Giderek daha fazla ebeveyn arama çubuğunu atlayıp ne alması gerektiğini doğrudan bir yapay zekâ asistanına soruyor. Biz de beş asistana Türkiye’deki anne ve bebek ürünlerini 1.098 kez sorduk. Hangi isimleri öne çıkardıklarını, nerelerde anlaşamadıklarını ve “en çok önerilen” ile “en güvenli”nin neden aynı şey olmadığını inceledik.
ChatGPT’ye “hangi bebek arabası markası iyi?” yazdığınızda saniyeler içinde kendinden emin bir yanıt alırsınız. Aynı soruyu Gemini, Claude, Grok veya Perplexity’ye yönelttiğinizde ise farklı bir listeyle karşılaşırsınız. Bebek arabasından body’ye, body’den biberona geçtiğinizde liste bir kez daha değişir. Anne ve bebek ürünleri, asistanların şaşırtıcı ölçüde az konuda uzlaştığı bir kategori; asıl hikâye de bu görüş ayrılığıdır.
İnsanların ürünleri bulma biçiminde sessiz bir değişim yaşanıyor. Keşif, bağlantılarla dolu bir sayfayı kaydırıp kararı kendiniz verdiğiniz arama motorundan; tek ve önceden sıralanmış bir yanıt sunan yapay zekâ asistanına kayıyor. Asistan üç marka söylediğinde bu üçü göz hizasındaki rafa yerleşiyor, geri kalan her şey depoda kalıyor.
Bu konu neden dikkate değer?
Önce demografiden başlamak gerekir; çünkü geri kalan her şeyi o çerçeveliyor. Ulusal istatistik kurumu TÜİK’e göre Türkiye’de 2025 yılında 895.374 canlı doğum gerçekleşti ve toplam doğurganlık hızı kadın başına 1,42 çocuk oldu. Dokuz yıl önce, 2016’da, 2,10 doğurganlık hızıyla 1.309.771 doğum vardı. Bu, yılda 400.000’den fazla doğumluk bir düşüş anlamına geliyor. TÜİK ayrıca doğurganlığın artık dokuz yıl üst üste 2,10’luk yenilenme düzeyinin altında kaldığını belirtiyor. 2025’te Türkiye’nin 81 ilinin 76’sı yenilenme düzeyinin altındaydı. Ebeveynlik de daha geç başlıyor: İlk doğumdaki ortalama anne yaşı 2019’daki 26,4’ten 27,5’e yükseldi.
Başka bir deyişle daha az bebek var ve kategori her biri için daha yoğun rekabet ediyor. Bu rekabet, birbirinden çok farklı iki yarısı olan bir sektörde yaşanıyor.
Giyim, Türkiye’nin üretim yaptığı alan. İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği İHKİB’in Ticaret Bakanlığı verilerine dayanan rakamlarına göre bebek giyimi ihracatı 2025’te yıllık %13,2 düşüşle 216,7 milyon ABD doları oldu. İHKİB, Türkiye’yi 2024’te 250 milyon ABD doları ve %2,6 küresel payla bebek giyimi ihracatında dünya onuncusu olarak gösteriyor. Üretimin büyük bölümü tek bir yerde yoğunlaşıyor: Bursa Ticaret ve Sanayi Odası BTSO, Ağustos 2024’te kentin ulusal bebek ve çocuk giyimi üretiminin yarısından fazlasını karşıladığını açıkladı. Sektör derneği BEKSİAD ise Vişne ticaret bölgesinde yaklaşık 4.000 üretici ve 100.000 çalışan bulunduğunu belirtiyor. Türkiye aynı zamanda güçlü bir organik tekstil merkezi: GOTS, 2024’te 1.730 Türk marka ve tesisi sertifikalandırdı; bu, dünyadaki üçüncü en yüksek sayıydı.
Dayanıklı ürünler ise Türkiye’nin ithalat yaptığı alan. Bebek arabaları bunu açıkça gösteriyor. Dünya Bankası üzerinden yayımlanan UN Comtrade verilerine göre Türkiye, 2024’te bebek arabası tarife kodu altında 30,8 milyon ABD doları ithalat ve 1,9 milyon ABD doları ihracat gerçekleştirdi; ithalat değerinin yaklaşık %97’sini Çin sağladı. Ticaret Bakanlığı’nın bir soruşturması, 2020’de 224.886 tamamlanmış bebek arabası ithal edildiğini ve bunların %98,5’inin Çin menşeli olduğunu kaydetti. Yerli üretim tabanı da var: Bakanlık altı Türk bebek arabası üreticisinin adını verdi; oto koltuğu üreticisi Vatan Çocuk Gereçleri ise Casual markasının %75 yerlilik oranına ulaştığını ve 15 ülkeye ihracat yaptığını belirtiyor. Yine de rafın ağırlığı ithal ürünlerde.
Bu aynı zamanda düzenlemeye tabi bir raf; dolayısıyla riskler çoğu perakende kategorisinden farklı. Türkiye’de trafik yönetmeliği, Haziran 2010’dan bu yana 150 cm’den kısa ve 36 kg’dan hafif her çocuk için çocuk bağlama sistemi kullanılmasını gerektiriyor. Türkiye, BM’nin R129 “i-Size” standardını da 9 Temmuz 2013’ten beri uyguluyor. Burada yanlış bir öneri yalnızca zevk meselesi değildir.
Bu sırada alışveriş hızla çevrimiçine taşınıyor. Ticaret Bakanlığı’nın ETBİS verilerine göre Türkiye’nin toplam e-ticaret hacmi 2025’te yıllık %52,2 artışla 4,567 trilyon TL’ye ulaştı. Uzman perakendeci ebebek tek başına 2025 için 27,7 milyar TL gelir ve 2026’nın ilk çeyreğinde 40,6 milyon web sitesi ziyareti bildirdi.
Yapay zekâ da bu yolculuğa giriyor. Türkiye’de alışveriş yapanların ne kadarının satın alma araştırmasında yapay zekâ asistanı kullandığını ölçen yayımlanmış bir yerel araştırma bulamadık; bu gerçek bir veri boşluğu. Küresel ölçekte ise Capgemini’nin 2024 sonlarında on iki ülkede 12.000 tüketiciyle yürüttüğü What Matters to Today’s Consumer 2025 araştırması, katılımcıların %58’inin ürün önerileri için arama motorlarının yerine üretken yapay zekâ kullanmaya başladığını ortaya koydu. Türkiye araştırmaya dahil değildi; bu nedenle bulguyu yerel bir oran değil, yön gösteren küresel bir işaret olarak okumak gerekir.
Bütün bunlar tek bir soruyu acil hâle getiriyor: Daralan, güvenlik düzenlemelerine tabi ve giderek daha fazla çevrimiçi alışveriş yapılan bir kategoride, bir ebeveyn sorduğunda yapay zekâ gerçekte kimi anıyor? 26 Temmuz 2026’da aynı 44 Türkçe soruyu beş önde gelen asistana — Claude, ChatGPT, Gemini, Grok ve Perplexity — beşer kez yönelttik: 1.098 kullanılabilir yanıt.
Tek bir marka sürekli karşımıza çıktı
En belirgin örüntü, tek bir baskın isimdi. Chicco, 1.098 yanıtın %30,7’sinde yer aldı; bu oran bir sonraki marka, perakendeci veya pazaryerinin yaklaşık 1,6 katıydı. Marka beş asistanın dördünde en çok bahsedilen isim, beşincisinde ise dördüncüydü. Ham bahsedilme hacminde başka hiçbir marka yaklaşamadı.
Ancak hacim puanın tamamı değildir. Yapay Zekâ Görünürlük Puanı’mız, bir markanın ne kadar erken anıldığını ve kaç asistanın onu bildiğini de hesaba katar. Chicco’nun konum performansı orta düzeydedir; marka çoğu zaman listenin ortalarında görünür. Philips Avent, yanıtların yarısından azında anılmasına rağmen çalışmadaki tüm isimlerden daha erken konumlanır ve bu nedenle ikinci sıraya yükselir. Türk bebek giyimi uzmanı The Nest Kids ise üçüncüdür.
Bundan sonrası alışılmadık ölçüde dengelidir. Takip ettiğimiz 233 marka, perakendeci veya pazaryerinden 30’u, sıralamaya girecek kadar sık anıldı ve birbirinden kopmak yerine kümelendi. Bu, açık bir ilk üçe sahip bir pazar değildir.
Güncel sıralama: yapay zekâ görünürlüğünde öne çıkan marka, perakendeci ve pazaryerleri
Aşağıda %5 bahsedilme barajını geçen marka, perakendeci ve pazaryerleri Yapay Zekâ Görünürlük Puanı’na göre sıralanıyor. Bu bir görünürlük sıralamasıdır; kalite veya güvenlik sıralaması değildir. Trendyol ve Hepsiburada gibi pazaryerleri ile perakendeci ebebek bilinçli olarak listede tutulmuştur; çünkü alışveriş yapanların yapay zekâ yanıtlarında karşılaştığı gerçek raf budur.
Takip edilen 226 marka ve perakendecinin tamamı, dokuz pazar kesiti, kaynak analizi ve ayrıntılı metodoloji için aşağıdaki güncel raporu inceleyebilirsiniz.
Pazarın tamamını kimse kazanmıyor
Bizi en çok şaşırtan bulgu şuydu: “Anne ve bebek” tek bir pazar değil, bir perakende reyonudur ve asistanlar burayı üç ayrı problem gibi ele alıyor.
Bebek giyimi sorulduğunda lider The Nest Kids; TinyLamb ve Little Gusto hemen arkasında. Üçü de Türk uzman markaları ve bu segmentte sıralamaya giren 29 ismin 21’i yerli. Seyahat ekipmanları — bebek arabaları, oto koltukları ve kangurular — sorulduğunda Chicco, 30 ismin 17’sinin yabancı olduğu bir alanın lideri. Beslenme ürünlerinde ise biberon ve süt sağma makineleriyle Philips Avent öne çıkıyor.
Bu üç segmentin herhangi birinde toplam 69 marka, perakendeci veya pazaryeri sıralamaya giriyor. Bunların 61’i yalnızca bir segmentte yer alıyor. Ne The Nest Kids ne de Philips Avent kendi segmenti dışında başka bir segmentte barajı geçiyor. Bu kategoride bir markanın genel konumu, ilk bakışta düşündürdüğünden çok daha az şey anlatır.
Asistanlar anlaşamıyor; biri ise tamamen farklı bir pazar oluşturuyor
Beş yapay zekâ sisteminin birbirine yaklaşmasını bekleyebilirsiniz. Lider isim konusunda büyük ölçüde yaklaştılar; geri kalan hemen her konuda ise ayrıştılar.
Yanıt başına söyledikleri marka sayısındaki fark geniş: Grok yanıt başına yaklaşık dokuz buçuk marka, GPT-4o-mini ise dört marka anıyor. Marka kökeninde de ayrışıyorlar: Claude ve ChatGPT’nin mini modeli ilk onlarında çoğunlukla yabancı isimlere yer verirken Grok’un ilk onu çoğunlukla Türk isimlerinden oluşuyor.
En keskin ayrım, ne tür bir şeyin önerildiğinde ortaya çıkıyor. Grok’un en çok andığı üç isim marka değil: Trendyol (yanıtlarının %85’i), Hepsiburada (%75) ve uzman bebek perakendecisi ebebek (%43). Çalışmanın genel lider markası Chicco, Grok’ta yalnızca dördüncü sırada. Trendyol ve Hepsiburada diğer asistanların hiçbirinin ilk onunda yer almıyor. Beş asistandan dördü anne ve bebek ürünü sorusunu markalarla yanıtlıyor; biri ise önemli ölçüde bu markaları satan alışveriş noktalarını söylüyor. Bir ebeveynin hangi asistanı açtığı, yalnızca göreceği markaları değil, alacağı yanıtın türünü de değiştiriyor.
Yerli mi yabancı mı? Nasıl sorduğunuza bağlı
44 sorunun 21’i açıkça yerli — Türk — markaları istedi; 23’ünde ise köken kısıtı yoktu. İki soru grubu farklı raflar oluşturdu.
Köken kısıtı olmayan sorularda bahsedilmelerin %54,5’i yabancı, %45,5’i yerli markalara gitti ve sıralamaya giren 37 ismin 21’i yabancıydı. Soruya yerli filtresi eklendiğinde tablo tersine döndü: 19 ismin 15’i yerliydi ve lider Kraft oldu. Asistanlar kısıtı açıkça anlıyor.
Bu ayrım, sektörün kendi yapısını neredeyse birebir izliyor. Ürün güvenlik düzenlemelerine tabi ve sermaye yoğun olduğunda — oto koltuğu, bebek arabası, biberon — asistanlar uluslararası isimlere yöneliyor. Konu giyim olduğunda ise Türk markalarını öne çıkarıyorlar. Yapay zekânın tarif ettiği bu reyonda Türkiye’nin gücü tekstildir.
En önemli bulgu bir sıralama değil
Okurların bu çalışmadan en çok şunu hatırlamasını isteriz: Bir markanın yapay zekâ tarafından önerilmesi, ürünün iyi olduğu anlamına gelmez; güvenli olduğu anlamına ise kesinlikle gelmez. Bir asistanın bir markayı sık anması çoğunlukla tek bir şeyi gösterir: O marka hakkında erişilebilir çok fazla bilgi vardır. Bu, ürünün daha iyi üretildiğini, daha iyi fiyat sunduğunu veya herhangi bir standarda uygun olduğunu göstermez.
Bu ayrım özellikle burada önemlidir; çünkü bu reyonda oto koltukları ve beslenme ekipmanları vardır. Güvenliği belirleyen şey, bir sohbet robotunun bir ismi ne kadar sık andığı değil; sertifikalar ve düzenlemelerdir — R129 onay işareti ve piyasa gözetimi sistemi gibi. Yapay zekâ görünürlüğü, bir markanın ne kadar kolay bulunduğunu ölçer; ne kadar iyi veya güvenli olduğunu değil.
Raporun tamamını okuyun
Bu yazı çalışmanın özetidir. Raporun tamamında dokuz kesitin tüm sıralamaları — genel, yalnızca yerli, köken kısıtı olmayan global kesit, üç ürün segmenti ve üç soru türü — her yapay zekâ asistanına ait ayrıntılı sonuçlar, sistemlerin bebek markaları hakkında gerçekte hangi kaynakları okuduğunu gösteren kaynak analizi, Türkçe bir sorunun gerçekten belirsiz olduğu durumda ne yaşandığını inceleyen bir bölüm ve ayrıntılı metodoloji yer alıyor. Bu, üç ayda bir tekrarlayacağımız çalışmanın ilk baskısıdır; güncel ve önceki baskıları sayfanın sağ tarafında bulabilirsiniz.
Herm.io, tüketici davranışı ve pazarlama verileri alanında çalışan bir şirkettir. Markaların doğru müşterilere ulaşmasına yardımcı olmak amacıyla insanların markaları nasıl keşfettiğini ve seçtiğini inceleriz. Bu rapor, kamuya açık araştırmalarımızın bir parçası ve üç ayda bir tekrarlanan bir çalışmadır.
Açıklama ve Tarafsızlık:
Bu raporda yer alan sıralama ve metrikler tamamen tarafsız, rapor içinde açıklanan metodolojimize dayanmaktadır; hiçbir marka raporda yer almak, sıralamasını yükseltmek veya içerikte tanımlanmak için bir ödeme yapamaz ya da sponsorluk sağlayamaz. Bir markanın rapordaki puanı bir kalite onayı veya değerlendirme değil, yalnızca yapay zekâ modellerindeki güncel görünürlük ölçüsüdür. Herm.io tarafından sunulan hiçbir hizmet veya ürün, bu raporun sonuçlarını doğrudan değiştirmek ya da sıralamayı garantilemek amacıyla satılmaz. Verideki konumunu anlamak isteyen markalar, tarafsız bir değerlendirme için bir görüşme planlayabilir; bu görüşme danışma amaçlı ve ücretsizdir.
Yazan
İlkem Erul
Yazar
Dijital pazarlama, müşteri yönetimi ve B2C sadakat alanında dokuz yılı aşkın deneyime sahibim. Global markaların büyümesine yardımcı oldum ve şimdi Herm.io'nun kurucu ortağı olarak tüketiciler için daha akıllı, daha güvenli alışveriş deneyimleri üzerine çalışıyorum.
İlkem'den dahası