Giderek daha fazla gezgin arama çubuğunu atlayıp doğrudan bir yapay zekâ asistanına nereden rezervasyon yapması gerektiğini soruyor. Biz de beş asistana Türkiye’de tur ve araç kiralama hakkında 750 kez soru sorduk. Hangi markaların adını verdiklerini, iki pazarın nasıl ayrıştığını ve neden “en çok önerilen” olmanın “en iyi” olmakla aynı anlama gelmediğini inceledik.
ChatGPT’ye “bana güvenilir bir Türk tur acentesi öner” yazdığınızda saniyeler içinde kendinden emin, net bir yanıt alırsınız. Gemini’den bir araç kiralama firması bulmasını istediğinizde yine kendinden emin bir liste gelir. Grok’a sorduğunuzda Claude’un dört marka verdiği yerde neredeyse on marka görebilirsiniz. Keşif süreci, kullanıcının bağlantılar arasında gezip kendi kararını verdiği arama motorundan; tek, sıralanmış bir yanıt sunan yapay zekâ asistanına doğru kayıyor. Asistan üç markanın adını verdiğinde, bu üç marka fiilen göz hizasındaki rafa yerleşiyor; geri kalan her şey mağazanın arka tarafında kalıyor.
Bu rapor neden önemli?
Türkiye’nin seyahat pazarı hem yurt içi hem de ziyarete gelen turizm tarafında büyük. Yurt içi turizm harcamaları 2025’te yıllık bazda %32,4 artarak 555 milyar TL’ye ulaştı; bu dönemde yaklaşık 67,9 milyon yurt içi seyahat gerçekleşti (TÜİK, Hürriyet Daily News tarafından aktarıldığı üzere). Gelen turizm tarafında ise Türkiye, 63,9 milyon ziyaretçiden 65,2 milyar dolar turizm geliri elde etti; bu rakamlar sırasıyla %2,7 ve %6,8 artışa işaret ediyor (TÜİK, Anadolu Ajansı üzerinden).
Keşif giderek daha dijital hâle geliyor. IMARC, Türkiye online seyahat pazarını 2025 için 5,46 milyar dolar olarak hesaplıyor; 2034’e kadar yaklaşık %9 yıllık büyüme öngörüyor ve bu büyümeyi mobil öncelikli rezervasyon ile yapay zekâ destekli seyahat planlamasına bağlıyor (IMARC Grup). 16–74 yaş aralığında internet kullanımı 2025’te %90,9 seviyesine ulaştı (TÜİK). Araştırma aşamasında yapay zekâya yöneliş küresel ölçekte de görünür: Adobe, Temmuz 2025’te ABD seyahat sitelerine üretken yapay zekâ kaynaklı trafiğin yıllık bazda %3.500 arttığını ve ankete katılan tüketicilerin %29’unun seyahat planlamak için yapay zekâ kullandığını bildirdi (Adobe Analytics). Bu, asistanların yalnızca rezervasyon motoru değil, keşif ve karşılaştırma arayüzü hâline geldiğine dair güçlü bir sinyal.
Bu çalışmanın ikinci pazarı olan araç kiralama, rezervasyon gelirinden çok filo verileriyle ölçülüyor: 2025’in dördüncü çeyreğinde günlük araç kiralama pazarı 138.300 araç ve 1,09 milyon sözleşme seviyesindeydi; kiralama sektörü geneli ise 2025’te 278,1 milyar TL değerinde araç satın aldı (TOKKDER; Anadolu Ajansı). Operatör tabanı, uluslararası zincirleri (Avis/Budget, Enterprise, Europcar, Sixt) ve yerli firmaları (AVEC, Garenta, QCar, Rent Go, Zeplin, Ziraat Filo) bir araya getiriyor. Enuygun ve Yolcu360 gibi karşılaştırma platformları 100’den fazla kiralama firmasını listeliyor; bu da yapay zekâ asistanlarının yüzeye çıkardığı sonuçlarla doğrudan kesişen bir dijital keşif katmanı oluşturuyor.
Tüm bunlar kritik bir soruyu gündeme getiriyor: Seyahat edenler yapay zekâ asistanlarına yöneldikçe, bu asistanlar bir tur acentesi ya da kiralık araç sorulduğunda gerçekte hangi markaların adını veriyor? Biz de bu rafı ölçmek için yola çıktık. Haziran 2026’da tek bir gün içinde, beş önde gelen yapay zekâ asistanına, ChatGPT, Gemini, Claude, Perplexity ve Grok, aynı 30 Türkçe soruyu yönelttik; her soruyu beşer kez sorduk: tur acenteleri ve araç kiralama olmak üzere iki pazarda toplam 750 yanıt topladık.
İki pazar birbirine benzemiyor
En net bulgu şu: Türkiye seyahat sektörü, yapay zekâ rafında aslında iki farklı pazar gibi görünüyor. Tur acentelerinde yanıtlar ezici biçimde Türk markalarından oluştu: Jolly Tur, beş asistanın tamamındaki tur yanıtlarının %70’inde göründü ve tamamen Türk markalarından oluşan ilk beşe Jolly Tur, Setur, ETS Tur, Prontotour, MNG Turizm liderlik etti. Araç kiralamada ise tablo tersine dönüyor: liderler uluslararası zincirler önce Avis, ardından Sixt ve en görünür Türk markası üçüncü sıradaki Garenta.
Liderlerin altında her iki liste de hızla daralıyor. Takip ettiğimiz 177 markadan 52’si sıralamaya girecek kadar sık anıldı (21 tur acentesi, 31 araç kiralama firması). Görünürlük yoğunlaşmış durumda: küçük bir grup alanın büyük bölümünü kaplarken, düşük hacimli markalar neredeyse hiç görünmüyor.
Tur Acenteleri (Güncel Sıralama)
Aşağıda, %5 anılma eşiğini geçen Türk tur acenteleri AI Visibility Score’a göre sıralanıyor. Bu bir görünürlük sıralamasıdır, kalite sıralaması değildir.
Araç Kiralama (Güncel Sıralama)
Takip edilen 178 markanın tamamı, raporun metodolojisi ve kategori kırılımları için sağ taraftaki güncel edisyona bakabilirsiniz.
Asistanların listelediği marka sayısı aynı değil
Beş yapay zekâ sisteminin aynı yanıta yaklaşacağını düşünebilirsiniz. En tepede büyük ölçüde yaklaşıyorlar: Jolly Tur ve Avis modeller genelinde lider. Ancak kapsam açısından keskin biçimde ayrışıyorlar: Grok tipik bir yanıtta neredeyse on marka söyleyerek en geniş listeyi verirken, ChatGPT ve Claude daha seçici davranıp yaklaşık dört markaya yakın listeler üretti. Bir asistan ne kadar çok marka listelerse, daha küçük ya da daha yeni bir operatörün listeye girme ihtimali de o kadar artıyor.
Yanıtların neredeyse tamamı web araması kullandı
Bu yanıtların neredeyse tamamı (yaklaşık %98’i) yalnızca model hafızasından değil, canlı web aramasıyla oluşturuldu. Türkçe seyahat sorularında asistanlar neredeyse her seferinde güncel web içeriğine başvuruyor. Bunu yaptıklarında ise büyük ölçüde markaların kendi web sitelerini inceliyorlar: alıntıladıkları kaynakların neredeyse yarısı resmi marka siteleriydi. Güncel ve iyi organize edilmiş bir web varlığı, bir markanın yanıt içinde yer bulmasıyla yakından ilişkili.
En önemli bulgu bir sıralama değil
Okurların özellikle şunu akılda tutmasını isteriz: Yapay zekâ tarafından önerilmek, bir markanın iyi olduğu anlamına gelmez. Bir asistan bir markanın adını sık verdiğinde bu genellikle tek bir anlama gelir: o marka hakkında erişilebilir çok sayıda bilgi vardır. Bu, markanın turlarının daha iyi, araçlarının daha yeni, fiyatlarının daha düşük ya da hizmetinin daha güvenilir olduğu anlamına gelmek zorunda değildir. Yapay zekâ görünürlüğü, sadece bir markanın ne kadar kolay bulunduğunu ölçer; ne kadar iyi olduğunu değil. Seyahat edenler bir yapay zekâ önerisini, ya da bu raporu, kalite hükmü olarak okumamalıdır.
Raporun tamamını okuyun
Bu yazı bir özettir. Raporun tamamında her iki liderlik tablosu, her yapay zekâ asistanına göre kırılımlar, kategori bazlı kazananlar, Türk-yabancı açık pazar analizi, kaynak analizi ve tam metodoloji yer alıyor. Bu, her çeyrek tekrarlayacağımız çalışmanın ilk edisyonu; güncel ve geçmiş edisyonları sağ tarafta bulabilirsiniz.
Bu çalışma hakkında: Herm.io bir tüketici davranışı ve pazarlama verisi şirketidir. SEO ya da yapay zekâ sıralama hizmeti satmıyoruz; hiçbir marka raporda yer almak için ödeme yapmadı ve bir markanın skoru yalnızca görünürlük ölçüsüdür, tavsiye değildir. Analizi tarafsız tutmak için kaynak verisinden Herm.io’nun kendi sayfalarına verilen tüm yapay zekâ atıflarını da hariç tuttuk. Veride nerede durduğunu merak eden markalar, bulguların tarafsız bir değerlendirmesi için görüşme planlayabilir; ücretsizdir ve satın alınacak bir şey yoktur.
Yazan
İlkem Erul
Yazar
Dijital pazarlama, müşteri yönetimi ve B2C sadakat alanında dokuz yılı aşkın deneyime sahibim. Global markaların büyümesine yardımcı oldum ve şimdi Herm.io'nun kurucu ortağı olarak tüketiciler için daha akıllı, daha güvenli alışveriş deneyimleri üzerine çalışıyorum.
İlkem'den dahası