Bu özet, Eylül 2026 raporunu (2. rapor) yansıtıyor. Önceki raporlar güncel raporla birlikte listeleniyor ve kendi dönemlerine ait rakamları koruyor.
Giderek daha fazla kişi, arama motorlarında ve pazaryeri filtrelerinde gezinmek yerine doğrudan bir yapay zekâ asistanına ne alacağını soruyor. Biz de beş asistana, Türkiye’de iç giyim, çorap ve mayo hakkında toplam 1.125 kez soru sorduk. İşte hangi markaları andıkları, yanıtı nelerin değiştirdiği ve “en çok önerilen”in neden “en iyi” ile aynı şey olmadığı.
ChatGPT’ye “hangi marka iç giyim önerirsin” yazın; saniyeler içinde kendinden emin bir yanıt alırsınız. Gemini’ye iyi bir yerli çorap markası sorun; derli toplu başka bir liste alırsınız. Grok’un yanıtlarında ortalama 11,48 marka, perakendeci veya pazaryeri yer alırken Claude’da bu sayı 4,19. Marka keşfi, seçenekler arasında gezinip kendiniz karar verdiğiniz arama motorlarından ve pazaryerlerinden, seçeneklerin tek bir yanıtta sıralandığı yapay zekâ asistanlarına kayıyor. Asistan üç markayı andığında, tüketicinin ilk karşılaştığı seçenekler o üç marka oluyor. Diğer markalar ise o yanıtta görünmüyor.
Bu değişim neden önemli?
İç giyim, çorap ve plaj giyimi, Türkiye’nin üretiminde geniş yer tutan ve ihracat ağırlığı yüksek bir alan. Dünya genelinde yalnızca iç çamaşırı pazarı 2025’te yaklaşık 98,7 milyar dolar değerindeydi; yılda yaklaşık %7 büyümeyi sürdürmesi bekleniyor (Grand View Research). Türkiye’nin ağırlığı en net çorapta görülüyor: ülke dünyanın en büyük ikinci çorap ihracatçısı. 2024’ün ilk dokuz ayında yaklaşık 864 milyon dolarlık çorap ihraç edildi; bunun %22,4’ünü (193 milyon dolar) tek başına Almanya aldı. Türkiye’deki çorap pazarının 2025 değeri yaklaşık 223 milyon dolar; kişi başına hacim ise yaklaşık 3,3 çift (Kohan Textile Journal, Statista ve ihracat verilerine dayanarak). Bu üç kategori, bölgenin en büyük tekstil ve hazır giyim üretim altyapılarından birine dayanıyor.
Bu ürünlerin keşfi giderek daha fazla yapay zekâ üzerinden gerçekleşiyor. ABD’deki perakende sitelerine yapılan bir trilyondan fazla ziyareti izleyen Adobe, üretken yapay zekâ kaynaklı trafiğin Temmuz 2025 itibarıyla önceki yıla göre yaklaşık %4.700 arttığını saptadı. Ankete katılan alışveriş yapanların %38’i alışveriş için üretken yapay zekâ kullandığını, %52’si kullanmayı planladığını söyledi (Adobe). 2025’in yıl sonu alışveriş döneminde yapay zekâ kaynaklı yönlendirmeler önceki yılın neredeyse yedi katına çıktı; bu trafiğin dönüşüm oranı diğer trafiğe göre yaklaşık %31 daha yüksekti. Bu, asistanların yeni bir deneyim olmanın ötesine geçerek ürün keşfi ve karşılaştırmanın yapıldığı arayüzlere dönüştüğüne işaret ediyor (Adobe). Kişisel bakım ve giyim kategorileri de bu değişimin içinde.
Bütün bunlar bir soruyu öne çıkarıyor: alışveriş yapanlar yapay zekâ asistanlarına yöneldikçe, Türkiye’de biri iç giyim, çorap veya mayo sorduğunda bu asistanlar hangi markaları anıyor? Biz de bu görünürlüğü üç ayda bir ölçüyoruz. 21 Eylül 2026’da, Haziran’da sorduğumuz 45 Türkçe sorunun aynısını önde gelen beş asistana — Claude, Gemini, ChatGPT, Perplexity ve Grok — beşer kez yönelttik. İç giyim, çorap ve plaj giyimi hakkında toplam 1.125 yanıt elde ettik.
Yerli markaların payı, soruyu nasıl sorduğunuza bağlı
Bu dönemin en güçlü bulgusu tek bir markadan çok, sorunun biçimiyle ilgili.
45 sorunun 23’ü, alışveriş yapan birinin soracağı gibi açıkça yerli marka istiyor: “iyi bir yerli iç giyim markası var mı”. Diğer 22 soru ise ürüne odaklanıyor, köken hakkında koşul içermiyor: “dikişsiz belli olmayan külot önerisi”.
Soru yerli marka istediğinde, eşiği geçen markalara ait bahsedilmelerin %97,38’i yerli, %2,62’si yabancı. Pay hesabına giren bahsedilmelerin tamamının kökeni biliniyor. Eşiği geçen tek yabancı marka, Londra’dan yönetilen mayo markası MOEVA; bu gruptaki 575 yanıtın 55’inde anılıyor. Soruda köken belirtilmediğinde ise paylar %55,31 yerli ve %44,69 yabancı. Burada da pay hesabına giren bahsedilmelerin tamamının kökeni biliniyor; hesaba giren 28 markanın 16’sı yabancı. Penti hâlâ lider, ancak Fransız perakendeci Decathlon ikinci, Marks & Spencer yedinci; Intimissimi ve Calzedonia da üst sıralarda.
Haziran raporu da köken kısıtı olmayan sorularda yerli-yabancı dağılımını ölçmüştü. Ancak farklı bir köken kuralı kullanıyordu: bir markanın yerli sayılması için hem Türkiye’de kurulmuş hem de merkezinin Türkiye’de olması gerekiyordu. Bu raporda ise markanın faaliyetlerinin yönetildiği ülke esas alınıyor. Yeni kuralla bazı markaların sınıflandırması değiştiği için iki dağılım farklı ölçümlere dayanıyor ve karşılaştırılmıyor.
Penti tüm soru gruplarında lider
Penti, 1.125 yanıtın %50,49’unda yer aldı, beş asistanın tamamında anıldı ve 97,27 puanla genel sıralamanın lideri oldu. Dagi, Suwen, Ayyıldız ve Dündar Çorap ilk beşi tamamlıyor. Penti; yerli marka isteyen sorularda, köken kısıtı olmayan sorularda ve kullandığımız her soru türünde de lider.
Liderlerin ardından sıralamaya girebilen isim sayısı hızla azalıyor. Takip ettiğimiz 487 marka, perakendeci ve pazaryerinden 26’sı, 45 sorunun tamamında sıralamaya girecek kadar sık anıldı: 19 yerli ve 7 yabancı.
Haziran özetinde iç giyim, çorap ve mayo için farklı kategori liderleri de verilmişti. Bu raporda ürün türüne göre rakam yayımlanmıyor. Çünkü bu gruplar, yanıtlar toplanmadan önce ayrı analiz kesitleri olarak tanımlanmadı.
Güncel sıralama
Aşağıda, 45 sorunun tamamında %5 bahsedilme eşiğini geçen 26 marka, perakendeci ve pazaryeri Yapay Zekâ Görünürlük Puanına göre sıralanıyor. Bu bir görünürlük sıralaması; kalite sıralaması değil. Son sütun, her ismin Haziran’a göre ne kadar daha sık veya daha az anıldığını gösteriyor.
| # | İsim | YZ Puanı | Bahsedilme oranı | Haziran'a göre değişim (yüzde puan) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Penti | 97,27 | %50,49 | +9,49 |
| 2 | Dagi | 70,16 | %30,49 | +5,69 |
| 3 | Suwen | 66,34 | %22,58 | +4,14 |
| 4 | Ayyıldız | 64,55 | %19,56 | -10,88 |
| 5 | Dündar Çorap | 63,32 | %9,33 | -3,20 |
| 6 | Bolero | 60,97 | %9,60 | +0,20 |
| 7 | Kom | 59,94 | %19,02 | +13,56 |
| 8 | Decathlon | 57,69 | %11,82 | +6,27 |
| 9 | Mısırlı | 56,65 | %8,36 | -2,30 |
| 10 | Intimissimi | 55,70 | %5,16 | -1,47 |
| 11 | Calzedonia | 55,53 | %8,71 | +0,56 |
| 12 | Marks & Spencer | 53,97 | %10,04 | -6,07 |
| 13 | Tutku | 53,94 | %11,38 | +5,92 |
| 14 | Blackspade | 53,34 | %14,13 | +8,85 |
| 15 | Koton | 53,19 | %8,62 | +4,95 |
| 16 | Aytuğ | 52,37 | %7,91 | +4,42 |
| 17 | MOEVA | 49,43 | %6,84 | +2,91 |
| 18 | Anıl | 49,39 | %5,78 | +4,26 |
| 19 | DeFacto | 49,35 | %10,40 | +1,81 |
| 20 | Cottonhill | 48,89 | %5,33 | -2,10 |
| 21 | Trendyol | 47,57 | %15,29 | -6,20 |
| 22 | Nike | 46,41 | %5,16 | +1,75 |
| 23 | NBB | 43,91 | %5,96 | +3,63 |
| 24 | LC Waikiki | 43,61 | %6,31 | -0,85 |
| 25 | Oysho | 42,11 | %5,60 | +2,74 |
| 26 | Hepsiburada | 35,82 | %11,02 | -1,06 |
Listede yer alan Trendyol ve Hepsiburada marka değil, pazaryeri. Tam raporda yalnızca marka görünümü, yerli marka isteyen ve köken kısıtı olmayan soruların ayrı sıralamaları ve yerli-yabancı dağılımının ayrıntıları da bulunuyor.
Haziran’dan bu yana ne değişti?
Bu, serinin ikinci raporu; dolayısıyla değişimi ilk kez inceleyebiliyoruz. Ancak baştan belirtilmesi gereken bir nokta var: beş asistanın ikisi değişti. Haziran’da Gemini 2.5 Flash-Lite ve GPT-4o-mini yanıt vermişti; Eylül’de onların yerini Gemini 3.6 Flash ve ChatGPT 5.6 Luna Pro aldı. 45 sorunun tamamı ise aynı kaldı.
Bu sorularda en fazla Kom yükseldi: Haziran yanıtlarının %5,46’sından Eylül yanıtlarının %19,02’sine çıktı (+13,56 yüzde puan). Penti (+9,49) ve Blackspade (+8,85) onu izledi. En fazla Ayyıldız geriledi (-10,88 yüzde puan); buna rağmen genel sıralamada hâlâ dördüncü. Ardından Trendyol (-6,20) ve Marks & Spencer (-6,07) geldi. Her iki dönemde de görünen 326 ismin 174’ü daha sık, 130’u daha az anıldı.
Kom’un artışı ağırlıklı olarak bu dönemde eklenen iki asistanda görülüyor. Değişimleri tam büyüklüklerinden çok yönleriyle okumamızın nedeni de bu. Buradaki Haziran rakamları, o dönemin yanıtlarının bu raporun yöntemiyle yeniden sayılmış hâli. Dolayısıyla bazı isimlerde, özellikle iki pazaryerinde, Haziran sayfasında yayımlanan rakamlardan farklılar.
Asistanlar aynı sayıda marka listelemiyor
Lider konusunda beş asistan hemfikir: hepsi en sık Penti’yi anıyor. Ancak yanıtlardaki marka çeşitliliği belirgin biçimde farklı. Grok, yanıt başına ortalama 11,48 marka, perakendeci veya pazaryeriyle en geniş listeyi veriyor; Gemini’de bu sayı 9,51. Claude (4,19) ve ChatGPT (4,21) en seçici olanlar. Bir asistan ne kadar çok isim listelerse, daha küçük bir markanın da yanıtta yer alma olasılığı o kadar artıyor.
Grok’un farkı yalnızca liste uzunluğunda değil: pazaryerlerini diğer asistanlardan çok daha sık anıyor. Beş asistandaki toplam 124 Hepsiburada bahsedilmesinin 108’i, 172 Trendyol bahsedilmesinin 134’ü Grok’tan geliyor. Her iki pazaryerinin sıralamadaki yeri, büyük ölçüde tek bir asistanın nereden satın alınacağını belirtme alışkanlığını yansıtıyor.
Yanıtların çoğu web aramasıyla desteklendi
Her asistandan web araması yapması istendi; yanıtların %87,11’i arama yapıldığını gösteriyor. Beş modelin dördü her yanıtını web kaynaklarıyla destekledi. Gemini’de oran %35,56; diğer yanıtlarında arama yapıp yapmadığına ilişkin bilgi yok. Bu eksiklik, yanıtların yerleşik bilgiden verildiği anlamına gelmiyor. En çok kaynak gösterilen site Penti’nin kendi sitesi penti.com: 225 soru-asistan birleşiminin 80’inde (%35,56) yer alıyor. Ardından ayyildiz.com.tr (49) ve pazaryeri trendyol.com (46) geliyor.
En önemli bulgu bir sıralama değil
Okurların aklında kalmasını en çok istediğimiz nokta şu: yapay zekânın bir markayı önermesi, o markanın iyi olduğu anlamına gelmez. Bir asistan bir markayı sık andığında, bu genellikle o marka hakkında erişilebilir çok sayıda bilgi bulunduğunu gösterir. Ürünlerin daha iyi oturduğu, daha uzun ömürlü olduğu, daha ucuz veya daha rahat olduğu anlamına gelmez. Yapay zekâ görünürlüğü, bir markanın ne kadar kolay bulunduğunu ölçer; ne kadar iyi olduğunu değil. Alışveriş yapanlar, yapay zekâ önerisini veya bu raporu ürün kalitesi hakkında bir hüküm olarak okumamalı.
Raporun tamamını okuyun
Bu sayfa bir özet. Tam raporda genel sıralama ve yalnızca marka görünümü, yerli marka isteyen ve köken kısıtı olmayan soruların ayrı sıralamaları, yerli-yabancı dağılımı, her yapay zekâ asistanının sonuçları, soru türüne göre liderler, Haziran 2026 karşılaştırması, kaynak analizi ve yöntemin tamamı yer alıyor. Bu, üç ayda bir tekrarladığımız çalışmanın ikinci raporu. Güncel ve geçmiş raporları sağ tarafta bulabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
45 sorunun tamamında Penti, 97,27 puanla lider. 1.125 yanıtın %50,49'unda yer alıyor ve beş asistanın tamamında anılıyor. Dagi, Suwen, Ayyıldız ve Dündar Çorap ilk beşi tamamlıyor.
Sorunun nasıl sorulduğuna bağlı. Yerli marka isteyen 23 soruda, eşiği geçen markalara ait bahsedilmelerin %97,38'i yerli, %2,62'si yabancı. Köken belirtilmeyen 22 soruda paylar %55,31 ve %44,69. Her iki grupta da pay hesabına giren bahsedilmelerin tamamının kökeni biliniyor.
Hayır. Yüksek bir Yapay Zekâ Görünürlük Puanı, bu sistemlerin marka hakkında erişilebilir çok sayıda bilgiye sahip olduğunu ve markayı kolayca öne çıkardığını gösterir. Kaliteyi, dayanıklılığı, fiyatı veya güvenilirliği ölçmez. Görünürlük, markanın ne kadar kolay bulunduğuyla ilgilidir; ne kadar iyi olduğuyla değil.
Lider konusunda evet: hepsi en sık Penti'yi anıyor. Liste uzunluğunda ise ayrışıyorlar. Grok yanıt başına 11,48 marka, perakendeci veya pazaryeri anarken Claude'da bu sayı 4,19. Pazaryeri bahsedilmelerinin çoğu da Grok'tan geliyor: Hepsiburada'nın 124 bahsedilmesinin 108'i, Trendyol'un 172 bahsedilmesinin 134'ü.
Claude Haiku 4.5, Gemini 3.6 Flash, ChatGPT 5.6 Luna Pro, Perplexity Sonar ve Grok 4.3'e 21 Eylül 2026'da aynı 45 Türkçe soru beşer kez soruldu; 1.125 yanıt elde edildi. Toplam 487 marka, perakendeci ve pazaryeri takip edildi.
45 soru aynı kaldı, ancak beş asistanın ikisi değişti. Bu nedenle değişimler, tam büyüklüklerinden çok yönleriyle okunmalı. Markaların ne sıklıkla anıldığına göre en fazla Kom yükseldi (+13,56 yüzde puan), en fazla Ayyıldız geriledi (-10,88 yüzde puan). Köken belirleme kuralı değiştiği için yerli-yabancı dağılımı Haziran'la karşılaştırılmıyor.
Herm.io hakkında ve açıklama
Herm.io, tüketici davranışı ve pazarlama verileri alanında çalışan bir şirket. Markaların doğru müşterilere ulaşmasına yardımcı olmak için insanların markaları nasıl keşfettiğini ve seçtiğini inceliyoruz. Bu rapor, kamuya açık araştırmalarımızın bir parçası; çalışma üç ayda bir tekrarlanıyor.
Açıklama ve tarafsızlık
Rapordaki sıralamalar ve metrikler tamamen tarafsızdır; rapor içinde açıklanan yönteme dayanır. Hiçbir marka raporda yer almak, sıralamasını yükseltmek veya içerikte nasıl anlatıldığını etkilemek için ödeme yapamaz ya da sponsorluk sağlayamaz.
Bir markanın rapordaki puanı kalite onayı veya değerlendirmesi değildir; yalnızca yapay zekâ modellerindeki güncel görünürlüğünü ölçer. Herm.io’nun hiçbir hizmeti veya ürünü, bu raporun sonuçlarını doğrudan değiştirmek ya da belirli bir sıralamayı garanti etmek amacıyla satılmaz. Nesnelliği korumak için Herm.io’nun kendi alan adına yapılan tüm atıflar analizden önce kaynak verisinden çıkarılır. Böylece şirket kendi çalışmasında yer almaz, kendisini ölçmez ve kendi çalışmasından fayda sağlamaz.
Verideki konumunu anlamak isteyen markalar, bulguların tarafsız değerlendirmesi için görüşme planlayabilir. Görüşme bilgilendirme amaçlı ve ücretsizdir.
İlkem Erul
Contributor
Dijital pazarlama, müşteri yönetimi ve B2C sadakat alanında dokuz yılı aşkın deneyime sahibim. Global markaların büyümesine yardımcı oldum ve şimdi Herm.io'nun kurucu ortağı olarak tüketiciler için daha akıllı, daha güvenli alışveriş deneyimleri üzerine çalışıyorum.
İlkem'den dahası