Yurt Dışı Online Alışverişte Gümrük ve İade Rehberi: Vergi Sürprizini Azaltan 10 Kural

Hızlı Kazançlar: Sipariş Vermeden 5 Dakikada Yap

• Ürün + kargo toplamını Avro cinsinden netleştir; “en kötü senaryo” toplamını kafanda bitir.
• Riskli kategorilerde (telefon, kozmetik, takviye vb.) “gelirse bakarız” yaklaşımına girme.
• İade ihtimali varsa; iade adresi, return kodu ve kabul edilen kargo şirketini sipariş öncesi sor.
• Takipsiz iade yapma; takip numarası yoksa anlaşmazlıkta elin zayıf kalır.
• Aynı ay içinde gelen paket sayını takip et; çoklu paket, ticari şüphe riskini artırır.

Yurt dışı online alışverişte oyun “detaylarda” bozuluyor

Yurt dışından sipariş artık yalnızca “ürünü seç, öde, gelsin” değil. Sipariş tutarı, ürünün kategorisi ve hangi taşıyıcıyla geldiği; hepsi bir anda gümrükte bekleme, ek ödeme veya pahalı iade senaryosuna dönebiliyor.

Bu rehberin amacı basit: gereksiz korku yaratmadan, baştan doğru karar verip zararı büyütmemek.

Gümrükte kritik eşikler: 30 Avro, 30–1500 Avro ve 1500 Avro üzeri

1) 30 Avro’yu aşmayan gönderiler: “Vergisiz” değil, çoğu zaman “tek ve maktu vergili”

Ticaret Bakanlığı’nın SSS sayfasında; ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen, brüt 30 kg’ı geçmeyen ve kıymeti 30 Avro’yu aşmayan eşya için, geldiği yere göre tek ve maktu vergi tahsil edildiği belirtiliyor.

Özet oranlar:

• AB ülkelerinden doğrudan gelirse: %30
• Diğer ülkelerden gelirse: %60
• Kitap veya benzeri basılı yayın: %0
• ÖTV Kanunu’na ekli (IV) listedeki eşya: yukarıdaki oranlara ilave %20

Bu nedenle “30 Avro altı zaten rahat” ezberi yerine, “30 Avro altı bile vergi çıkabilir” refleksi daha doğru.

2) 30–1500 Avro arası: hızlı kargoda evrak ve hizmet bedeli ihtimali artıyor

30–1500 Avro aralığında, kişisel kullanım için gelen ve ticari olmayan gönderilerde hızlı kargo operatörlerinin sizin adınıza detaylı beyan vererek işlemi gerçekleştirebildiği; ayrıca bildirimin yapıldığı tarihten itibaren ardiye, müşavirlik gibi ücretlerin talep edilebileceği Bakanlığın SSS’inde yer alıyor.

Burada en sık iki kırılma noktası var:

• Firma fatura veya ödeme kanıtı ister; süreç uzar.
• Depoda bekleme olursa, hizmet bedeli sürprizi çıkabilir.

3) 1500 Avro üzeri: “bireysel paket” kolaylığından çıkıp normal ithalat rejimine yaklaşıyor

Bakanlığın SSS’inde 1500 Avro’nun aşılması halinde yürürlükte olan ithalat vergilerine ilişkin oranların uygulanacağı belirtiliyor. Pratikte bu, daha fazla evrak ve daha az “otomatik” süreç demek.

Sık karıştırılan: 430 Avro “hediyelik” limiti

Yolcu beraberinde getirilen hediyelik eşya limitleri ile posta/hızlı kargo limitleri aynı şey değil. Bakanlık SSS’inde, yolcu muafiyetlerinin posta/hızlı kargo muafiyetiyle karıştırılmaması gerektiği vurgulanıyor.

Kargo ücreti: vergiyi değil, toplam maliyeti büyütür

Gümrük Rehberi’nde, posta veya hızlı kargo yoluyla gelen eşyanın vergilendirilmesinde kargo ücretinin dikkate alınmadığı belirtiliyor. Yani “kargo da kıymete eklenir, vergi artar” varsayımı her zaman doğru çalışmayabilir.

Ama kargo bedeli yine de kritik, çünkü toplam maliyetinizi doğrudan etkiler ve iade halinde en büyük kalem çoğu zaman kargonun kendisi olur.

Sipariş öncesi pratik test:

1. Sepette ürün + kargo toplamını Avro cinsinden net gör
2. İade gerekiyorsa, satıcının “kargo iadesi var mı” politikasını kontrol et
3. Toplam maliyeti Türkiye’deki muadiliyle yan yana koy

Hangi ürünler daha fazla risk taşır?

Burada “risk” iki şey: gümrükte takılma ihtimali ve iade/geri gönderimde masraf ihtimali.

Gümrük Rehberi’nde posta/hızlı kargo ile getirilemeyen veya kısıtlı ürünler arasında; IMEI kaydı olmayan cep telefonları, kozmetik ürünleri, sigara ve tütün ürünleri, alkollü ürünler gibi örnekler sayılıyor.

Bunun yanına pratikte sık sorun çıkaranları da ekleyebilirsiniz:

• Lityum pilli ürünler (taşıma kısıtları nedeniyle)
• Çoklu adet siparişler (ticari şüphe)
• Marka hakkı şüphesi doğuran ürünler (replika riski)

PTT mi, DHL/UPS/FedEx mi: “daha hızlı” her zaman “daha az sürpriz” değil

PTT/posta hattı genelde daha standart bir akışla ilerler. Hızlı kargo ise bazı gönderilerde sizin adınıza beyan yaptığı için; evrak talebi ve hizmet bedeli ihtimali artabilir.

Bir ayrım hayat kurtarır: Vergi mi ödüyorsunuz, yoksa taşıyıcının hizmeti mi?
Gümrük Rehberi’nde, vergiler dışında bakanlığın bir ücret istemediği; ayrıca bildirimden itibaren üç gün geçtikten sonra ardiye alınacağı gibi süreç detayları yer alıyor.

Yurt dışından alınan ürünü iade etmek: önce masrafı, sonra hakkı konuş

Yurt dışı iade çoğu zaman “haklıyım” ile değil, “maliyet-süre-enerji” dengesiyle ilerliyor. Bu yüzden iade kararını vermeden önce 3 soruyu netleştirin.

Satıcıdan iade başlatmadan önce isteyeceğiniz 3 bilgi

1. Tam iade adresi (ülke, posta kodu, alıcı adı/şirket)
2. Paketin üstüne yazılacak return kodu veya referans
3. Hangi kargolarla kabul ettikleri (bazı depolar yalnızca belirli taşıyıcıları kabul eder)

Bu üçü net değilse; iade kargonuz geri dönebilir ve masraf ikiye katlanır.

Takip numarası olmayan iade, tartışmayı büyütür

Takipsiz iade, “paket ulaşmadı” tartışmasını uzatır. Takipli iade ise en azından çıkış, transfer ve teslim kayıtlarını elinizde tutar.

Ödediğim vergiyi geri alabilir miyim?

Bazı durumlarda mümkün, ama otomatik değil. Gümrük Rehberi’nde; iade edilen eşya için ithalat vergilerinin geri verilmesi/kaldırılması ihtimali, koşullar sağlanıyorsa anlatılıyor. Aynı kaynakta, eşyanın kullanım durumu ve başvurunun belirli süre içinde yapılması gibi şartlar öne çıkıyor.

Pratik çeviri: “Kusurlu geldi, hemen iade” senaryosunda belgeyle şans artar. “Uzun süre kullandım, sonra iade” senaryosunda vergi iadesi beklentisini düşük tutun.

Riskleri ciddi biçimde azaltan 10 kural

1. “Toplam maliyet eşiği” koy
   Ürün ucuz görünüyor diye almayın. Ürün + kargo + olası vergi ile Türkiye’deki alternatifini yan yana koyun.
2. Sepeti değil, paketi yönetin
   Tek pakette çok ürün, özellikle aynı türden çoklu adet; ticari şüphe riskini artırır.
3. Kargo bedelini bütçe hesabında baştan yazın
   Vergi hesabına girmese bile, maliyeti ve iade riskini büyüten asıl kalem çoğu zaman kargodur.
4. Riskli kategorilere ilk siparişlerde girmeyin
   Telefon, kozmetik, tütün/alkol gibi ürünlerde kural nettir; “gelirse bakarız” pahalıya patlar.
5. Satıcıyı “problem çözme dili” ile seçin
   İade adresi net mi, cevapları hızlı mı, “defolu gelirse ne olur” sorusuna açık yanıt veriyor mu?
6. İade ihtimalini siparişten önce konuşun
   Tek soru: “Yanlış/defolu gelirse iade adresi ve prosedür nedir?” Net cevap yoksa, risk var.
7. Takipsiz iade yapmayın
   Takip numarası, anlaşmazlıklarda en güçlü kanıt.
8. Kapıda ödeme ihtimaline hazırlıklı olun
   30 Avro altı gönderilerde bile tek ve maktu vergi tahsil edilebildiğini kabul edin; bütçenizi buna göre kurun.
9. Ücretleri ikiye ayırın: vergi ve hizmet
   Bakanlık vergiler dışında ücret istemez; taşıyıcının depolama/işlem gibi bedelleri ayrı bir tartışmadır.
10. “Bu ay kaç paket geldi?” notu tutun
    Çok paket, ticari şüphe riskini büyütür ve süreç uzarsa toplu uğraş çıkar.

SSS

30 Avro altı siparişte hiç vergi ödemez miyim?‍

Hayır. Bakanlık SSS’inde 30 Avro’yu aşmayan eşya için geldiği ülkeye göre tek ve maktu vergi oranlarının uygulandığı; kitap/basılı yayında ise farklı oran olduğu belirtiliyor.

Hızlı kargoda neden “ek hizmet bedeli” çıkabiliyor?‍

30–1500 Avro aralığında hızlı kargo operatörü sizin adınıza detaylı beyan yapabildiği için evrak, bekleme ve ardiye gibi kalemler devreye girebilir.

Vergi iadesi gerçekten mümkün mü?‍

Bazen. Gümrük Rehberi’nde, iade edilen eşya için vergi iadesi/kaldırma ihtimali; kullanım şartı ve başvuru süresi gibi koşullara bağlanıyor.

Son söz: hedef “sıfır risk” değil, kontrollü risk

Yurt dışı alışverişte en büyük hata, “sürpriz çıkarsa bakarım” düşüncesi. 5 dakikalık kontrol listesiyle çoğu sürprizi satın almadan önce yakalarsınız: toplam tutar, ürün kategorisi, taşıyıcı ve iade planı.

Bugün tek bir şey yapacaksanız: sepetteki fiyatı değil, kapınıza gelene kadar oluşabilecek toplam maliyeti hesaplayın; sonra satın alın.