Ayıplı Mal Rehberi: 14 Gün Geçse de Değişim, Onarım ve Bedel İadesi İçin Yol Haritası

Online alışverişte “ayıplı mal” konusu, çoğu zaman 14 günlük cayma hakkının gölgesinde kalıyor. Oysa 14 gün; fikrini değiştirme hakkı. Ürün bozuksa, eksik geldiyse, vaat edilen performansı vermiyorsa oyun alanı değişiyor: ayıplı mal, garanti ve servis süreçleri devreye giriyor.

Aşağıdaki rehber, hukuk diline boğmadan ilerler. Amacım şunu yapmak: elindeki belgelerle, doğru sırayla hangi kapıyı çalacağını göstermek.

Hızlı İpuçları: Bugün Uygula

• Sipariş ekran görüntüsü + fatura PDF + ürün seri numarası fotoğrafını tek klasöre koy (5 dakika).
• Sorunu gösteren 20 saniyelik video çek; “sonra çekerim” dediğinde çoğu zaman çekilmiyor.
• Satıcıya, platform mesajından 2 cümle yaz: “ayıp” ve “talep” (değişim/onarıma gönderim/bedel iadesi).
• Servise bırakacaksan fiş almadan çıkma; tarih yoksa süre takibi de yok.

Ayıplı mal nedir?

Bir ürün, teslim anında veya normal kullanım sırasında beklenen temel özellikleri taşımıyorsa “ayıplı” sayılabilir. Bu, “ben beğenmedim” değil; “ürün sözleşmeye uygun değil” meselesi.

İlk 6 ay kuralı: ispat yükü neden önemli?

Teslimden itibaren 6 ay içinde ortaya çıkan ayıpların, teslim tarihinde var olduğu kabul edilir; bu durumda malın ayıplı olmadığını ispat yükü genel olarak satıcıdadır (ayıbın niteliğiyle bağdaşmıyorsa ayrı). Bu ayrıntı, “kullanıcı hatası” denip hızlı kapatılmaya çalışılan dosyalarda elini güçlendirir.

Açık ayıp, gizli ayıp: pratik örnekler

Açık ayıp (hemen fark edilen):

• Kutu açıldı, ekran çatlak.
• Blender haznesi eksik.
• Ayakkabının teki farklı numara.

Gizli ayıp (kullanınca ortaya çıkan):

• Robot süpürge 10. günde sürekli hata veriyor.
• Kulaklık bir süre sonra tek taraftan cızırtı yapıyor.
• Dizüstü bilgisayar ısınınca kapanıyor.

Kısacası: “Biraz kullandım, ayıplı diyemem” düşüncesi otomatik bir kural değil. Önemli olan ayıbın ne olduğu, ne zaman ortaya çıktığı ve makul sürede bildirmen.

14 günlük cayma hakkı ile ayıplı malı ayır

Cayma hakkı, çoğunlukla “sebep göstermeden iade” alanı. Ayıplı mal ise “ürün zaten sorunlu” alanı.

Şöyle düşün: 14 gün, ürünle fikrini değiştirme penceresi. Ayıplı mal ve garanti ise ürünün çalışması gereken standardı tutturup tutturmadığıyla ilgili daha uzun bir hat.

Garanti: “2 yıl” doğru ama tek cümle değil

Garanti süresi, teslim tarihinden itibaren başlar ve asgari 2 yıldır; bazı ürünlerde ölçü birimiyle (km/saat gibi) tanımlanabilir. Ürün serviste kaldıysa, serviste geçen süre garantiye eklenir.

Fatura, garanti belgesi yerine geçer mi?

Hayır. Fatura ve fiş gibi belgeler garanti belgesi yerine geçmez. Ama faturayı yine de saklamalısın; satın almayı ispatlayan ana belgedir.

Ek garanti mi, kaza sigortası mı?

Burada tek kural yok; ama ayrımı bilmek önemli:

• Uzatılmış garanti genelde arıza riskine odaklanır.
• Kaza/hasar koruma düşme, sıvı teması gibi kazalara daha yakın durur.

Sepette “ekstra güvence” görüp geçme. “Neyi kapsamaz?” listesini bir kez okuman, ileride iki hafta yazışmayı önleyebilir.

Servis süreci: hakkını koruyan küçük ayrıntılar

Servise gidişin en iyi hali, küçük bir “kanıt paketi” ile olur. Bu paketi hazırlamak çoğu zaman 10 dakikadan uzun sürmez.

10 dakikalık servis dosyası

1. Video ve fotoğraf

• Sorunu gösteren kısa video
• Seri numarası etiketi fotoğrafı
• Kutunun/ürünün üzerindeki hasar varsa yakın çekim

2. Satın alma kanıtı

• Fatura PDF
• Sipariş ekran görüntüsü (sipariş no, tarih)

3. Yazılı bildirim

• Satıcıya/platforma mesaj: tarih-saat sistemde kalsın

Servis fişi neden “olmazsa olmaz”?

Yetkili servis, ürünü teslim aldığında bir belge düzenlemeli. Bu belge, süreyi başlatan ve “ben şu gün teslim ettim” dediğin anın kanıtıdır.

Fişte şunlar net olsun:

• Teslim tarihi
• Marka/model/seri no
• Şikayet cümlesi (senin ağzından, kısa ve net)
• Teslim alanın kaydı

Azami tamir süresi ne kadar?

Garanti içindeyken azami tamir süresi, arızanın yetkili servise veya satıcıya bildirildiği tarihten itibaren başlar. Süre, araçlar gibi bazı gruplarda daha uzun olmakla birlikte, diğer pek çok mal için 20 iş günüdür.

20 iş günü dolduysa: seçimlik haklarını masaya koy

Tamir uzadıysa “parça bekleniyor” cümlesi her şeyi bitirmiyor. Seçimlik hakların devreye girdiği yer burası.

6502 sayılı Kanun’a göre tüketicinin ayıplı malda; sözleşmeden dönme (bedel iadesi), bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değiştirme seçenekleri vardır.

Satıcıya/pazaryerine yazabileceğin net mesaj

Kopyala-yapıştır iskeleti:

• “Sipariş no: … / Teslim tarihi: …”
• “Arıza: … (kısa)”
• “Ürün … tarihinde servise/satıcıya bildirildi, azami tamir süresi aşıldı.”
• “Seçimlik hakkımı kullanıyorum: ayıpsız misliyle değişim talep ediyorum.” (veya “bedel iadesi”)

Burada kritik nokta: aynı anda üç talep yazma. Tek bir talebi net söyle; kararsız görünme.

Belge saklama: iade değil, hak takibi için

Ayıplı mal süreçleri, “kim ne zaman ne dedi” üzerinden yürür. O yüzden belge düzeni, hak aramanın yarısıdır.

Minimum belge seti

• Fatura/e-arşiv
• Sipariş ekran görüntüleri
• Kargo teslim bilgisi (tarih-saat)
• Servis fişi ve servis raporları
• Satıcı/pazaryeri yazışmaları
• Foto/video

Küçük ama işe yarayan alışkanlık: Kutuyu ve aksesuarları ilk 1-2 ay atma. Seri numara etiketi, adaptör/kablo eksikliği gibi detaylar burada yakalanır.

Çözüm çıkmazsa: Tüketici Hakem Heyeti

İş uzadıysa, THH çoğu kişi için “avukat tutmadan” gidilebilen en pratik kanallardan biri.

2026 yılı için değeri 186.000 TL’nin altında olan tüketici uyuşmazlıklarında İl/İlçe Tüketici Hakem Heyetlerine başvuru yapılabileceği Ticaret Bakanlığı tarafından duyuruldu.

THH dosyası: “10 dakikada toparla” listesi

• Fatura
• Sipariş ve teslim ekran görüntüleri
• Servis fişi/rapor
• Yazışmalar
• Foto/video (dosya veya link)

Başvuruyu e-Devlet üzerinden yapmak çoğu zaman en hızlısı. Dosyan hazırsa süreç psikolojik olarak da kolaylaşıyor.

Sık yapılan hatalar

• Sadece telefonla konuşmak: Sonra “öyle demediniz” noktasına geliniyor. Yazılı iz bırak.
• Servis fişi almadan ürünü bırakmak: Süre takibini kendin zorlaştırıyorsun.
• Yetkisiz servise gitmek: Garanti tartışmasını büyütebilir.
• Kutuyu/aksesuarları hemen atmak: Eksik parça ve seri numara meselelerinde sıkıntı çıkar.
• “14 gün geçti, bitti” demek: Cayma hakkı ayrı, ayıplı mal ve garanti ayrı.

SSS

14 gün geçti. Hiç mi iade/değişim alamam?

14 gün genelde cayma hakkı için konuşulur. Ürün ayıplıysa, ayıplı mal hükümleri ve garanti süreçleri üzerinden onarım, değişim veya bedel iadesi talebi gündeme gelebilir.

Satıcı “Servise gitmeden iade yok” diyor. Bu doğru mu?

Bazı dosyalarda servis raporu süreci hızlandırır; ama bu, tek yol olduğu anlamına gelmez. Yazılı bildirim yapıp, süreleri ve talebini netleştirmen; uzayan servis sürecinde seçimlik haklarını gündeme getirmen mümkündür.

Servis “kullanıcı hatası” dedi. Bitti mi?

Raporu yazılı al, dayanak kısmını özellikle kontrol et. İlk 6 ay içindeyse ispat yükü tartışması daha tüketici lehine ilerleyebilir; gerekiyorsa raporla birlikte THH’ye başvurup değerlendirme isteyebilirsin.

Faturayı bulamıyorum. Ne yapmalıyım?

Önce platformdaki “siparişlerim” ekranından fatura/e-arşiv bölümünü kontrol et. E-posta aramasında “e-arşiv” ve sipariş numarası ile tarama yap. Satıcıdan tekrar paylaşmasını iste; satın alma kanıtını güçlendirmek için sipariş ekran görüntülerini de ekle.

Kapanış: 14 gün değil, doğru süreç kazandırır

Ayıplı malda asıl farkı yaratan şey “haklı olmak” değil, doğru sırayı takip etmek: belgeyi toparla, yazılı bildirim bırak, servis fişini al, süreyi takip et ve talebini tek cümlede netleştir. 14 gün geçti diye pes etmek yerine, ayıplı mal ve garanti hattından ilerlediğinde çoğu dosya çözüme daha yakın oluyor.