İade Kargo Ücreti Kim Öder? Anlaşmalı Kargo, İstisnalar ve Haklar – Tüketici Olarak Nerede Duruyorsunuz?

Online alışveriş artık hayatın normali. Trendyol, Hepsiburada, N11; çoğumuz siparişi telefondan veriyoruz, kargo kapıya geliyor. Peki işler ters gittiğinde, yani iade gerektiğinde en kritik soru ortaya çıkıyor: iade kargo ücreti kim öder?

Bu sorunun tek cümlelik bir cevabı yok. Çünkü cevap; ürünün ayıplı olup olmamasına, cayma hakkı kapsamında iade edilip edilmemesine ve “anlaşmalı kargo” kullanılıp kullanılmadığına göre değişiyor.

Gelin bunu bir karar sistemi gibi ele alalım.

İade mi, Cayma mı? Terimler karışınca kargo ücreti de karışıyor

İade sürecinde en büyük hata, hukuki terimleri karıştırmak. Bu karışıklık doğrudan kargo ücretine yansıyor.

Cayma hakkı nedir (mesafeli satışlarda)

İnternetten yapılan alışverişlerde tüketici, belirli süre içinde gerekçe göstermeden sözleşmeden dönebilir. Buna cayma hakkı denir.

Yani ürün kusurlu olmak zorunda değildir. “Beğenmedim” demeniz yeterlidir.

İşte iade kargo ücreti kim öder sorusu burada teknik bir boyut kazanır. Çünkü cayma hakkı kullanıldığında masrafın kime ait olacağı, satıcının ön bilgilendirmede ne yazdığına ve hangi taşıyıcının kullanıldığına bağlıdır.

“İade” (satıcı politikası) nedir?

Bazı firmalar yasal zorunluluğun ötesine geçer. Örneğin:

• 30 gün koşulsuz iade
• Kapıdan ücretsiz alım
• Mağazaya teslim seçeneği

Bu durumlarda iade süreci firmanın ticari politikasıdır. Kargo ücretini üstlenip üstlenmemek de buna göre belirlenir.

Özetle:
Cayma hakkı → Yasal çerçeve
Firma iade politikası → Ticari tercih

Ana kural: İade kargo ücretini kim öder?

Konuyu netleştirmek için önce tabloya bakalım:

Şimdi her birini sade ama stratejik şekilde inceleyelim.

Senaryo 1 — Mesafeli satışta cayma hakkı ile iade

En sık karşılaşılan durum bu.

Satıcı, ön bilgilendirme formunda bir taşıyıcı belirtmişse ve siz ürünü o taşıyıcı ile gönderirseniz, size ekstra masraf yüklenemez.

Burada kritik olan üç şey var:

1. Ön bilgilendirme metni
2. Anlaşmalı kargo bilgisi
3. İade kodu kullanımı

Eğer satıcı “X Kargo ile ücretsiz iade” demişse ve siz farklı bir firmayla gönderirseniz, kargo bedelini üstlenmek zorunda kalabilirsiniz.

Bu yüzden iade başlatırken acele etmeyin; sistemde verilen kodu ve kargo bilgisini mutlaka kontrol edin.

Senaryo 2 — Ayıplı / kusurlu / yanlış ürün

Ürün kırık geldiyse, çalışmıyorsa, yanlış beden gönderildiyse ya da eksik parça varsa; hata satıcıdadır.

Bu durumda iade kargo ücreti kim öder sorusunun cevabı nettir: Satıcı.

Örnek Senaryo 1

• Ürün: 2.500 TL’lik küçük ev aleti
• Kargo: 140 TL
• Ürün çalışmıyor

Siz 140 TL ödeyip gönderdiyseniz, bu tutarı da talep edebilirsiniz. Çünkü ayıp sizden kaynaklanmaz.

Bu tür durumlarda:

• Kargo fişini saklayın
• Ürünün fotoğrafını çekin
• Yazışmaları arşivleyin

Senaryo 3 — Satıcının belirttiği kargo dışında iade

Bu bölüm birçok kişinin gözünden kaçıyor.

Firma anlaşmalı kargo belirtmişken farklı bir firmayla gönderim yapılırsa, ücretsiz iade hakkı kaybedilebilir.

Bu durumda:

• Kargo bedelini siz ödeyebilirsiniz
• Firma geri ödeme yapmayabilir

Bu teknik bir hata gibi görünse de sonuçları mali olabilir.

Senaryo 4 — Mağazadan / fiziki satıştan iade

Fiziki mağazadan alınan üründe:

• Cayma hakkı otomatik yoktur
• Ayıplı değilse iade zorunlu değildir

Burada kargo meselesi genellikle gündeme gelmez; mağaza politikası belirleyicidir.

Anlaşmalı kargo nedir? “Ücretsiz iade” nasıl çalışır?

“Ücretsiz iade” ifadesi kulağa basit gelir; fakat teknik olarak belirli bir kanal üzerinden çalışır.

Anlaşmalı kargo / iade kodu / iade etiketi

Genellikle süreç şöyledir:

1. Hesabım → Siparişlerim → İade başlat
2. İade sebebi seçilir
3. Sistem size bir iade kodu verir
4. Belirtilen kargo firması kullanılır

Kod olmadan gönderim yapılırsa ücretsiz iade hakkı geçersiz olabilir.

Satıcı ön bilgilendirmede neleri yazmak zorunda?

Satıcı şu bilgileri sunmalıdır:

• Cayma hakkı süresi
• İade yöntemi
• Taşıyıcı bilgisi
• Masrafın kime ait olduğu

Bu belge, iade sürecindeki en güçlü dayanağınızdır.

2026 düzenlemesi ve kafa karışıklığı

Son düzenlemelerle birlikte tüketici aleyhine yorumların daraltıldığı bir döneme girildi. Bu da iade kargo ücretinin tüketiciye yüklenmesini zorlaştırdı.

Ancak uygulamada hâlâ şu hatalar görülüyor:

• Eski blog yazılarına dayanarak bilgi verilmesi
• Anlaşmalı kargo şartının göz ardı edilmesi
• “Her iade ücretsizdir” gibi yanlış genellemeler

Bu yüzden güncel mevzuat ve somut sözleşme metni esas alınmalıdır.

İstisnalar — Hangi durumlarda iade kabul edilmez veya süreç değişir?

Cayma hakkı istisnaları

Bazı ürünlerde cayma hakkı uygulanmaz:

• Kişiye özel ürünler
• Ambalajı açılmış hijyen ürünleri
• Hızlı bozulan gıdalar
• Dijital içerikler (indirildiyse)

Bu durumda iade kargo ücreti tartışması anlamını yitirir; çünkü iade hakkı olmayabilir.

“Ürün kullanıldı” durumu

Ürünü kullanarak değer kaybına yol açarsanız, firma iade bedelinden kesinti yapabilir.

Örnek Senaryo 2

• 1.800 TL’lik spor ayakkabı
• Dışarıda kullanılmış
• İade kabul edildi fakat 300 TL değer kaybı kesildi

Bu kesinti yasal çerçevede mümkündür.

Adım adım: Ücretsiz iade (60 Dakikalık Plan)

0–15 Dakika

Sipariş detayını açın. Ön bilgilendirme metnini kontrol edin.

15–30 Dakika

İade talebini oluşturun. Doğru sebebi seçin.

30–45 Dakika

Ürünü orijinal ambalajına koyun. Fotoğraf çekin.

45–60 Dakika

Anlaşmalı kargo şubesine teslim edin. Fişi saklayın.

Bu basit plan, iade kargo ücreti kim öder sorusunu daha sürecin başında sizin lehinize çevirir.

Sepet Kontrol Checklist’i

Alışverişten önce şu 12 maddeyi kontrol edin:

1. İade süresi kaç gün?
2. Anlaşmalı kargo hangisi?
3. Ücretsiz iade var mı?
4. Cayma hakkı istisnası var mı?
5. Ürün hijyen kategorisinde mi?
6. Elektronik mi?
7. Satıcı puanı kaç?
8. İade yorumları nasıl?
9. Kargo şubesi bulunduğunuz yerde var mı?
10. Kapıdan alım seçeneği var mı?
11. Ön bilgilendirme metni indirildi mi?
12. Banka kampanyası iade sürecini etkiliyor mu?

Bu liste, olası bir 100–200 TL’lik kargo sürprizini engelleyebilir.

Satıcı iade kargo ücretini sizden isterse ne yapabilirsiniz?

Önce yazılı itiraz edin.

Mini şablon:

“Cayma hakkımı kullandım ve belirtilen anlaşmalı taşıyıcı ile iade gerçekleştirdim. İade kargo ücretinin tarafıma yansıtılması hukuka uygun değildir. Gerekli düzeltmenin yapılmasını talep ederim.”

Sonuç alınamazsa:

• Tüketici Hakem Heyeti
• Arabuluculuk

başvuruları mümkündür.

Sık Sorulan Sorular

İade kargo ücreti kim öder, genel kural nedir?

Cayma hakkı ve ayıplı ürün ayrımı belirleyicidir. Hata satıcıdaysa kargo bedeli tüketiciye yüklenemez.

Anlaşmalı kargo kullanmazsam ücretsiz iade hakkım yanar mı?

Çoğu durumda evet. Satıcının belirttiği taşıyıcıyı kullanmak gerekir.

Ayıplı üründe ödediğim kargoyu geri alabilir miyim?

Evet. Fiş ve belgelerle talep edebilirsiniz.

Elektronik ürünlerde durum farklı mı?

Ayıplıysa satıcı sorumludur. Cayma hakkı kapsamında ise sözleşme belirleyicidir.

Fiziki mağazadan alınan üründe kargo olur mu?

Genellikle hayır. Mağaza politikası geçerlidir.

Sonuç: İade Kargo Ücreti Kim Öder Sorusu Detayda Gizli

İade süreci basit görünür; ama detaylarda mali risk vardır.

Özetle:

• Cayma + doğru kargo → Ek masraf çıkmamalı
• Ayıplı ürün → Satıcı sorumlu
• Yanlış kargo seçimi → Risk
• Ön bilgilendirme → En güçlü belgeniz

Online alışverişte bilinçli davranmak, yalnızca indirim kovalamak değil; iade sürecini de doğru yönetmektir.