Giderek daha fazla alışveriş yapan kişi, arama çubuğunu ve pazar yeri filtresini atlayıp doğrudan bir yapay zekâ asistanına ne alacağını soruyor. Biz de beş asistana, Türkiye’deki iç giyim, çorap ve plaj giyimi hakkında 1.117 kez sorduk. İşte hangi markaların adını verdikleri, Türk ve yabancı markaların rafı nasıl paylaştığı ve “en çok önerilen”in neden “en iyi” ile aynı şey olmadığı.
ChatGPT’ye “hangi marka iç giyim önerirsin” yazın, saniyeler içinde kendinden emin bir yanıt alırsınız. Gemini’ye iyi bir Türk çorap markası sorun, derli toplu bir liste daha alırsınız. Grok’a sorduğunuzda, Claude’un üç ya da dört isim verebileceği yerde neredeyse on isim alırsınız. Keşif; kaydırıp kendiniz karar verdiğiniz arama motoru ve pazar yeri ızgarasından, tek bir yanıtın önceden sıralanmış olarak geldiği yapay zekâ asistanına kayıyor. Asistan üç markanın adını verdiğinde, o üç marka fiilen göz hizasındaki bir rafa yerleştirilmiş, diğer her şey ise depodadır.
Buna neden dikkat etmeye değer
Bu, Türk imalatının geniş ve ihracat ağırlıklı bir köşesi. Dünya genelinde tek başına iç çamaşırı pazarı 2025’te yaklaşık 98,7 milyar dolar değerindeydi ve yılda yaklaşık %7 büyümeye devam edeceği öngörülüyor (Grand View Research). Türkiye’nin ağırlığının en net görüldüğü yer çorap: ülke dünyanın en büyük ikinci çorap ihracatçısı ve 2024’ün ilk dokuz ayında yaklaşık 864 milyon dolarlık çorap ihraç etti; bunun %22,4’ünü (193 milyon dolar) tek başına Almanya aldı. Yurt içi Türk çorap pazarı ise 2025’te yaklaşık 223 milyon dolar, yani kişi başına yaklaşık 3,3 çift olarak değerleniyor (Kohan Textile Journal, Statista ve ihracat verilerine dayanarak). İç giyim, çorap ve plaj giyimi birlikte, bölgenin en büyük tekstil ve hazır giyim tabanlarından birinin üzerine oturuyor.
Tüm bunların keşfi giderek daha fazla yapay zekâ aracılığıyla gerçekleşiyor. ABD’deki perakende sitelerine yapılan bir trilyondan fazla ziyareti izleyen Adobe; üretken yapay zekâ kaynaklı trafiğin 2025 Temmuz’una kadar yıllık bazda yaklaşık %4.700 arttığını, ankete katılan alışveriş yapanların %38’inin alışveriş için üretken yapay zekâ kullandığını ve %52’sinin kullanmayı planladığını saptadı (Adobe). 2025 tatil sezonunda yapay zekâ yönlendirmeleri yıllık bazda neredeyse yedi kat arttı ve diğer trafiğe kıyasla yaklaşık %31 daha iyi dönüşüm sağladı; bu, asistanların yalnızca bir yenilik değil, keşif ve karşılaştırma arayüzleri hâline geldiğinin bir işareti (Adobe). Kişisel bakım ve giyim kategorileri tam da bu değişimin içinde.
Bütün bunlar tek bir soruyu önemli kılıyor: Alışveriş yapanlar yapay zekâ asistanlarına yöneldikçe, Türkiye’de biri iç giyim, çorap ya da mayo sorduğunda bu asistanlar aslında hangi markaların adını veriyor? Biz de bu rafı ölçmeye koyulduk. 19-20 Haziran 2026 tarihlerinde tek bir oturumda, aynı 45 Türkçe soruyu önde gelen beş yapay zekâ asistanına (GPT-4o-mini, Gemini, Claude, Perplexity ve Grok) her soruyu beşer kez sorarak yönelttik: iç giyim, çorap ve plaj giyimi genelinde 1.117 kullanılabilir yanıt.
Türk markalarının önderliğinde bir raf, ama çekişmeli bir raf
En net bulgu şu: bu pazar yalnızca Türk olmasa da Türk markalarının önderliğinde. Penti, beş asistanın tüm yanıtlarının %41’inde yer aldı ve genel sıralamanın başında; Ayyıldız ise net bir şekilde ikinci; her ikisi de Türk. Ancak menşe belirtmeyen 22 soruyu (Türk ve yabancı markaları karşılaştırmanın tek adil zemini) ayırdığımızda, anılmalar %59 Türk, %41 yabancı olarak bölündü; bu, herhangi bir dikeyde ölçtüğümüz en dengeli sonuç. Marks & Spencer, Intimissimi, Calzedonia ve Victoria’s Secret gibi yabancı isimler, özellikle iç çamaşırı ve premium plaj giyiminde kolayca hatırlanıyor. Yine de bir soru açıkça yerli markaları istediğinde, asistanlar neredeyse tamamen yerli isimlerle yanıt veriyor; bu kesitte nitelikleri karşılayan 36 markanın yalnızca 4’ü yabancı.
İkinci bir bulgu: tek bir marka dikeyin tamamına hâkim değil. Liderlik alt kategorilere göre net biçimde bölünüyor: Penti iç giyimde, Dündar Çorap çorapta, Ayyıldız ise mayo ve plaj giyiminde önde. Liderlerin altında her liste hızla seyrekleşiyor: izlediğimiz 189 markadan 28’i, ana pazarda sıralamaya girecek kadar sık anıldı.
Ana sıralama
Aşağıda, 45 sorunun tamamında %5’lik anılma eşiğini geçen markalar, Yapay Zekâ Görünürlük Skoru’na göre sıralanmış olarak yer alıyor. Bu bir görünürlük sıralamasıdır, kalite sıralaması değil.
Yukarıdaki girişlerden ikisi (Trendyol ve Hepsiburada) markadan ziyade pazar yeridir; tam rapor, yalnızca markalardan oluşan bir görünüm, ayrı bir “yalnızca yerli” lider tablosu, açık pazardaki Türk-yabancı dağılımı ve her alt kategorinin kazananlarını içeriyor.
Asistanların hepsi aynı sayıda marka listelemiyor
Beş yapay zekâ sisteminin aynı yanıtta buluşacağını varsayabilirsiniz. En tepede büyük ölçüde öyle oldu: Penti ve Ayyıldız tüm modellerde önde. Ancak kapsam açısından belirgin biçimde farklılaştılar: Grok en cömert olanıydı ve tipik bir yanıtta neredeyse 9,4 markanın adını verirken, GPT-4o-mini ve Claude en seçici olanlardı; bu sayı 3,5’e daha yakındı. Bir asistan ne kadar çok marka listelerse, daha küçük ya da daha yeni bir markanın listeye girme olasılığı o kadar artıyor, ayrıca bir markadan ziyade bir pazar yerinin ilk sırada anılması da o kadar sıklaşıyor.
Neredeyse her yanıt bir web araması kullandı
Bu yanıtların neredeyse tamamı (yaklaşık %98,7’si) yalnızca hafızadan değil, canlı web’de arama yapılarak oluşturuldu. Türk iç giyim, çorap ve plaj giyimi sorularında asistanlar neredeyse her seferinde güncel web içeriğine başvuruyor. Ve bunu yaparken ilk olarak markaların kendi web sitelerine yöneliyorlar: aktardıkları tüm kaynakların yaklaşık %45’i resmî marka siteleriydi; pazar yerleri (başı trendyol.com çekiyor) hemen arkasından geliyordu. Güncel ve iyi düzenlenmiş bir web varlığı, bir markanın görünüp görünmemesiyle yakından bağlantılı.
En önemli bulgu bir sıralama değil
Okuyucuların aklında kalmasını en çok istediğimiz şey şu: yapay zekâ tarafından önerilmek, bir markanın iyi olduğu anlamına gelmez. Bir asistan bir markanın adını sık sık verdiğinde, bu genellikle tek bir şey ifade eder: o marka hakkında çok fazla bilgi mevcuttur. Bu, markanın ürünlerinin daha iyi oturduğu, daha uzun ömürlü olduğu, daha ucuz olduğu ya da daha rahat olduğu anlamına gelmez. Yapay zekâ görünürlüğü, bir markanın ne kadar iyi olduğunu değil, ne kadar kolay bulunduğunu ölçer. Alışveriş yapanlar, bir yapay zekâ önerisini ya da bu raporu, kalite konusunda bir karar olarak okumamalı.
Raporun tamamını okuyun
Bu sayfa bir özettir. Raporun tamamı; eksiksiz ana, yerel (yerli) ve açık lider tablolarını, yalnızca markalardan oluşan görünümü, her yapay zekâ asistanı için dökümü, iç giyim / çorap / plaj giyimi genelinde kategori kategori kazananları, Türk-yabancı açık pazar analizini, kaynak analizini ve eksiksiz metodolojiyi içeriyor. Bu, her üç ayda bir tekrarlayacağımız bir çalışmanın ilk baskısıdır; güncel ve geçmiş baskıları sağ tarafta listelenmiş olarak bulabilirsiniz.
Bu çalışma hakkında: Herm.io, tüketici davranışı ve pazarlama verileri alanında çalışan bir şirkettir. SEO ya da yapay zekâ sıralama hizmetleri satmıyoruz, hiçbir marka rapora dahil olmak için ödeme yapmadı ve bir markanın skoru yalnızca görünürlüğün bir ölçüsüdür, bir onay değil. Analizi tarafsız tutmak için, Herm.io’nun kendi sayfalarına yapılan yapay zekâ atıflarını da kaynak verilerinden çıkardık. Verilerde nerede durduğunu merak eden markalar, bulguların tarafsız bir incelemesi için bir görüşme ayarlayabilir; bu ücretsizdir ve satın alınması gereken bir şey yoktur.
Yazan
İlkem Erul
Yazar
Dijital pazarlama, müşteri yönetimi ve B2C sadakat alanında dokuz yılı aşkın deneyime sahibim. Global markaların büyümesine yardımcı oldum ve şimdi Herm.io'nun kurucu ortağı olarak tüketiciler için daha akıllı, daha güvenli alışveriş deneyimleri üzerine çalışıyorum.
İlkem'den dahası