Dit is een terugkerend, neutraal onderzoek naar een vraag die nog niemand had gemeten: welke merken noemt een AI-assistent wanneer iemand in Nederland vraagt welke fiets of elektrische fiets (e-bike) diegene moet kopen?
We stellen vijf taalmodellen (large language models, LLM) dezelfde Nederlandstalige vragen die mensen werkelijk intypen, herhalen elke vraag vijf keer en leggen vast hoe vaak, hoe vroeg en bij hoeveel assistenten elke entiteit voorkomt. Het resultaat is een AI-zichtbaarheidsscore — een maat voor vindbaarheid, niet voor kwaliteit. Een merk staat hier hoog omdat deze systemen er informatie over hebben en het gemakkelijk naar voren brengen. Meer betekent het niet.
Waarom deze reeks bestaat
Drie feiten bestaan naast elkaar, en de ruimte ertussen is de reden voor dit onderzoek.
1. Dit is een grote, goed gedocumenteerde markt — op totaalniveau. BOVAG en Koninklijke RAI Vereniging publiceren de enige Nederlandse reeks over de consumentenmarkt waarbij de uitvoerder van het onderzoek wordt genoemd: 795.968 nieuw verkochte fietsen in 2025, met een waarde van 1,53 miljard euro, op basis van onderzoek door NielsenIQ (BOVAG, Fietsverkoop loopt terug in 2025, 9 februari 2026). Een jaar eerder waren dat in hetzelfde gezamenlijke onderzoek, toen uitgevoerd door GfK, 858.126 fietsen en 1,55 miljard euro. De gemiddelde verkoopprijs bedroeg € 1.925 voor een fiets en € 2.872 voor een e-bike. Het totale fietsbezit wordt geschat op ongeveer 24,4 miljoen fietsen (BOVAG/RAI, Kerncijfers Tweewielers 2025, 24 april 2025) — een schatting van de sector, geen telling op basis van registraties, en op de toegankelijke pagina staat niet beschreven hoe deze voorraad is geschat.
Fietsen is hier infrastructuur en geen hobby. Op basis van de gecorrigeerde ODiN-cijfers van CBS over 2024 — opnieuw gepubliceerd op 31 maart 2026 na een methodebreuk, met 69.185 bruikbare respondenten — is de fiets goed voor 27,7% van alle verplaatsingen en 9,2% van de reizigerskilometers. Beide percentages zijn berekend uit de door CBS gepubliceerde aantallen en worden niet als percentage door CBS zelf gepubliceerd. Het aandeel van e-bikes in de fietskilometers is gestegen van 24% in 2019 naar 40% in 2024 (KiM, Addendum Mobiliteitsbeeld 2025, maart 2026), een reeks op basis van een trendmodel die niet mechanisch met de ruwe ODiN-totalen moet worden gecombineerd.
Twee geloofwaardige cijfers voor het aandeel van e-bikes in de verkoop verschillen van elkaar, en dat komt door de definitie. BOVAG/RAI komt voor 2025 uit op 49% van de verkochte aantallen en 73% van de omzet, maar de publicatie bevat geen technische definitie en behandelt fatbikes als een afzonderlijke verkoopcategorie. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat komt in Invloed van de elektrische fiets op het fietslandschap (8 september 2025) uit op 61% van de in 2024 verkochte fietsen als elektrisch, waarbij fatbikes die aan de regels voldoen als e-bike worden meegeteld en speedpedelecs expliciet worden uitgesloten, omdat die juridisch bromfietsen zijn. Beide cijfers worden hier met hun eigen afbakening gerapporteerd en nooit samengevoegd.
Voor handel zijn de enige cijfers die tot een exacte code te herleiden zijn die voor niet-gemotoriseerde fietsen: de export onder HS 8712 bedroeg in 2024 741,19 miljoen Amerikaanse dollar (869.048 fietsen), tegenover 690,17 miljoen Amerikaanse dollar in 2023, en de import 730,00 miljoen Amerikaanse dollar tegenover 778,06 miljoen Amerikaanse dollar (World Bank WITS / UN Comtrade, geraadpleegd op 7 september 2026). Deze categorie sluit e-bikes uit, die onder HS 8711 vallen, en sluit onderdelen onder HS 8714 uit — een belangrijke beperking in een markt waarin de helft van de verkochte fietsen elektrisch is. RVO beschrijft Nederland in Quickscan Circulair fiets (18 november 2024) als de op vier na grootste fietsexporteur ter wereld, maar die positie heeft betrekking op 2022 en is gebaseerd op dezelfde categorie van niet-gemotoriseerde fietsen. Het is dus geen uitspraak waarin e-bikes zijn meegenomen.
Twee zaken konden niet worden vastgesteld en worden daarom niet geschat: de totale werkgelegenheid in fietsproductie, groothandel, retail en reparatie — RVO merkt in eigen onderzoek op dat de relevante SBI-codes ook ongeldige voertuigen en bromfietsen bevatten en rapporteert werkgelegenheid in grootteklassen — en de productie in 2025 volgens een exact afgebakende PRODCOM-categorie. Er is bovendien geen geregistreerde geografische aanduiding en geen formeel aangewezen cluster voor fietsproductie in Nederland.
2. De merklaag ontbreekt — en de vorm van dat gat is ongebruikelijk. In Turkije, de markt die dit onderzoek hiervoor behandelde, waren gegevens over marktaandelen van merken simpelweg niet openbaar beschikbaar. In Nederland bestaan openbare merkgegevens wel. Ze meten alleen geen verkoop.
Multiscope publiceert een echte ranglijst van merkaandelen met een beschreven methode — 5.063 representatief geselecteerde Nederlandse volwassenen, Gazelle 19%, Stella 13%, Sparta 11% voor 2022 (Gazelle koploper Nederlandse e-bike markt, 21 maart 2023). Maar deze cijfers meten het bestaande bezit van elektrische stadsfietsen, niet het aantal fietsen dat in een jaar wordt verkocht. Dat zijn verschillende markten, en in een categorie met 24,4 miljoen fietsen in bezit en 795.968 verkochte fietsen per jaar is dat verschil aanzienlijk.
Commerciële gegevens over verkoopaandelen bestaan duidelijk, maar zijn niet openbaar te controleren. NIQ/GfK vermeldt bij de E-Bike Monitor 2025 expliciet ‘Brand shares’ en stelt dat het Nederlandse consumentenonderzoek onder 2.000 respondenten als enige kan worden gekoppeld aan werkelijke retailverkopen van GfK — maar de openbare pagina vermeldt niet welke noemer voor die merkaandelen wordt gebruikt. Onafhankelijke bevestiging dat er een sell-outpanel bestaat, komt uit de eigen slides van Gazelle tijdens GfK’s Insight Summit op 27 juni 2024, waarin ‘YTD 24% marktaandeel in GfK vakhandel-panel’ staat. Eén aandeel van één merk, afkomstig uit een dealerpanel, op een conferentieslide. De volledige ranglijst, de noemer en de afbakening van het panel zijn niet openbaar.
Er is precies één openbare verkoopranglijst op merkniveau in deze markt, en die bestrijkt een juridisch afzonderlijke niche: de speedpedelectabel van BOVAG/RAI in Mobiliteit in Cijfers Tweewielers 2025–2026, gebaseerd op RDC-registraties — Stromer 1.808 stuks in 2024, Riese & Müller 390, Gazelle 374 en Klever 290, uit een totaal van 3.188. Speedpedelecs zijn bromfietsen, worden geregistreerd en hebben een kenteken. Precies daarom bestaan er voor deze categorie aantallen per merk en voor fietsen niet.
Al het andere dat openbaar beschikbaar is, meet iets anders dan verkoop. De eigen bekendheidscijfers van Multiscope (Stella 27% spontane bekendheid, Gazelle 22%; geholpen bekendheid Gazelle 87%, Batavus 84%) meten merkherinnering. De RODI Fiets 2025 van BOVAG rangschikt fabrikanten op basis van de beoordeling door 444 fietsenretailers, verdeeld over 1.622 merkbeoordelingen — Riese & Müller 8,5, Gazelle 8,2, Trek 8,1 — en meet daarmee de relatie met leveranciers, niet de vraag van consumenten. De E-biketest 2026 van ANWB rangschikt twaalf afzonderlijke modellen op basis van laboratorium- en praktijktests. Consumentenbond test modellen onafhankelijk. De Fiets Awards van RAI zijn jurybeoordelingen. Het zijn allemaal legitieme metingen; geen ervan is een marktaandeel.
Ook CBS kan het gat niet vullen. De CPI heeft een categorie voor fietsen, 07.1.3 Fietsen, waarin inmiddels e-bikes en pedelecs zijn opgenomen — maar ook elektrische scooters. Het is een prijsmandje, geen verkoopstatistiek. De openbare tabel van het Budgetonderzoek Huishoudens gaat niet verder dan 070000 Vervoer (€ 3.955 per huishouden in 2020, de volledige afdeling Vervoer). De omzetindex voor de detailhandel gaat niet verder dan 476 Winkels in recreatieartikelen; CBS heeft wel een code voor winkels in fietsen en bromfietsen, 47641, maar stopte in januari 2009 met het afzonderlijk publiceren van de omzetreeks. De productie-index van de industrie gaat niet verder dan afdeling 30, overige transportmiddelen. Voor e-commerce gebruikt CBS de categorie ‘Voertuigen of onderdelen’ — fietsen, bromfietsen, auto’s en onderdelen samen — en Thuiswinkel gebruikt Sport & Recreatie, in de gepubliceerde methode gedefinieerd als sportartikelen, fietsen en accessoires, en kampeerartikelen.
Een Nederlands fietsmerk kan dus de nationale verkoop, het aandeel e-bikes, de gemiddelde prijs, het fietsbezit, het aandeel van de fiets in verplaatsingen en zelfs de beoordeling van het eigen accountmanagement door dealers opzoeken. Het kan het eigen marktaandeel niet opzoeken. Tot nu toe kon het ook de eigen positie bij AI-assistenten niet opzoeken.
3. Nederlanders gebruiken AI-assistenten veel, en concentreren zich sterker op één daarvan dan wereldwijd het geval is. Volgens Eurostat gebruikte 44,7% van de Nederlandse bevolking van 16–74 jaar in de afgelopen drie maanden generatieve AI, tegenover een EU-gemiddelde van 32,7% (onderzoek uit 2025, gepubliceerd op 16 december 2025) — een van de hogere percentages in de Unie. De eigen nationale statistiek van CBS komt uit op 39% van de volwassenen van 18 jaar en ouder die in de voorgaande drie maanden AI gebruikten (AI in de samenleving, 25 februari 2026), en GWI komt via DataReportal uit op 31,6% van de Nederlandse internetgebruikers van 16 jaar en ouder die ChatGPT in de afgelopen maand gebruikten, tegenover 26,5% wereldwijd (golf Q2 2025; er bestaat een golf Q4 2025 met een wereldwijd percentage van 31,2%, maar de Nederlandse regel daarvan is niet openbaar beschikbaar). Deze bronnen meten verschillende producten, leeftijdsgroepen en terugkijkperioden. Het zijn geen concurrerende schattingen en ze mogen niet worden gemiddeld.
Specifiek voor winkelen zei 25% van 2.000 Nederlandse consumenten van 16 jaar en ouder dat zij in het afgelopen jaar ChatGPT of een andere AI-assistent hadden gebruikt tijdens het winkelen (Censuswide voor Adyen, veldwerk van 10 februari tot en met 12 maart 2025, gepubliceerd op 15 mei 2025).
Kenmerkend voor Nederland is de verdeling tussen de assistenten. In de gegevens van Statcounter over augustus 2026 voor verwijzingen vanuit AI-chatbots is ChatGPT goed voor 81,67% van de Nederlandse webverwijzingen vanuit AI, tegenover 79,40% wereldwijd, terwijl Gemini in Nederland 8,73% voor zijn rekening neemt, tegenover 10,90% wereldwijd. Het Nederlandse aandeel van Gemini lag in elke maand die van april tot en met augustus 2026 kon worden gecontroleerd onder het wereldwijde percentage. Dit is het omgekeerde beeld van de Turkse markt en wijst naar een andere assistent.
Dat is relevant vanwege wat die assistent in onze gegevens doet. GPT-5.6 heeft van de vijf onderzochte modellen de kleinste merkwoordenschat: 62 verschillende fietsgerelateerde entiteiten uit de categorie Kern in zijn 223 antwoorden, tegenover 113 bij Perplexity en 127 bij Grok, en 3,25 entiteiten uit de categorie Kern per antwoord tegenover 9,10 bij Grok. Het is ook het enige model dat Giant op de tweede plaats zet, met 75 van zijn 223 antwoorden. De assistent die in Nederland relatief zwaarder weegt, noemt de minste merken.
Over de bovenstaande cijfers van Statcounter
Het gat. Een markt met 24,4 miljoen fietsen waarin een kwart van alle verplaatsingen per fiets wordt gemaakt, met nationale verkopen die tot op de fiets worden gemeten en merkaandelen die alleen voor een bromfietscategorie beschikbaar zijn. Een bevolking die binnen de EU tot de intensievere gebruikers van AI-assistenten behoort en zich concentreert op de assistent met de kleinste merkwoordenschat. En geen openbare meting van welke fietsmerken die assistenten daadwerkelijk aanbevelen. Dat is wat deze reeks publiceert.
Wat de eerste editie liet zien
De nulmeting van september 2026 leverde vijf bevindingen op die het waard zijn om volledig te lezen.
| Bevinding | Het cijfer |
|---|---|
| Gazelle voert de algemene ranglijst met ruime voorsprong aan, wordt door alle vijf assistenten genoemd en staat in zeven van de negen uitsneden bovenaan. | 94,31 · genoemd in 52,89% van de 1.123 antwoorden |
| De meest genoemde entiteit in het onderzoek is geen fietsmerk. Bosch, een motorfabrikant, wordt vaker genoemd dan welk fietsmerk ook en is bewust uitgesloten van iedere ranglijst. | 626 van de 1.123 antwoorden · 55,74% |
| Zes van de negentien gerangschikte entiteiten verkeerden in een faillissementssituatie of hadden die doorgemaakt toen de vragen werden gesteld. Accell Nederland B.V. werd 23 dagen vóór de gegevensverzameling failliet verklaard. | 6 van de 19 · Batavus 3e, Koga 9e, Sparta 10e |
| Laat de herkomstvoorwaarde weg en de Nederlandse voorsprong verdwijnt vrijwel. Bij de 34 vragen die niet om een Nederlands merk vragen, wordt Cube in meer antwoorden genoemd dan Gazelle. | Cube 382 / Gazelle 381 van de 848 · 40,0% Nederlandse top tien |
| Het grootste deel van de gevolgde markt is onzichtbaar. Van de 222 vastgestelde entiteiten halen er 19 de drempelwaarde in de algemene uitsnede en 147 merken binnen scope halen die daar niet. | 19 van de 166 entiteiten binnen scope voldoen aan de criteria |
Belangrijkste bevindingen uit de nulmeting van september 2026. De volledige methode, alle negen gerangschikte uitsneden en iedere beperking staan in de editie zelf.
→ Lees de editie van september 2026
Wat een hoge score niet betekent
Een hoge AI-zichtbaarheidsscore betekent één ding: deze systemen beschikken momenteel over informatie over een merk en brengen het gemakkelijk naar voren wanneer ernaar wordt gevraagd. Het betekent niet dat het merk beter is gemaakt, meer waar voor zijn geld biedt, duurzamer is, populairder is, beter verkoopt, een groter marktaandeel heeft — of nog actief is.
Dat laatste is in deze markt niet hypothetisch en vormt de duidelijkste illustratie die dit onderzoek tot nu toe heeft opgeleverd van wat zichtbaarheid wel en niet meet.
- Kwaliteit wordt niet gemeten. We leggen vast of een entiteit wordt genoemd en hoe vroeg. We beoordelen niet of de aanbeveling juist was, of de beschrijving positief was of hoe het product presteert. Framekwaliteit, betrouwbaarheid van de motor, levensduur van de accu, remprestaties en het servicenetwerk zijn allemaal werkelijke productkenmerken, maar geen ervan zit in onze gegevens. ANWB en Consumentenbond testen fietsen daadwerkelijk; wij niet.
- Verkoop wordt niet gemeten, door ons noch openbaar door iemand anders. Zoals hierboven beschreven bestaat er geen openbaar controleerbare ranglijst van Nederlandse fietsmerken naar jaarlijks verkoopaandeel. Er bestaat evenmin gepubliceerd onderzoek dat schat hoeveel extra verkoop wordt veroorzaakt doordat een merk in een AI-antwoord wordt genoemd.
- Solvabiliteit wordt niet gemeten. Accell Nederland B.V. werd op 13 augustus 2026 failliet verklaard, 23 dagen vóór het verzamelmoment van dit onderzoek, waardoor de continuïteit van Batavus, Koga, Sparta en Carqon nog onzeker was. Batavus staat nog steeds derde in de algemene uitsnede, Koga negende en Sparta tiende. VanMoof, op de vijftiende plaats, werd na het faillissement in 2023 overgenomen. QWIC, zeventiende, ging in november 2023 failliet en werd opnieuw gelanceerd door Ecomotion. Stella, achttiende, ging in november 2024 failliet en werd in 2025 opnieuw gelanceerd met een kleiner winkelnetwerk. In het cargosegment voldoet Babboe als 32e van de 37 aan de criteria, hoewel Babboe-cargofietsen momenteel helemaal niet in Nederland worden verkocht. Union, dat in 2025 stopte met de productie van nieuwe fietsen, wordt gevolgd en voldoet nergens aan de criteria.
Dat zijn zes van de negentien gerangschikte entiteiten in de algemene uitsnede, en het is een bevinding over de assistenten en geen fout in de gegevens. De modellen noemen deze merken omdat het web er vol mee staat. Een faillissement drie weken vóór de gegevensverzameling is precies het soort gebeurtenis dat niet in de trainingsdata van een taalmodel kan staan en slechts langzaam in een webindex wordt verwerkt.
Wanneer een merk hier op de eerste plaats staat, is de juiste interpretatie dus beperkt en specifiek: het is het best vindbaar, niet het meest gekocht en niet noodzakelijk het best verkrijgbaar. Claims over marktleiderschap in deze categorie moeten als claims van de aanbieder worden behandeld, tenzij ze vergezeld gaan van een genoemde onderzoeksuitvoerder, een marktdefinitie, een periode en een percentage.
Wat we meten en hoe
- Vijf modellen, rechtstreeks bevraagd. Claude Haiku 4.5, Gemini 3.6 Flash, GPT-5.6 Luna Pro, Perplexity Sonar en Grok 4.3 — via API, geen systeemprompt, de standaardtemperatuur van de aanbieder, geen localeparameter ingesteld. De vragen zijn in het Nederlands; de modellen leiden de markt uitsluitend uit de taal af.
- Echte vragen, herhaald en nooit herschreven. Elke editie gebruikt Nederlandstalige vragen van het soort dat mensen werkelijk intypen — afstanden voor woon-werkverkeer, tegenwind, de vraag of onderdelen over vijf jaar nog verkrijgbaar zijn — en stelt elke vraag vijf keer om variatie tussen afzonderlijke antwoorden zichtbaar te maken. Ambigue en grammaticaal onvolmaakte vragen blijven exact zoals ze zijn gesteld. Een vraag herschrijven omdat de antwoorden ongelegen zijn, betekent selecteren op uitkomst.
- Entiteiten worden uit de antwoorden gehaald en daarna handmatig gecontroleerd. Kandidaten worden uit de antwoorden zelf gehaald, gaan door een menselijke controle en worden extern onderzocht voordat er een maatstaf wordt berekend. Herkomst wordt bepaald op basis van merkrecht, waardoor een merk dat in Nederland wordt gemaakt of verkocht maar een buitenlands merkrecht heeft Buitenlands blijft — en een merk dat de meeste Nederlandse consumenten Nederlands zouden noemen als Buitenlands kan worden ingedeeld wanneer het merkrecht is overgedragen.
- Onderdelenmerken worden gevolgd, maar niet gerangschikt. Motoren, aandrijvingen, remmen en accessoires krijgen de classificatie
Verwanten worden afzonderlijk gerapporteerd. Dat is hier belangrijker dan in de meeste sectoren: Bosch wordt vaker genoemd dan welk fietsmerk in het onderzoek ook, en het rangschikken van Bosch tegenover fietsfabrikanten zou van de ranglijst een tabel over aandrijvingen hebben gemaakt. - Een score met drie componenten. AI-zichtbaarheidsscore = 0,45 × Vermelding + 0,30 × Positie + 0,25 × Breedte — hoe vaak een entiteit wordt genoemd, hoe vroeg die verschijnt en hoeveel van de vijf assistenten de entiteit kennen.
- Negen uitsneden, elk op een eigen gepubliceerde schaal. Elke editie wordt bekeken via drie productsegmenten, herkomstbereik (vragen die om een Nederlands merk vragen tegenover vragen die dat niet doen) en vraagtypen (Oriëntatie / Productkenmerk / Gebruikssituatie). Elke uitsnede heeft een eigen noemer en een eigen schaal, die eenmaal wordt vastgesteld en daarna niet opnieuw wordt berekend. Vergelijkingen tussen Nederlandse en buitenlandse herkomst worden uitsluitend gemaakt op basis van herkomstneutrale vragen — de enige eerlijke basis.
Wat we niet meten. Kwaliteit, juistheid, sentiment, prijs, duurzaamheid, veiligheid of solvabiliteit. Een score is geen aanbeveling.
Edities
| Editie | Gepubliceerd | Omvang | Belangrijkste bevinding |
|---|---|---|---|
| September 2026 — nulmeting | 7 september 2026 | 1.123 onderzochte antwoorden · 45 vragen · 5 modellen · 222 gevolgde entiteiten | Gazelle voert de ranglijst aan met 94,31 en staat in zeven van de negen uitsneden bovenaan, maar Bosch wordt vaker genoemd dan welk fietsmerk ook, zes van de negentien gerangschikte entiteiten verkeerden in een faillissementssituatie of hadden die doorgemaakt, en bij herkomstneutrale vragen wordt Cube in meer antwoorden genoemd dan Gazelle. |
Gepubliceerde edities. Het onderzoek wordt elk kwartaal herhaald; de tweede editie staat gepland voor december 2026 en vanaf dat moment wordt trendanalyse mogelijk. Tot die tijd valt er binnen deze reeks niets te vergelijken en doet deze overzichtspagina geen uitspraken over trends.
De bredere context: is oriëntatie via AI al een werkelijkheid?
Het meest zuivere antwoord is volgens ons: ‘werkelijk, meetbaar, groeiend vanaf een kleine basis — en kleiner dan aanbieders beweren.’
Specifiek voor Nederland is het bewijs nog beperkt, en daarom gebruiken we liever geen cijfer uit een andere context. De beste cijfers die enigszins bij deze categorie aansluiten, zijn op domeinniveau: Similarweb schat dat coolblue.nl in februari 2026 18,1 duizend bezoeken vanuit generatieve-AI-platforms kreeg, goed voor 0,25% van het verwijzingsverkeer van die site, en ah.nl 15,5 duizend bezoeken, goed voor 0,11%. Dit zijn schattingen van een commerciële aanbieder voor afzonderlijke domeinen en ze meten verkeer, geen mensen. Het zijn bovendien geen fietsenretailers, en Similarweb verkoopt producten voor AI-zichtbaarheid. We vonden geen totaalpercentage voor het aandeel van AI in het verkeer naar Nederlandse retailsites, en evenmin Nederlands onderzoek naar winkelen met hulp van AI voor fietsen of duurzame consumptiegoederen.
Wat overblijft is een werkelijke asymmetrie, en precies daarom is het zinvol om nu een nulmeting te publiceren. Het gebruik van AI-assistenten is aantoonbaar hoog — 44,7% van de Nederlanders van 16 tot en met 74 jaar gebruikte generatieve AI binnen een periode van drie maanden, ruim boven het EU-gemiddelde, en een kwart van de Nederlandse consumenten zegt een AI-assistent te hebben gebruikt tijdens het winkelen. De commerciële gevolgen van dat gebruik zijn in deze categorie nog door niemand meetbaar gemaakt. Een meting is juist het waardevolst voordat het gedrag gemeengoed wordt. Als winkelen met hulp van AI voor fietsen in Nederland groeit zoals het algemene AI-gebruik is gegroeid, zijn de merken die dan zichtbaar zijn niet noodzakelijk de merken die pas daarna met optimalisatie beginnen.
We beweren niet te kunnen verklaren waarom een model een merk noemt. Er bestaat geen openbaar en algemeen aanvaard model voor de manier waarop commerciële AI-assistenten bepalen welke merken ze naar voren brengen, en we gaan er geen verzinnen. Deze reeks doet het enige wat wel zorgvuldig kan worden gedaan: de output meten. We leggen vast welke entiteiten worden genoemd, hoe vaak en hoe vroeg — en publiceren de methode en het datapakket zodat iedereen de meting kan controleren.
Data, beperkingen en bronnen
- Momentopname. Elke editie is een momentopname uit één verzamelperiode — 5 september 2026 voor de nulmeting. Modelversies en webindexen veranderen; uitspraken over trends worden pas vanaf de tweede editie mogelijk.
- Zichtbaarheid is geen kwaliteit, verkoop, marktaandeel of solvabiliteit. Dit wordt herhaald omdat het belangrijk is, en omdat in deze markt het derde niet aan openbare gegevens kan worden getoetst en het vierde drie weken vóór de gegevensverzameling veranderde.
- Marktcijfers op deze overzichtspagina hebben verschillende betrouwbaarheidsniveaus. Cijfers over vervoerswijzen, diefstal, prijzen, classificatie, belastingen en regelgeving zijn officieel (CBS, KiM, Eurostat, Belastingdienst, RVO, Rijksoverheid). Cijfers over verkoop, fietsbezit en tevredenheid van dealers komen uit onderzoek van brancheorganisaties (BOVAG/RAI, uitgevoerd door NielsenIQ of GfK) en worden als zodanig aangeduid. Statistieken over AI-verwijzingen en verkeer zijn commercieel of door aanbieders gepubliceerd, en wanneer de aanbieder zelf producten voor AI-zichtbaarheid verkoopt, vermelden we dat.
- Verschillende grondslagen zijn niet onderling uitwisselbaar. Het aandeel van 49% e-bikes in verkochte aantallen gebruikt de marktcategorie van BOVAG/RAI, waarin fatbikes afzonderlijk worden behandeld en geen technische definitie wordt gepubliceerd; het cijfer van 61% komt van het ministerie, dat fatbikes die aan de regels voldoen als e-bike meetelt en speedpedelecs uitsluit. De handelscijfers onder HS 8712 omvatten alleen niet-gemotoriseerde fietsen en missen daardoor naar aantallen ongeveer de helft van de markt. De positie als ‘op vier na grootste exporteur’ is gebaseerd op dezelfde categorie van niet-gemotoriseerde fietsen en heeft betrekking op 2022. De afbakening wordt iedere keer genoemd.
- Sommige gegevens zijn simpelweg niet openbaar, en dat vermelden we. Er bestaat geen geconsolideerd werkgelegenheidscijfer voor de Nederlandse fietssector op basis van een samenhangende verzameling SBI-codes; sinds januari 2009 geen afzonderlijke CBS-omzetreeks voor fietsenwinkels; geen cijfer voor huishoudelijke uitgaven uitsluitend aan fietsen; geen e-commercestatistiek uitsluitend voor fietsen; en geen nationaal cijfer voor de markt voor tweedehands of refurbished fietsen. We benoemen deze hiaten in plaats van ze met schattingen op te vullen.
- De twee aantallen winkels meten niet hetzelfde. 2.980 vestigingen is het aantal in het KvK Handelsregister onder SBI 47641, waarin ook bromfietsen, scootmobielen en brommobielen vallen en vestigingen met deze activiteit als nevenactiviteit ontbreken (Marktdata.nl, 3 september 2025). 2.528 is het smallere aantal fysieke fietsenwinkels volgens Locatus eind 2024 (via WielerFlits, 6 februari 2025). Ze meten verschillende zaken en geen van beide cijfers is daardoor onjuist.
- Het cijfer voor het fietsbezit is een schatting van de sector. 24,4 miljoen is het cijfer van BOVAG/RAI, geen telling op basis van registraties, en in de toegankelijke bron staat niet hoe het is geschat. KiM is bij het cijfer van 1,3 fietsen per inwoner intern niet consistent over het referentiejaar, waardoor we dat cijfer zonder jaartal aanhalen.
- De mobiliteitscijfers over 2024 moeten aan de correctie worden gekoppeld. CBS constateerde een methodebreuk in ODiN 2024 en publiceerde op 31 maart 2026 gecorrigeerde resultaten. De hierboven genoemde aandelen van 27,7% en 9,2% zijn berekend uit die gecorrigeerde tabellen, niet uit de oorspronkelijke publicatie, en CBS publiceert ze zelf niet als percentages.
- De regelgeving in deze markt verandert en voorstellen zijn nog geen wet. In september 2026 geldt een fatbike die aan de wettelijke eisen voldoet juridisch als elektrische fiets, zonder minimumleeftijd, helmplicht of registratieplicht. Het kabinet kondigde op 24 april 2026 aan een minimumleeftijd voor fatbikes te willen ontwikkelen, zonder een leeftijd te noemen, en een helmplicht voor jongeren onder de 18 op e-bikes en fatbikes is in voorbereiding met 2027 als streefjaar. Geen van beide maatregelen is van kracht. Speedpedelecs zijn bromfietsen: minimumleeftijd 16 jaar, AM-rijbewijs, goedgekeurde helm, verzekering en kenteken.
- Diefstal, met een eigen kanttekening. De politie registreerde in 2025 voorlopig 86.950 fietsdiefstallen. Uit de Veiligheidsmonitor 2025 bleek dat 4,9% van de bevolking van 15 jaar en ouder slachtoffer was en dat bij slechts 38,7% van de meegemaakte incidenten formeel aangifte werd gedaan — dus bij 61,3% niet. Het ene cijfer met het andere vermenigvuldigen zou verschillende populaties en perioden combineren, en dat hebben we niet gedaan.
De onderliggende data bekijken?
Veelgestelde vragen
Gazelle voert de algemene ranglijst aan met 94,31 en wordt in 52,89% van alle 1.123 onderzochte antwoorden genoemd door alle vijf AI-assistenten. Cube (73,04) staat tweede, gevolgd door Batavus (69,27), Urban Arrow (61,06) en Trek (58,10). De koploper verschilt per productsegment: Gazelle leidt bij dagelijks gebruik en woon-werkverkeer, Cube bij sportief en recreatief en Urban Arrow bij cargo-, gezins- en speciale fietsen.
Niet op basis van verkoop. Multiscope publiceert een echte ranglijst met merkaandelen en een beschreven methode, maar die meet het bestaande bezit van elektrische stadsfietsen die mensen al hebben en niet de jaarlijkse verkoop. NIQ/GfK vermeldt merkaandelen en beschikt aantoonbaar over een Nederlands sell-outpanel van dealers, maar de ranglijst, noemer en afbakening van het panel zijn niet openbaar. De enige openbare verkooptabel per merk gaat over speedpedelecs, die als bromfiets worden geregistreerd. Voor gewone fietsen en e-bikes is geen openbaar controleerbare ranglijst naar jaarlijks verkoopaandeel gevonden.
Bosch is een motorfabrikant en is ingedeeld als Verwant. Het komt voor in 626 van de 1.123 antwoorden, meer dan welk fietsmerk ook, en wordt afzonderlijk gerapporteerd in plaats van gerangschikt. Iedere Nederlandse fietsfabrikant afzetten tegen een Duitse onderdelenleverancier zou een vraag beantwoorden die niemand heeft gesteld. Voor Shimano, met 460 antwoorden, geldt hetzelfde.
In aanzienlijke mate zodra de herkomstvoorwaarde wordt weggelaten. Bij de 34 vragen die niet om een Nederlands merk vragen zijn 7 van de 20 entiteiten die aan de criteria voldoen Nederlands en vormen Nederlandse merken 40,0% van de top tien — en Cube wordt in 382 van die 848 antwoorden genoemd tegenover 381 voor Gazelle. Bij de 11 vragen die expliciet om een Nederlands merk vragen zijn 15 van de 19 entiteiten die aan de criteria voldoen Nederlands, maar die vragen zijn juist zo opgesteld dat ze zulke antwoorden opleveren en dit kan daarom niet als bewijs voor zichtbaarheid worden gelezen.
Niet snel. Accell Nederland B.V. werd op 13 augustus 2026 failliet verklaard, 23 dagen vóór de verzamelperiode van dit onderzoek, waardoor de continuïteit van Batavus, Koga en Sparta nog onzeker was — zij staan respectievelijk derde, negende en tiende. Babboe voldoet in het cargosegment aan de criteria hoewel de cargofietsen momenteel niet in Nederland worden verkocht. Zes van de negentien gerangschikte entiteiten verkeerden tijdens de gegevensverzameling in een faillissementssituatie of hadden die doorgemaakt. Zichtbaarheid is geen levensvatbaarheid.
Nee. Claude, Perplexity en Grok raadpleegden het web bij 100% van hun antwoorden en GPT-5.6 bij 86,2%, maar Gemini deed dat bij slechts 41,8%, tegenover 85,6% over alle antwoorden samen. Bij antwoorden zonder webzoekfunctie beschrijft Gemini wat in de trainingsdata is vastgelegd en niet wat er nu op het Nederlandse web staat — precies de situatie waarin een recent faillissement of het uit de handel nemen van een product kan worden gemist.
Nee. De score meet alleen hoe vaak en hoe prominent een entiteit door de AI-assistenten wordt genoemd. De score beoordeelt geen kwaliteit, levensduur, actieradius, servicenetwerk, prijs, juistheid of sentiment en stelt ook niet vast of een merk nog actief is. Een score meet zichtbaarheid en is geen aanbeveling.
Over Herm.io en openbaarmaking
Herm.io is een bedrijf voor consumentengedrag en marketingdata. We onderzoeken hoe mensen merken ontdekken en kiezen om bedrijven te helpen de juiste klanten te bereiken. Dit rapport maakt deel uit van ons openbare onderzoek en wordt elk kwartaal uitgevoerd.
Openbaarmaking en neutraliteit
De ranglijsten en maatstaven in dit rapport zijn volledig onpartijdig en gebaseerd op de methodologie die in het rapport wordt beschreven. Geen enkel merk kan betalen of sponsoren om in het rapport te worden opgenomen, hoger te eindigen of invloed uit te oefenen op de manier waarop het in de tekst wordt beschreven.
De score van een merk in het rapport is geen aanbeveling of beoordeling van kwaliteit; het is uitsluitend een maat voor de huidige AI-zichtbaarheid. Geen enkele dienst of product van Herm.io wordt verkocht met als doel de resultaten van dit rapport rechtstreeks te veranderen of een positie te garanderen. Om de objectiviteit te bewaken, wordt in iedere editie gecontroleerd of het eigen domein van de uitgever voorkomt in de gegevens over aangehaalde bronnen. In de editie van september 2026 komt het nergens in die gegevens voor, waardoor geen uitsluiting is toegepast en geen citaties zijn verwijderd. Zo voorkomt de onderzoeksopzet dat het bedrijf in zijn eigen onderzoek voorkomt, zichzelf daarin meet of ervan profiteert.
Merken die hun positie in de gegevens willen begrijpen, kunnen een consultatie inplannen voor een onpartijdige beoordeling van de bevindingen. De consultatie is adviserend en kosteloos.
Kwartaalreeks · Nulmeting gepubliceerd op 7 september 2026
Mert Can Elkaya
Bijdrager
Ik ben een productbouwer die werkt op het snijvlak van product, fintech en groei. Van martech en venture capital tot het leiden van product bij een proptech-platform en het medeoprichten van een fintech-startup: ik help teams — en shoppers — slimmere, zelfverzekerdere beslissingen nemen.
Meer van Mert