkarım: Dört ürün segmenti dört farklı lider ve dört farklı köken dengesi çıkarıyor; evcil hayvan ürünleri tek bir raf değil, birkaç ayrı raf.

Segment kesitleri birbirinden bağımsız ölçeklenir. Bu nedenle Mama’daki bir puan Kum ve Bakım’daki puanla karşılaştırılamaz; karşılaştırma için bahsedilme oranlarına bakın.

4.1 Mama (17 soru, 425 yanıt)

30 isim barajı geçti. Köken dağılımı: 22 Türk, 8 yabancı. Ortalama puan 50,03.

En büyük segment aynı zamanda rekabetin en yoğun olduğu alan. Royal Canin, Reflex’ten daha az yanıtta anılmasına rağmen 91,15 puanla lider: %34,59’a karşı %43,06. Bunun nedeni 0,8092 MRR ile segmentte açık ara en yüksek konum değerine sahip olması. Model mama önerdiğinde Royal Canin çok sık ilk isim olarak geliyor; Reflex daha fazla yanıtta var ama daha aşağıda anılıyor.

İlk dokuz sıranın altısı yabancı: Royal Canin, Farmina, Acana, Science Plan, Orijen ve Brit Care. Aralarında güçlü duran Türk isimler Reflex (#2), Felicia (#3), BonaCibo (#8), Mystic (#10) ve Enjoy (#11); bunlar premium yerine ana akım, gündelik markalar. Bölüm 8’deki köken hikâyesinin asıl kaynağı bu segment.

4.2 Ekipman ve Aksesuar (16 soru, 400 yanıt)

20 isim barajı geçti. Köken dağılımı: 8 Türk, 10 yabancı, 2 bilinmeyen. Ortalama puan 56,29.

Xenon Smart %22,50 bahsedilme oranıyla 82,02 puanla lider; Trendyol (76,56) ve Catrevi (75,07) onu izliyor. Bu, çalışmadaki en dar alan: 400 yanıtta yalnızca 20 isim barajı geçiyor. Aynı zamanda modellerin marka yerine mağazayla yanıt vermeye en yatkın olduğu segment. Trendyol ikinci, Hepsiburada altıncı; Amazon ise #20’de barajı geçiyor.

Burada önemli bir ölçekleme etkisi var. KONG 26 yanıtta, yani yalnızca %6,50 bahsedilme oranıyla #5’te; segmentin ilk onundaki en düşük hacim bu. Onu yukarı taşıyan 0,9167 MRR, çalışmadaki en yüksek konum değerlerinden biri. Konum bileşenleri kesit maksimumuna göre ölçeklendiği için ölçüt KONG’un kendisi oluyor: bu segmentteki herkesin Konum puanı, yaklaşık her 15 yanıttan birinde anılan bir markanın ne kadar erken geldiğine göre hesaplanıyor. KONG gerçek ve tanınmış bir oyuncak markası; ancak buradaki sırası konuşmadaki payı kadar puan tasarımını da yansıtıyor.

Bu segmentte ticari marka sahibi doğrulanamayan ve Bilinmiyor olarak işaretlenen iki isim var: #9 Haustier ve #17 Petyco. Bölüm 8’de ikisi de ne Türk ne yabancı sayılıyor.

4.3 Kum ve Bakım (9 soru, 224 yanıt)

28 isim barajı geçti. Köken dağılımı: 17 Türk, 7 yabancı, 4 bilinmeyen. Ortalama puan 45,69.

Yerli ağırlığının en yüksek olduğu segment ve çalışmadaki en yüksek bahsedilme oranlarının görüldüğü yer. VanCat %41,07 bahsedilme oranıyla 87,05 puanla lider. Proline ise segment yanıtlarının %49,11’inde anılıyor; yani neredeyse yarısında. Ancak 0,4184’lük daha zayıf MRR nedeniyle puanda ikinci kalıyor. Sandy (#7) ve Oligatto (#9), ilk ona iki Türk kum markası daha ekliyor.

Yabancı varlığı burada genel değil, uzmanlaşmış: Ever Clean (#3) ve Sanicat (#5) topaklanan kumda, Furminator (#4) ise 0,8110 MRR ile bakım aletlerinde öne çıkıyor. Bunlar Türk üreticilerin doğrudan yerine geçmediği kategori uzmanları.

Bu aynı zamanda Çok Kategorili hariç en küçük paydalı segment ve soru dağılımı en dengesiz olanı: dokuz sorunun yalnızca biri kullanım senaryosu. Bu nedenle barajı geçen farklı isim sayısı diğer segmentlerle karşılaştırılmamalı.

4.4 Çok Kategorili (3 soru, 75 yanıt)

Bu bölümü yalnızca gösterge olarak okuyun

Çok Kategorili kesit yalnızca üç soru ve 75 yanıttan oluşuyor. Bu paydada bir ismin %5 eşiğini geçmesi için dört kez anılması yeterli; bu nedenle burada 51 isim “barajı geçiyor”. Bu sayı, yaklaşık altı kat daha fazla yanıt içeren Mama segmentinden bile yüksek. Bu pazarla ilgili bir bulgu değil, küçük paydanın sonucu. 51 ismin 32’si üçten az model tarafından anılıyor ve 27’si ondan az yanıtta görünüyor. İlk on yalnızca bütünlük için gösteriliyor; buradan yorum çıkarılmamalı ve bu kesit aşağıdaki segment karşılaştırmasına dahil edilmiyor.

4.5 Segment karşılaştırması

Üç segment, üç lider ve üç ayrı köken dengesi. Yabancı isimlerin Türklerden daha fazla olduğu tek segment Ekipman ve Aksesuar; buna rağmen lideri Türk. Mama mutlak sayıda en fazla Türk baraj geçen isme sahip, ancak ilk sırayı ve ilk dokuzun altısını ithal markalara bırakıyor. Yerli üreticilerin en net biçimde elinde tuttuğu alan Kum ve Bakım.

Çalışmanın herhangi bir yerinde birden fazla kesitte lider olan yalnızca bir isim var; on kesitin tamamında sıralamaya giren tek isim de Reflex.

5. Modeller Arasındaki Farklar

Tek cümlelik çıkarım: Modeller önde gelen isimlerin kim olduğu konusunda büyük ölçüde uzlaşıyor; kaç isim vermeleri ve pazaryerini geçerli bir yanıt sayıp saymamaları konusunda ise ciddi biçimde ayrışıyor.

5.1 Model bazında davranış özeti

En belirgin ayrım modellerin ne kadar çok şey söylediği. Grok yanıt başına 10,02 marka bahsedilmesi üretirken ChatGPT’de bu sayı 2,42; dört kat fark. Grok’un medyanı yanıt başına dokuz marka ve içinde hiç marka olmayan tek bir Grok yanıtı yok. ChatGPT ise kısa ve kararlı yanıtlar veriyor: toplam 544 bahsedilme, içinde marka olmayan 19 yanıt ve en dar medyan. Perplexity ve Gemini arada.

Yanıt uzunluğu ile kelime dağarcığının genişliği birbirinden ayrılıyor. Grok 169 farklı isimle aynı zamanda en geniş sözlüğe sahip. Gemini ise yalnızca 130 farklı isimden 1.279 bahsedilme üretiyor; görece kısa bir listeden uzun yanıtlar. Claude 107 farklı isimden toplam 714 bahsedilme ile kısa yanıtlar veriyor.

Web’i ne kadar derin okudukları da farklı ve temellendirme oranının düşündürdüğü yönde değil. Perplexity temelli yanıt başına 11,87 alan adı kullanırken ChatGPT’de bu sayı 2,81. İkisi de neredeyse her yanıtı temellendiriyor; ama yanıt vermeden önce web’in çok farklı miktarlarını okuyorlar.

5.2 Her modelin en çok andığı isimler

Reflex beş modelden üçünde en çok anılan isim: Gemini (%32,59), ChatGPT (%16,89) ve Perplexity (%25,33). Claude, %12,89 ile Royal Canin’i ilk sıraya koyuyor; bu oran pazar hakkında başka bir görüşten çok Claude’un genel olarak daha seyrek isim vermesini yansıtıyor. Grok aykırı ve §5.3 bunun nedenini açıklıyor.

Liderlerin altında modeller ana tablonun düşündürdüğünden daha fazla ayrışıyor. Claude yanıtlarının %8,00’inde Anatolian’ı, yine %8,00’inde Econature’ı anıyor; ikisi de genel kesitte barajı geçmiyor. Kendi ilk 12’sine bir perakendeciyi, Petlebi’yi, alan tek model Perplexity. Temizmama’yı yanıtlarının %12,50’sinde anan tek model ise Gemini.

5.3 Grok’un pazaryeri etkisi

Grok Türkiye’deki evcil hayvan ürünü sorularını mağaza adı vererek yanıtlıyor. Trendyol Grok yanıtlarının %72,0’sinde, Hepsiburada %69,33’ünde görünüyor; ikisi de herhangi bir markadan daha yüksek. Pazaryerleri Grok’un bütün marka bahsedilmelerinin %15,21’ini oluştururken Claude’da bu oran %1,26.

Bu tek davranış genel sıralamadaki iki girişi büyük ölçüde açıklıyor. Trendyol’un çalışma genelindeki 209 bahsedilmesinin 162’si Grok’tan (%77,5); Hepsiburada’nın 187 bahsedilmesinin 156’sı Grok’tan (%83,4) geliyor. İkisi de Grok olmasa yine barajı geçerdi, ancak #4 ve #14’te olmazdı.

Bu, düzeltilmesi gereken bir hata değil; yaygın kullanılan bir asistanın nasıl yanıt verdiğine ilişkin gerçek bir gözlem. Ancak raporda pazaryerinin göründüğü her yerde akılda tutulmalı. Her sıralamanın yalnızca-marka varyantının bulunmasının ana nedeni de bu.

6. Arama mı, Hafıza mı?

Tek cümlelik çıkarım: Gemini sorularının %43,3’ünü canlı web aramasıyla, geri kalanını hafızadan yanıtladı ve iki mod neredeyse tamamen farklı marka listeleri üretti; ancak Gemini’nin ne zaman arama yapmayı seçtiği soru türüyle iç içe geçtiği için farkı tek başına aramaya bağlayamayız.

Beş modelden dördü neredeyse her yanıtı web ile temellendirdiği için bütün modelleri kapsayan temelli-temelsiz karşılaştırması aslında Gemini ile geri kalan herkesin karşılaştırması olurdu. Çalışmadaki 128 temelsiz yanıtın 127’si Gemini’ye ait. Savunulabilir karşılaştırma yalnızca Gemini’nin kendi içinde yapılabilir; aşağıda da bunu yapıyoruz.

6.1 Gemini arama yaptığında ne değişiyor?

Fark çok keskin. Aramadan en fazla kazanan on iki ismin on biri Türk, biri kökeni doğrulanamamış. Xenon Smart, Catrevi, Tailpetz, Doggie, ATA HOME ve Bilicra Gemini’nin arama yaptığı yanıtların %9–14’ünde görülürken hafızadan verdiği yanıtlarda bir kez bile görünmüyor. Hafızadan yanıt vermekten en fazla kazanan on iki ismin ise tamamı yabancı ve sekizi kuru mama. Farmina %3,09’dan %31,50’ye, Royal Canin %2,06’dan %26,77’ye çıkıyor; Science Plan, Orijen ve Brit Care sıfırdan %17’nin üzerine yükseliyor.

6.2 Neden bunu neden-sonuç ilişkisi olarak okuyamayız?

Karıştırıcı etken. Gemini ne zaman arama yapacağına rastgele karar vermedi. Türk marka isteyen soruların %69,72’sini, köken kısıtı olmayanların ise yalnızca %18,26’sını web ile temellendirdi. Dolayısıyla “arama yapılan” yanıtlar zaten orantısız biçimde Türk marka isteyen sorulara, “hafıza” yanıtları ise global sorulara ait. Bölüm 8’in gösterdiği gibi global sorular temellendirmeden bağımsız olarak yabancı ağırlıklı. Yukarıdaki tablolardaki köken desenini bu veriyle soru dağılımından ayıramıyoruz ve burada nedensel bir iddiada bulunmuyoruz.

6.3 Dengesiz arama davranışının kendisi bir bulgu

Marka tablolarını bir kenara bıraktığımızda temellendirme deseni kendi başına anlamlı. Gemini en çok Ekipman ve Aksesuar’da (%63,75), en az Mama’da (%30,59) arama yaptı; en çok özellik sorularında (%56,00), en az kullanım senaryosu sorularında (%31,08) arama yaptı; ayrıca Türk marka istendiğinde, istenmediğine göre çok daha sık web’e gitti.

Bu rastgele gürültüden çok tutarlı bir desen. Gemini’nin hafızadan yanıtladığı sorular, genel amaçlı bir modelin cevabı zaten bildiğini düşünebileceği türden: global mama markaları ve açık uçlu durumsal tavsiye. Aradığı sorular ise hafızasının zayıf olabileceğini düşündüğü türden: yerli markalar ve toz, topaklanma gibi belirli ürün özellikleri. Bir modelin kendi bilgisine duyduğu güven, bir markanın canlı web’de bulunma şansı elde edip etmeyeceğini belirliyor; bu veride Türk markaları en çok modelin kendinden emin olmadığı sorularda görünür oluyor.

7. Soru Türlerine Göre Görünürlük

Tek cümlelik çıkarım: Açık uçlu keşif soruları çok sayıda isim çıkarıyor, özellik soruları kısa bir listede yoğunlaşıyor ve pazaryerleri tam da sorunun en spesifik olduğu yerde en güçlü hale geliyor.

Keşif — 44 isim barajı geçti. “Hangi kedi mamasını önerirsin?” sorusu, Çok Kategorili hariç çalışmadaki en geniş alanı oluşturuyor. Reflex %31,47 bahsedilme oranıyla 88,52 puanla lider; Royal Canin 85,28 ile ikinci. Barajı geçenlerde köken dağılımı neredeyse eşit: 20 Türk, 21 yabancı. Açık uçlu soru sorulduğunda modeller uzun bir listeye uzanıyor ve yurtdışına da yerli pazara olduğu kadar kolay gidiyor.

Özellik — 23 isim barajı geçti; en dar alan. “Az toz yapan ve iyi topaklanan kedi kumu hangi marka?” sorusu alanı yarı yarıya daraltıyor. Aynı zamanda çalışmanın en sıra dışı satırını yaratıyor: Trendyol 83,70 puanla özellik kesitinin lideri, Reflex’in önünde; Hepsiburada altıncı. Belirli bir ürün özelliği sorulduğunda modeller, o özelliğe sahip bir markadan daha sık ürünleri karşılaştırabilecek bir yerle yanıt veriyor. Burada 23 baraj geçen sıranın 15’i Türk isimlere ait.

Kullanım senaryosu — 28 isim barajı geçti. “Kedim kısırlaştı, hangi mamaya geçeyim?” üç soru türü içinde en kararlı yanıtları çıkarıyor. Royal Canin 94,64 puanla lider ve 0,8522 MRR’ye sahip; bu, herhangi bir kesitteki liderler arasındaki en yüksek değer. Soru belirli bir durumu tarif ettiğinde uzman bir mama ilk sırada ve güvenle anılıyor. KONG (#5; MRR 0,9133) çiğneme oyuncaklarında aynı deseni gösteriyor.

Üç tür boyunca desen tutarlı: soru ne kadar spesifikse geri gelen marka listesi o kadar kısalıyor ve lider isim yanıtta o kadar erken görünüyor. Bir marka için keşif soruları en geniş kapı, kullanım senaryosu soruları ise en dar kapı. Ancak kullanım senaryosu kapısından geçen marka yanıtın en üstüne çıkıyor.

8. Global Pazar: Türk ve Yabancı

Tek cümlelik çıkarım: Türk evcil hayvan markaları soru onları özellikle istediğinde çok görünür; köken belirtilmediğinde ise belirgin biçimde geriliyor. İki rafın liderleri, bileşimi ve ürün ağırlık merkezleri farklı.

Bu bölüm, §2.6’da açıklanan nedenle global kesit, yani köken kısıtı olmayan 23 soru üzerinden okunur; her seferinde yerli kesitin rakamı da yanında verilir.

8.1 Köken payı

İki kesit iki farklı pazarı anlatıyor. Türk marka istediğinizde tamamen Türk bir yanıt alıyorsunuz. Köken hakkında hiçbir şey söylemediğinizde ise hacim olarak geri gelenlerin yaklaşık üçte ikisi yabancı ve ilk yedi sıranın tamamı kesintisiz biçimde yabancı.

8.2 Global pazarda ilk 15 isim (tüm kökenler)

Royal Canin burada 100,0 puana ulaşıyor; çalışmanın herhangi bir yerinde kendi kesitindeki üç bileşenin tamamında aynı anda lider olan tek isim. Köken kısıtı olmayan yanıtların %27,48’inde, beş modelin tamamında ve 0,8298 MRR ile anılıyor. Çalışmanın genel lideri Reflex burada sekizinci.

8.3 Desen: yalnızca kökene değil, ürüne göre bölünen pazar

Yabancı payı raf boyunca eşit dağılmıyor. Global kesitte barajı geçen 18 yabancı ismin yedisi kuru mama (Royal Canin, Farmina, Acana, Science Plan, Orijen, Brit Care, Champion Petfoods), dördü kum veya bakım uzmanı (Ever Clean, Furminator, Sanicat, Lindocat); geri kalanı ekipman markaları (Xiaomi, KONG, Ferplast, Trixie, Catit, Petkit, Petlibro).

Barajı geçen 12 Türk isim başka yerde kümeleniyor. Altısı birden fazla kategoride görünen markalar: Reflex, Proline, VanCat ve mama, kum, aksesuar arasında dolaşan diğerleri. Yalnızca dördü mama markası. Bu veride yerli sektörün görünürlüğü gündelik kategoriler arasında genişliğe; yabancı görünürlük ise premium beslenme ve uzman bakımda derinliğe dayanıyor.

Bu ayrım, köken açığının nasıl okunacağı açısından önemli. Modeller köken söylenmediğinde Türk markalarını anmayı reddetmiyor; Reflex, Trendyol, Proline ve Xenon Smart global kesitte de barajı geçiyor. Sorun şu: bu dikeyde en yüksek hacimli konuşma, yani kedi veya köpeğe ne yedirileceği sorulduğunda modellerin ilk uzandığı isimler ithal. Aynı modellere kedi kumu veya su pınarı sorulduğunda ise yanıt yerli.

9. Keşif Ekosistemi: Yapay Zekâ Markaları Nereden Öğreniyor?

Tek cümlelik çıkarım: Bu, perakendecilerin öğrettiği bir pazar. En çok atıf alan kaynaklar markaların kendisi değil pet shoplar ve tek bir perakendeci grubu çalışmadaki yanıtların yaklaşık üçte birinde görünüyor.

Çalışma boyunca 585 farklı alan adına atıf yapıldı.

9.1 En çok atıf alan 12 alan adı

petlebi.com 280 yanıtta, yani çalışmanın tamamının %24,91’inde kaynak olarak yer alıyor. Topluluk alt alan adı sosyal.petlebi.com ise 103 ek yanıtta görülüyor. İlk 12 alan adının altısı evcil hayvan ürünleri perakendecisi, ikisi pazaryeri, biri genel forum (112 yanıtta Ekşi Sözlük) ve yalnızca biri, #8 catrevi.com, bir markanın kendi sitesi.

9.2 Kaynak türü dağılımı

9.3 Perakendeci bulgusu

Perakendeci siteleri 170 alan adı üzerinden atıfların %33,04’ünü alıyor; bu, markalara ait sitelerin %15,49’luk payının iki katından fazla. Pazaryerleri eklendiğinde ticaret kaynaklarının payı %39,95’e ulaşıyor. Editoryal kaynaklar yalnızca 55 alan adından %17,50 pay alıyor; Türkiye’deki tüketici tavsiyesi sitelerinden oluşan yoğun bir küme. Forum ve sosyal kaynakların payı %7,02; bunun büyük bölümünü Ekşi Sözlük ve Petlebi’nin topluluk alt alan adı oluşturuyor.

“Diğer” %19,39 ile çalışmadaki en parçalı tür: 262 alan adı var, hiçbiri tek başına önemli değil ve toplamda 170 alan adlı perakendeci kategorisinden daha az katkı sağlıyor.

Pratik okuma şu: Bu dikeyde modeller markaları büyük ölçüde onları satan mağazalardan öğreniyor, markaların kendisinden değil. İlk 50 alan adına yalnızca 11 markaya ait site girebiliyor ve bunların en yükseği catrevi.com sekizinci sırada. Bu yanıtlardaki marka görünürlüğü, perakendecilerin kategori sayfalarında ve karşılaştırma yazılarında ürünün nasıl tarif edildiğinden geçiyor; yani markanın büyük ölçüde kontrol etmediği metinlerden.

10. Örüntüler Ne Söylüyor?

Bunlar verinin yorumlarıdır, öneri değil. Her biri bir sonraki baskının yeniden sınayabileceği hipotezdir.

1. İki raf iki ayrı strateji gerektiriyor. Yerli sorularında çok görünür olup global sorularda kaybolan bir Türk markası yalnızca daha küçük konuşmayı kazanıyor. Zaten yerli marka aramayan herkes için asıl keşif hacmi global kesitte ve şu anda bu alan ithal mamanın elinde.

2. Yerli markayı taşıyan şey kategori genişliği. Global kesitte ayakta kalan Türk isimler, modellerin aynı anda birkaç kategoriyle ilişkilendirdiği markalar. Yerli fiyat pozisyonunda tek bir kategoride derinlik, bu veride başka konuşmalara taşınmıyor.

3. Ürünü perakendeci metni tarif ediyor. Markalara ait siteler atıfların %15,49’unu, perakendeciler %33,04’ünü oluşturuyorsa bir ürünün mağazanın kategori sayfasında nasıl anlatıldığı, yapay zekâ görünürlüğü açısından markanın kendi sitesindeki anlatımından daha önemli olabilir.

4. Spesifik sorular uzmanları ve pazaryerlerini ödüllendiriyor. Özellik soruları kısa bir listede yoğunlaşıyor ve bu listenin tepesinde pazaryerleri var. Gerçekten ayırt edici bir ürün özelliğine sahip marka için burada dar ama yanıtta çok erken açılan bir kapı var; belirgin bir özelliği olmayan marka ise yerini bir mağaza bağlantısına bırakabiliyor.

5. Modelin arama yapıp yapmaması kimi adlandırabileceğini belirliyor. Gemini içinde yalnızca arama yapılan yanıtlarda görünen markaların neredeyse tamamı yerli; yalnızca aramasız yanıtlarda öne çıkanların tamamı yabancı. Yerleşik uluslararası markalar zaten model hafızasında; daha küçük ve yerel markaların canlı web’de bulunması gerekiyor. Bu da sorgu anında bulunabilir ve açık biçimde tarif edilmiş olmayı daha değerli hale getiriyor.

11. Sınırlamalar ve Notlar

1. Tek veri toplama penceresi. Bütün veri 28 Ağustos 2026’da toplandı. Bu bir trend değil, anlık fotoğraf; yapay zekâ yanıtları alttaki web değiştikçe değişir.
2. Bir yanıt çıkarıldı. Toplanan 1.125 yanıtın birinde Gemini tamamlandı durumu döndürdü ancak gövde boştu; bu yanıt bütün paydalardan çıkarıldı. Gemini’nin paydası 224, diğer dört modelinki 225.
3. Gemini’nin %43,3 temellendirme oranı, 224 yanıtının 127’sinin arama yerine model hafızasını yansıttığı anlamına geliyor; bu da bütün veri kümesinin %11,3’ü. Rakamları diğer dört modelinkiyle eşdeğer değil ve Bölüm 6’daki karşılaştırma, hangi sorularda arama yapmayı seçtiğiyle karışıyor.
4. Çok Kategorili yalnızca gösterge niteliğinde. Üç soru ve 75 yanıt, tamamen küçük payda etkisi nedeniyle 51 ismin barajı geçmesine yol açıyor. Segment karşılaştırmasından çıkarıldı ve pazar bulgusu olarak okunmamalı.
5. Segment içindeki soru türleri dengesiz. Kum ve Bakım’da bir kullanım senaryosu sorusu; Çok Kategorili segmentte hiç özellik sorusu yok. Farklı isim sayıları segmentler arasında karşılaştırılmamalı.
6. On kesitteki barajı geçen satırların 42’si iki veya daha az model tarafından anılıyor ve bunların 32’si Çok Kategorili kesitte. Bunun dışındaki örnekler: yerli kesitte Hepsiburada (#18, iki model) ve Kum ve Bakım’da yine Hepsiburada (#22); Ekipman ve Aksesuar’da Amazon (#20) ve özellik kesitinde Amazon (#23); Mama’da Temizmama (#30); Kum ve Bakım’da TofuCat (#28); keşif kesitinde Mystic (#29) ve Spectrum (#43); kullanım senaryosu kesitinde Anatolian (#20) ve Trendyol (#22). Her biri kendi bölümünde işaretleniyor; desen tek yerde görülsün diye burada da birlikte listeleniyor.
7. Barajı geçen 27 satır ondan az yanıtta görünüyor ve tamamı Çok Kategorili kesitte; burada dört bahsedilme eşiği geçmeye yetiyor.
8. Ekipman ve Aksesuar’daki Konum bileşenleri KONG’a göre ölçekleniyor. KONG 26 yanıtta 0,9167 ile kesitin en yüksek MRR’sine sahip. Düşük hacimli bir ismin ölçeği sabitlemesi segmentte diğer herkesin Konum puanını sıkıştırıyor.
9. 18 ismin ticari marka sahibi doğrulanamıyor, buna rağmen Türkiye’deki operatörü belgelenmiş durumda. Bunlar çoğunlukla kurumsal kayıt izi bulunmayan pazaryeri doğumlu markalar. Tablolarda tutuluyor, Bilinmiyor olarak işaretleniyor ve köken paylarından çıkarılıyor. Hiçbiri genel kesitte barajı geçmediği için köken resmi çok az etkileniyor; dördü segment sıralamalarında yer alıyor.
10. Model ana markayı söylediğinde alt markalar yapısal olarak eksik sayılıyor. Science Plan ve Brit Care, modeller bu adları doğrudan kullandığı için kendi başına sıralanıyor; Hill’s ve Brit değil.
11. Pazaryerleri marka değildir. Trendyol, Hepsiburada ve Amazon ana tablolarda modeller onları yanıt olarak verdiği için sıralanıyor. Yalnızca-marka varyantları tam olarak bu üçünü çıkarıyor, bütün perakendecileri tutuyor.
12. Türkçe ek eşleştirmesi temkinli. Kesme işaretiyle eklenen ekler eşleştiriliyor; doğrudan bitişik olanlar eşleştirilmiyor. Bu, az miktarda eksik sayabilir ancak fazla saymaz.
13. Soru seti kedi ağırlıklı. 45 sorunun 29’u kedilerle, 9’u köpeklerle ilgili; 7’si nötr. Sözlükte 51 kediye özel isme karşı 15 köpeğe özel isim bulunmasının ve kediye özel markaların 945 bahsedilmeye karşı köpeğe özel markaların 193 bahsedilmede kalmasının nedenlerinden biri bu. Genel kesitte dört kediye özel marka barajı geçerken köpeğe özel hiçbir marka geçmiyor. Bu fark pazar kadar sorulan soruları da yansıtıyor ve farklı dengelenmiş bir soru setiyle yeniden sınanması gerekir.
14. ai_score yalnızca yapay zekâ görünürlüğünü ölçer. Kaliteyi, beslenmeyi, güvenliği, popülerliği veya satışları değil.
15. Ölçeklenmiş puanı kesitler veya baskılar arasında asla karşılaştırmayın. Bir kesitte 100 ile başka bir kesitte 100 farklı mutlak büyüklüklerdir ve lider değiştiğinde ölçek de değişir. Karşılaştırma için bahsedilme oranı, MRR ve kapsam kullanın.

Sık Sorulan Sorular

12. Ekler ve Veri

12.1 Tüm sorular (45) ve kategorileri

Dağılım: 15 keşif, 15 özellik, 15 kullanım senaryosu; 22 yerli ve 23 global; dört ürün segmentinde 17 / 16 / 9 / 3.

12.2 Takip edilen tüm isimler (225)

12.3 Veri erişimi

Çalışmada 225 isim takip edildi. Bunların 28’i genel kesitte, 25’i yerli kesitte, 30’u global kesitte ve 82’si on kesitten en az birinde %5 eşiğini geçti. İncelemeyi ve yeniden üretimi desteklemek için temel veri talep üzerine paylaşılabilir: temellendirme işaretleriyle yanıt düzeyinde isim bahsedilmeleri, barajı geçen on sıralamanın tamamı ve yalnızca-marka varyantları, filtrelenmemiş tüm isim metrikleri, model ve soru türü kırılımları, global pazar kırılımı, 585 alan adının tam kaynak listesi, karar günlüğüyle birlikte isim sözlüğü, yöntem ve veri sözlüğü.

Bütün rakamlar tek bir zaman noktasındaki çalışmayı, 28 Ağustos 2026’yı, yansıtır ve Bölüm 11’deki sınırlamalara tabidir. Bu ilk, yani temel ölçümdür; çalışma üç ayda bir tekrarlanacaktır.

Herm.io hakkında ve açıklama

Herm.io bir tüketici davranışı ve pazarlama verisi şirketidir. İşletmelerin doğru müşterilere ulaşmasına yardımcı olmak için insanların markaları nasıl keşfettiğini ve seçtiğini inceliyoruz. Bu rapor kamuya açık araştırmalarımızın bir parçasıdır ve üç ayda bir yürütülür.

Bu baskı tarafsızdır ve pazarın tamamını kapsar: odak marka, müşteri veya burada sıralanan herhangi bir isimle ticari ilişki yoktur. Herm.io’nun kendi alan adlarına yapılan bütün atıflar analizden önce çıkarılmıştır. İsimler yalnızca beş modelin nasıl yanıt verdiğine göre sıralanır ve §2.4’te belgelenen çözümleme kuralları dışında hiçbir nedenle sözlüğe isim eklenmez veya sözlükten isim çıkarılmaz.

Bu rapordaki hiçbir şey veteriner, beslenme veya satın alma tavsiyesi değildir. Yapay zekâ yanıtlarında görünür olmak, bir ürünün belirli bir hayvan için uygun olduğuna dair kanıt değildir.

Rapor yazarı: İlkem Erul
Veri: Herm.io Yapay Zekâ Görünürlük Veritabanı (LLM’lere doğrudan sorgu)
Baskı: 1 (temel ölçüm), Ağustos 2026
Toplandı: 28 Ağustos 2026

Yazan

İlkem Erul

Contributor

Dijital pazarlama, müşteri yönetimi ve B2C sadakat alanında dokuz yılı aşkın deneyime sahibim. Global markaların büyümesine yardımcı oldum ve şimdi Herm.io'nun kurucu ortağı olarak tüketiciler için daha akıllı, daha güvenli alışveriş deneyimleri üzerine çalışıyorum.

İlkem'den dahası →